O‘zbekistonda aprel oyida palov narxi sezilarli darajada qimmatlashdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, mamlakat hududlarida palov indeksi 2,84 foizga oshgan. Bu ko‘rsatkich umumiy inflyatsiya sur’atidan yuqori bo‘lib, xalq orasida eng sevimli taomlardan biri hisoblangan palov ham bozordagi narxlar bosimidan chetda qolmayotganini ko‘rsatmoqda.
Palov narxining oshishiga, avvalo, asosiy masalliqlar qimmatlashgani ta’sir qilgan. Ayniqsa, go‘sht va sabzi narxidagi o‘sish tayyor taom qiymatiga bevosita ta’sir o‘tkazdi. Bundan tashqari, yog‘, no‘xat, zira, tuz va boshqa ziravorlar narxidagi o‘zgarishlar ham umumiy qimmatlashishni kuchaytirgan.
Aprel oyida mol go‘shti narxi mamlakatning barcha hududlarida 100 ming so‘mlik chegaradan oshib ketdi. Eng yuqori ko‘rsatkich Farg‘ona viloyatida qayd etilgan — bu yerda mol go‘shti narxi 122 868 so‘mga yetgan. Bu esa palov tayyorlash xarajatlari oshishida eng muhim omillardan biri bo‘ldi.
Tayyor palov porsiyasi narxi bo‘yicha esa Toshkent yetakchilikni saqlab qolmoqda. Poytaxtda o‘rtacha chek 122 543 so‘mni tashkil etgan. Bu raqam oddiy ovqatlanish xarajatlari ham asta-sekin aholi budjetiga jiddiy ta’sir qila boshlaganini ko‘rsatadi. Oddiy qilib aytganda, palov ham endi “hafta oxiri kayfiyati”dan “cho‘ntak bilan maslahatlashiladigan” taomga aylanyapti.
Narxlar o‘sishi faqat go‘sht yoki sabzi bilan cheklanmagan. Zira, no‘xat, yog‘ va tuz kabi mayda ko‘ringan, ammo palov mazasini belgilaydigan mahsulotlar ham qimmatlashgan. Bu esa respublika bo‘ylab palov indeksining umumiy o‘sishiga olib keldi.
Mutaxassislar bunday holatni oziq-ovqat bozoridagi umumiy narx bosimi, logistika xarajatlari, mavsumiy omillar va ayrim mahsulotlarga talabning yuqoriligi bilan izohlash mumkinligini ta’kidlamoqda. Chunki palov birgina taom emas, u bir nechta asosiy mahsulot narxini o‘zida aks ettiruvchi xalqona iqtisodiy ko‘rsatkichga ham aylangan.
Palov indeksidagi o‘sish aholi uchun oddiy statistika emas. U kundalik hayotda seziladigan narx o‘zgarishini yaqqol ko‘rsatadi. Chunki palov o‘zbek dasturxonining doimiy mehmoni, to‘y-ma’raka, oilaviy yig‘ilish va do‘stlar davrasining ajralmas qismi hisoblanadi.
Aprel oyidagi qimmatlashish shuni ko‘rsatmoqdaki, oziq-ovqat bozoridagi o‘zgarishlar aholi iste’moliga bevosita ta’sir qilmoqda. Agar asosiy masalliqlar narxi o‘sishda davom etsa, tayyor taomlar qiymati ham yana ko‘tarilishi mumkin. Shu bois bozordagi narxlar barqarorligi nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy ahamiyatga ham ega.
Qisqasi, palov indeksi bu safar oddiy raqam emas, balki dasturxon atrofidagi real vaziyatni ko‘rsatdi. Narxlar oshyapti, cho‘ntak esa buni juda yaxshi sezyapti.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
