Kech bo‘lmasdan qadriga yeting: Yo‘qotish iztirobi va ota-ona mehrini eslatuvchi dil so‘zlari

Ota-onangiz borligida dunyo boshqacha ko‘rinadi. Qayerdadir siz uchun duo qilayotgan, yutug‘ingizdan quvonadigan, qiynalsangiz sizdan ham ko‘proq tashvish chekadigan insonlar borligini his qilib yashaysiz. Ammo bir kun kelib, ularning ovozini eshitish, bag‘riga bosh qo‘yish va oddiygina «bolam» degan so‘zini tinglash imkoni qolmasligi mumkin. Ana shunda inson ota-ona degan ne’matning haqiqiy qadrini yanada chuqurroq anglaydi.

«Ota-onang o‘tgandan so‘ng» nomli ta’sirchan she’rda aynan shu dard, sog‘inch va kechikkan anglash hissi ifoda etilgan. U insonni faqat o‘tmish haqida o‘ylashga emas, bugungi kunini ham qayta baholashga undaydi. Chunki ota-ona tirikligida aytilmagan bir og‘iz shirin so‘z, qilinmagan bir qo‘ng‘iroq yoki orqaga surilgan bir tashrif keyinchalik yurakda armon bo‘lib qolishi mumkin.

Ota-ona bor uy — insonning eng katta tayanchi

Hayotda odam qancha yutuqqa erishmasin, qancha mol-dunyo orttirmasin, uni bolaligidagidek kutib oladigan, tashvishini o‘z tashvishidek qabul qiladigan insonlarning o‘rni boshqacha bo‘ladi.

Ota-ona uchun farzandning yoshi, lavozimi yoki boyligi emas, uning omonligi va baxti muhim. Farzand katta bo‘lib, o‘z oilasi va tashvishlariga ega bo‘lsa ham, ota-ona ko‘zida u hamon erkalanishga, mehrga va duoga muhtoj boladir.

Ba’zan inson kundalik yumushlarga berilib ketadi. Ish, pul topish, rejalar, uchrashuvlar va turli majburiyatlar orasida ota-onasiga qo‘ng‘iroq qilishni keyinga qoldiradi. «Ertaga boraman», «dam olish kuni gaplashaman», «vaqtim bo‘lganda ko‘raman», deb o‘ylaydi.

Ammo vaqt hech kimdan ruxsat so‘ramaydi. Ota-ona ham yillar o‘tishi bilan qariydi, kuchdan qoladi va farzandining e’tiboriga yanada ko‘proq muhtoj bo‘ladi.

Shuning uchun ularning borligida mehr ko‘rsatish — oddiy vazifa emas, insonga berilgan bebaho imkoniyatdir.

«Ko‘zing bejo, do‘st izlaysan…»

She’rdagi bu misralar insonning ichki bo‘shlig‘ini, eng og‘ir damlarda yaqin kishisini qidirishini ifodalaydi.

Ota-onadan ayrilgan inson atrofida qancha odam bo‘lmasin, ularning o‘rnini hech kim to‘liq bosa olmasligini his qilishi mumkin. Do‘stlar tasalli beradi, qarindoshlar yonida turadi, farzandlar mehr ko‘rsatadi. Lekin otaning nasihati va onaning mehri o‘ziga xosligicha qoladi.

Ota ba’zan ko‘p gapirmasligi mumkin, ammo uning borligi farzandga ishonch bag‘ishlaydi. Ona esa farzandining kayfiyatini birgina nigohidan sezishi, u aytmagan dardni ham his qilishi mumkin.

Albatta, har bir oilaning tarixi va munosabatlari turlicha. Hamma ham ota-onasi bilan bir xil hayot kechirmaydi. Biroq mehrli munosabat mavjud bo‘lgan xonadonlarda ota-onaning qadrini ular hayotligida anglash juda muhim.

Ota-onaga mehr ko‘rsatish uchun katta boylik shart emas

Ba’zi farzandlar ota-onasini xursand qilish uchun katta sovg‘alar olishni, qimmatbaho narsalar xarid qilishni yoki ularni sayohatga olib borishni istaydi. Bunday imkoniyatlar bo‘lsa, albatta, yaxshi. Ammo ota-ona qalbini quvontirish uchun har doim ham katta mablag‘ kerak emas.

Ba’zan birgina qo‘ng‘iroq, samimiy suhbat yoki bir piyola choy ustida birga o‘tirishning o‘zi katta baxt bo‘lishi mumkin.

Otangizdan hol-ahvol so‘rang. Onajoningizning kun davomida nimalar qilganini tinglang. Ularning gaplarini shoshilmasdan eshiting. Ba’zan takrorlanadigan hikoyalarini ham sabr bilan tinglang — chunki ular uchun bu xotiralar qadrlidir.

Agar ota-onangiz uzoqda yashasa, imkoningizga qarab xabar olib turing. Agar ular yordamga muhtoj bo‘lsa, qo‘lingizdan kelganicha ko‘maklashing. Agar orangizda kelishmovchilik bo‘lsa, imkoni bo‘lganda xotirjam gaplashishga harakat qiling.

Mehrning qiymati uning narxida emas, samimiyatidadir.

«Suratlarda qolib ketar…» — vaqtni ortga qaytarib bo‘lmaydi

Inson hayotida shunday lahzalar borki, ularning qadrini ba’zan faqat xotiraga aylanganidan keyin anglaydi.

Oilaviy dasturxon atrofidagi suhbatlar, ona tayyorlagan taomning hidi, otaning uyga kirib kelishi, bayram kunlari aytilgan duolar — bir qarashda oddiy tuyulgan shu lahzalar yillar o‘tib eng qimmat xotiralarga aylanishi mumkin.

Keyin esa suratlarga qarab, o‘sha kunlarni eslaymiz. Bir paytlar oddiy bo‘lib ko‘ringan ovozlar, harakatlar va so‘zlarni sog‘inamiz.

Shuning uchun bugungi baxtni faqat kelajakdagi katta rejalarga bog‘lab qo‘ymaslik kerak. Ota-ona bilan birga o‘tgan oddiy kun ham keyinchalik eng aziz xotiraga aylanishi mumkin.

Ota-onangiz hayot bo‘lsa, bugun nima qilish mumkin?

Ko‘pincha mehr ko‘rsatish uchun maxsus sana yoki katta sabab kerakdek tuyuladi. Aslida esa eng yaxshi vaqt — bugun.

• Qo‘ng‘iroq qiling. Shunchaki hol-ahvol so‘rang, ovozlarini eshiting.

• Vaqt ajrating. Imkoningiz bo‘lsa, borib ko‘ring yoki birga ovqatlaning.

• Minnatdorchilik bildiring. Sizni voyaga yetkazgani, g‘amxo‘rlik qilgani uchun rahmat ayting.

• Gaplarini tinglang. Maslahatlariga quloq tuting, fikrlarini hurmat qiling.

• Yordam taklif qiling. Sog‘lig‘i, kundalik yumushlari yoki boshqa ehtiyojlari bilan qiziqing.

• Ko‘nglini og‘ritmaslikka harakat qiling. Jahl ustida aytilgan so‘z ham qalbda uzoq saqlanib qolishi mumkin.

Bu ishlar katta xarajat talab qilmaydi. Ammo insonlar o‘rtasidagi mehr va yaqinlikni mustahkamlashga yordam beradi.

Ota-onadan ayrilganlar uchun ham mehrning davomi bor

Ota-onasidan ayrilgan insonlar uchun bu mavzudagi so‘zlar og‘riqli xotiralarni uyg‘otishi mumkin. Agar siz ham shunday yo‘qotishni boshdan kechirgan bo‘lsangiz, sog‘inch va armonni his qilish tabiiy.

O‘tmishda aytilmay qolgan so‘zlar yoki amalga oshmay qolgan rejalar haqida o‘ylash oson emas. Ammo inson o‘zini umrbod ayblash o‘rniga, ota-onasidan olgan mehrni, tarbiyani va yaxshi xotiralarni qadrlashga intilishi mumkin.

Ularning yaxshi fazilatlarini davom ettirish, farzandlarga mehr berish, yaqinlarga g‘amxo‘r bo‘lish va ularning xotirasini hurmat bilan yodga olish ham ota-onadan qolgan ma’naviy merosni asrashning bir yo‘lidir.

Diniy e’tiqodga ko‘ra, vafot etgan ota-ona haqiga duo qilish ham farzand uchun muhim amallardan hisoblanadi.

Xulosa: mehrni ertagaga qoldirmang

«Ota-onang o‘tgandan so‘ng» she’rining eng muhim xulosasi shundaki, inson hayotdagi eng aziz ne’matlarni ular qo‘lida turganida qadrlashi kerak.

Bugun qo‘ng‘iroq qilish mumkin. Bugun borib ko‘rish mumkin. Bugun quchoqlash, shirin so‘z aytish va minnatdorchilik bildirish mumkin.

Ertaga esa bu imkoniyatlar o‘zgarishi mumkin.

Ota-onaning qadrini bilish uchun ulardan ayrilish shart emas. Aksincha, ular hayotligida ko‘rsatilgan mehr, e’tibor va g‘amxo‘rlik keyingi armonlarning oldini olishi mumkin.

Agar ota-onangiz hayot bo‘lsa, bugun ularga bir og‘iz shirin so‘z ayting. Agar ular orangizda bo‘lmasa, yaxshi xotiralarini asrang va ulardan o‘rgangan mehrni boshqalarga ulashing. Chunki inson hayotida ko‘p narsa o‘zgarishi mumkin, ammo ota-ona mehri qalbda bir umr iz qoldiradi.