Ota-onalar mas’uliyati bo‘yicha yangi talablar kuchga kirdi

O‘zbekistonda farzand tarbiyasi, uning ta’lim olishi hamda asosiy hayotiy ehtiyojlarini ta’minlashga sovuqqonlik bilan qaraydigan ota-onalar va ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar uchun javobgarlik choralari jiddiy tarzda kuchaytirildi.

Prezident tomonidan imzolangan tegishli qonun bilan Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga qator qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi. Endilikda bola tarbiyasiga bepisand qarash, uning o‘qishiga to‘sqinlik qilish yoki noqonuniy ta’limga jalb etish bir necha barobar ko‘proq jarima hamda ma’muriy qamoq bilan jazolanadi.

Qaysi huquqbuzarliklar uchun jarimalar qanchaga oshdi?

Yangilangan qonunchilikka asosan jarima miqdorlari va jazo turlari quyidagicha belgilandi:

• Tarbiya va ta’lim majburiyatlarini bajarmaslik:

  • Voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash va o‘qitish majburiyatlarini bajarmaganlik, shu jumladan buning oqibatida bola ma’muriy huquqbuzarlik sodir etgan holatlar uchun jarima BHMning 5 baravaridan 10 baravarigacha oshirildi (ilgari 1 dan 5 baravargacha edi);

  • Agar ushbu holat bir yil ichida takroran sodir etilsa, jarima miqdori BHMning 10 baravaridan 15 baravarigacha bo‘ladi (ilgari 5 dan 10 baravargacha edi).

• Noqonuniy diniy ta’limga jalb etish:

  • Bolani noqonuniy ravishda diniy ta’lim olish jarayoniga jalb etganlik uchun ota-onalarga BHMning 10 baravaridan 15 baravarigacha jarima solinadi (ilgari 5 dan 10 baravargacha edi);

  • Bir yil davomida takroran sodir etilgan taqdirda — BHMning 15 baravaridan 20 baravarigacha jarima yoki 15 sutkagacha ma’muriy qamoq jazosi qo‘llanadi.

• Majburiy ta’lim olishga to‘sqinlik qilish:

  • Bolalarning majburiy umumiy o‘rta, o‘rta maxsus va professional ta’lim olishiga yo‘l qo‘ymaganlik uchun jarima BHMning 15 baravaridan 20 baravarigacha etib mustahkamlandi (ilgari 10 dan 15 baravargacha bo‘lgan);

  • Mazkur huquqbuzarlik bir yilda qayta takrorlansa, BHMning 20 baravaridan 30 baravarigacha jarima yoxud 15 sutkagacha ma’muriy qamoq chorasi ko‘riladi.

«Bolaga g‘amxo‘rlik qilmaslik»: Qonunchilikdagi yangi alohida norma

Kodeksga kiritilgan yana bir muhim qoida voyaga yetmagan bolalarga bevosita g‘amxo‘rlik ko‘rsatmaslik bilan bog‘liqdir. Mazkur qilmish uchun BHMning 5 baravaridan 10 baravarigacha miqdorda jarima jazosi belgilandi:

• Mohiyati nimada? Ota-onalar yoki bolaga qarash uchun mas’ul shaxslar barcha zarur imkoniyat, bilim va sharoitga ega bo‘la turib, bolaning asosiy ehtiyojlarini (ovqatlanish, davolanish, kiyinish va h.k.) qasddan qondirmasligi tushuniladi;

• Javobgarlik sharti: Bunday sovuqqonlik va e’tiborsizlik natijasida bolaning sog‘lig‘i, jismoniy, aqliy yoki axloqiy rivojlanishiga bevosita zarar yetkazilgan bo‘lishi shart.

Ushbu qat’iy talablar oilada bolalar huquqlarini ishonchli himoya qilish, ularning to‘laqonli va sifatli ta’lim olishini kafolatlash hamda jamiyatda ota-onalik mas’uliyatini yanada oshirishga qaratilgan.