Qahva ichuvchilarning ichaklarida qanday o‘zgarishlar yuz beradi?

Kopengagen universiteti olimlari tomonidan o‘tkazilgan yangi tadqiqot muntazam ravishda qahva iste’mol qilish ovqat hazm qilish tizimi faoliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini aniqladi. Xususan, qahva ichaklar harakatini faollashtirishi, yo‘g‘on ichak mushaklarining qisqarishini tezlashtirishi va foydali ichak bakteriyalari xilma-xilligini oshirishi kuzatilgan. Ilmiy ish natijalari Gut Microbiology jurnalida e’lon qilindi.

Tadqiqot davomida olimlar qahvaning hazm qilish tizimiga ta’sirini aniqroq o‘rganish uchun maxsus usuldan foydalandi. Tajribada Daniyadan 61 nafar sog‘lom katta yoshli ko‘ngilli ishtirok etdi. Ular qahva iste’mol qilish odatiga qarab, kuniga bir finjondan besh finjongacha qahva ichadiganlar hamda ushbu ichimlikni kamroq iste’mol qiladiganlar guruhlariga ajratildi. Kuzatuv sakkiz kun davom etdi.

Tajribaning eng qiziqarli jihatlaridan biri ishtirokchilarga kichik elektron kapsula yutish taklif etilgani bo‘ldi. Ushbu maxsus qurilma ovqatning ichaklar orqali harakatlanish vaqti, harorat, kislotalilik darajasi va ichak devorlaridagi qisqarishlarni o‘lchab bordi. Bu esa olimlarga qahva iste’moli natijasida hazm qilish tizimida yuz beradigan o‘zgarishlarni bevosita kuzatish imkonini berdi.

Tahlillar natijasida qahvani muntazam ichadigan ishtirokchilarda bir nechta muhim farqlar aniqlandi.

Ichak mikroflorasi xilma-xilligi yuqori bo‘lgan. Qahvani doimiy iste’mol qiluvchilarning ichaklaridagi mikroorganizmlar tarkibi nisbatan boy va xilma-xil ekani ma’lum bo‘ldi. Bu esa ichak mikroflorasi holati bilan qahva iste’moli o‘rtasida bog‘liqlik bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi.

Ingichka ichakda kislotalilik darajasi pasaygan. Muntazam qahva ichadigan ishtirokchilarning ingichka ichagida kislotalilik darajasi boshqa guruhdagilarga nisbatan ancha past bo‘lgan. Biroq olimlar hozircha bu o‘zgarish inson salomatligi uchun qay darajada foydali yoki zararli ekanini aniqlay olmagan.

Yo‘g‘on ichak faolligi oshgan. Tadqiqotda ko‘proq qahva iste’mol qilish yo‘g‘on ichak mushaklarining tez-tez qisqarishi bilan bog‘liq ekani ham kuzatildi. Bunday qisqarishlar ichaklar harakatlanishi va hazm bo‘lgan oziq-ovqat qoldiqlarining oldinga siljishida muhim ahamiyatga ega.

Tadqiqotning yetakchi muallifi Francheska Buchchining ta’kidlashicha, ichak mushaklarining muntazam qisqarib turishi hazm jarayonini yaxshilashga, qabziyatning oldini olishga va ichak mushaklarini sog‘lom holatda saqlashga yordam beradi.

Shu bilan birga, mutaxassislar ingichka ichakda kislotalilik darajasining pasayishi bilan bog‘liq natijalarga hozircha ehtiyotkorlik bilan yondashmoqda. Chunki bu o‘zgarishning organizm uchun ijobiy yoki salbiy oqibatlari hali to‘liq o‘rganilmagan.

Olimlar tadqiqot natijalari qahvani ushbu o‘zgarishlarning bevosita sababchisi sifatida uzil-kesil isbotlamasligini ham alohida ta’kidlamoqda. Ya’ni kuzatilgan holatlar qahva iste’moli bilan bog‘liq bo‘lsa-da, ular o‘rtasidagi sabab-oqibat munosabatini aniq tasdiqlash uchun qo‘shimcha tajribalar zarur.

Shunga qaramay, tadqiqot guruhi rahbari Henrik Munch Roager bu natijalarni oddiy tasodif deb hisoblamaslik kerakligini ta’kidlaydi.

«Avvalgi tadqiqotlar qahva oshqozonda kislota ajralib chiqishidan tortib, hazm qilish tizimidagi bir qator jarayonlargacha ta’sir ko‘rsatishini namoyon etgan. Bundan tashqari, ko‘pchilik o‘zining kundalik hayotida ham qahvaning ovqat hazm qilishga ta’sirini sezadi», — deydi u.

Kelgusida olimlar ushbu yo‘nalishdagi izlanishlarni davom ettirishni rejalashtirmoqda. Keyingi bosqichda ishtirokchilar iste’mol qiladigan qahva miqdori qat’iy nazorat qilinadigan yangi tajriba o‘tkazish ko‘zda tutilgan. Bu esa qahvaning ichaklar faoliyatiga qanday mexanizmlar orqali ta’sir qilishini yanada chuqurroq tushunishga yordam beradi.

Shu tariqa, yangi tadqiqot ko‘pchilikning kundalik ichimligi hisoblangan qahvaning nafaqat sergaklikka, balki ovqat hazm qilish tizimidagi jarayonlarga ham aloqador bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Biroq uning ta’siri va uzoq muddatli oqibatlarini aniqlash uchun hali qo‘shimcha ilmiy izlanishlar talab etiladi.