Endi ishlamaydigan ota-ona va turmush o‘rtog‘iga ham mehnat staji yoziladi

3 daqiqa o'qish1
Endi ishlamaydigan ota-ona va turmush o‘rtog‘iga ham mehnat staji yoziladi
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
  • O‘zbekistonda 2027 yil 1 yanvardan boshlab rasmiy daromadga ega fuqarolar ishlamaydigan ota-onasi, turmush o‘rtog‘i va farzandlari uchun ixtiyoriy ijtimoiy soliq to‘lash orqali ularga mehnat staji shakllantirib berishi mumkin bo‘ladi.
  • Prezidentning PQ–355-son qaroriga ko‘ra, ijtimoiy soliq miqdori mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 12 foizini tashkil etadi.

O‘zbekistonda 2027 yil 1 yanvardan boshlab rasmiy daromadga ega fuqarolar o‘z yaqinlarining kelajakda pensiya olishi uchun ham mehnat staji shakllantirib berishi mumkin bo‘ladi. Buning uchun ishlamaydigan ota-onasi, turmush o‘rtog‘i, farzandlari yoki boshqa oila a’zolari nomidan har oy ixtiyoriy ijtimoiy soliq to‘lash imkoniyati yaratiladi.

Eng muhimi, ushbu tartib orqali rasmiy ishlamagani sababli mehnat staji to‘play olmayotgan oila a’zolari ham pensiya uchun zarur bo‘lgan stajga ega bo‘lishi mumkin. Masalan, mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori 1 million 360 ming so‘m deb olinsa, bir oylik to‘lov 163 ming 200 so‘mni, 12 oylik to‘lov esa 1 million 958 ming 400 so‘mni tashkil etadi.

Yangi tartib Prezidentning 2026 yil 28 sentyabrdagi PQ–355-son qarori bilan belgilangan.

Kimlar o‘z yaqinlari uchun ijtimoiy soliq to‘lashi mumkin?

Qarorga muvofiq, 2027 yil 1 yanvardan rasmiy daromadga ega bo‘lgan shaxslarga ishlamaydigan oila a’zolari mehnat stajiga ega bo‘lishi uchun har oy ixtiyoriy ravishda ijtimoiy soliq to‘lash huquqi beriladi.

Pensiya jamg‘armasi tushuntirishiga ko‘ra, bu imkoniyatdan foydalanib, quyidagi yaqinlar uchun to‘lov qilish mumkin:

  • ishlamaydigan ota va ona;

  • rasmiy ish joyiga ega bo‘lmagan turmush o‘rtoq;

  • ishlamaydigan farzandlar;

  • boshqa oila a’zolari.

Demak, oilada bir kishi rasmiy ishlab, daromad olayotgan bo‘lsa, u o‘zining mehnat faoliyatidan tashqari, ishlamaydigan yaqinlarining ham kelajakda pensiya olishi uchun zarur staj to‘plashiga ko‘maklashishi mumkin.

Bu, ayniqsa, uzoq yillar davomida farzand tarbiyasi yoki uy-ro‘zg‘or ishlari bilan band bo‘lgan, shuningdek, turli sabablarga ko‘ra rasmiy mehnat faoliyati bilan shug‘ullanmagan insonlar uchun muhim imkoniyatdir.

Bir yillik mehnat staji uchun qancha pul to‘lash kerak?

Yangi tartib bo‘yicha ijtimoiy soliq miqdori mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 12 foizi etib belgilangan.

Hisob-kitob quyidagicha amalga oshiriladi:

Ko‘rsatkich

Miqdori

MHTEKM (misol uchun)

1 360 000 so‘m

Bir oylik ijtimoiy soliq — 12 foiz

163 200 so‘m

12 oylik jami to‘lov

1 958 400 so‘m

Shakllanadigan mehnat staji

1 yil

Ya’ni, keltirilgan misolda bir oila a’zosi uchun 12 oy davomida har oy 163 ming 200 so‘mdan ijtimoiy soliq to‘lansa, unga bir yillik mehnat staji shakllantiriladi.

Bu yerda bir muhim jihat bor: 1 million 360 ming so‘mlik MHTEKM hisob-kitob uchun olingan shartli ko‘rsatkichdir. Amalda to‘lanadigan summa tegishli davrda belgilangan mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdoriga bog‘liq bo‘ladi. Ushbu miqdor o‘zgarsa, ijtimoiy soliq summasi ham o‘zgaradi.

12 oy to‘lov qilinsa, oila a’zosiga nima beriladi?

Pensiya tizimida mehnat staji muhim ahamiyatga ega. Chunki yoshga doir pensiya tayinlashda fuqaroning yoshi bilan birga uning ish staji ham hisobga olinadi.

Shu sababli rasmiy ishlamagan insonlar uchun staj yetishmasligi kelajakda pensiya olish masalasida muammo tug‘dirishi mumkin.

Yangi mexanizm esa oilada rasmiy daromadga ega bo‘lgan insonga o‘z yaqinlari uchun ijtimoiy soliq to‘lash orqali ularning mehnat stajini shakllantirish imkonini beradi.

Masalan, yillar davomida rasmiy ishlamagan ayol uchun turmush o‘rtog‘i har oy ijtimoiy soliq to‘lab borishi mumkin. Xuddi shuningdek, ishlamaydigan ota-onasi uchun farzandi ham ushbu imkoniyatdan foydalanishi mumkin.

Biroq mehnat staji shakllanishi o‘z-o‘zidan muayyan miqdorda pensiya tayinlanishini anglatmaydi. Pensiya olish huquqi va uning miqdori amaldagi qonunchilikda belgilangan boshqa talablar, jumladan, yosh va zarur ish stajiga ham bog‘liq.

Yangi tartib qachondan kuchga kiradi?

Prezidentning PQ–355-son qarorida mazkur imkoniyatni 2027 yil 1 yanvardan joriy etish belgilangan.

Shuningdek, qaror bilan pensiya tizimida boshqa yangiliklar ham nazarda tutilgan. Jumladan, «Mening pensiyam» onlayn xizmati orqali fuqarolar mehnat faoliyati, oliy ta’limning kunduzgi ta’lim shakli va harbiy xizmat davri haqidagi ma’lumotlarni olishi mumkin bo‘ladi. Pensiya yoshiga bir yil qolgan fuqarolarni oldindan xabardor qilish imkoniyati ham yaratiladi.

2027 yil 1 yanvardan Pensiya jamg‘armasi tomonidan qog‘oz shaklidagi hujjatlar va ma’lumotlarni qabul qilish amaliyoti ham bekor qilinadi.

Oila a’zolarining kelajakdagi pensiyasi uchun bugundan qayg‘urish mumkin

Yangi tartibning ahamiyati faqat ijtimoiy soliq to‘lash imkoniyati bilan cheklanmaydi. U oilada rasmiy ishlayotgan insonga mehnat staji to‘play olmayotgan yaqinlarining ham kelajakdagi ijtimoiy himoyasi haqida qayg‘urish imkonini beradi.

Ayniqsa, butun umrini farzand tarbiyasiga bag‘ishlagan, oilasi uchun mehnat qilgan yoki turli sabablarga ko‘ra rasmiy ishlamagan insonlar uchun bu muhim yangilik bo‘lishi mumkin.

Zero, insonning oilasi uchun qilgan mehnati ko‘pincha rasmiy ish stajida aks etmaydi. 2027 yildan joriy etiladigan ushbu mexanizm esa yaqinlariga moliyaviy ko‘mak berish orqali ularning kelajakdagi pensiya ta’minoti uchun ham hissa qo‘shish imkonini yaratadi.

Maqola sizga yoqdimi?

Obuna bilan reklama bo'lmaydi

Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm

Izohlar0

…

  1. Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
  2. Toshkentdan Amerikaga: Nurmuxammad Ismoilov Akinda orqali halol investitsiyani global miqyosga olib chiqmoqda
  3. Avtoservisingizni raqamlashtiring: Bip Business bilan mijozlarni yo‘qotmang
  4. Mashina oynasiga raqam yozish xavflimi? Bip haydovchilar uchun yangi yechim topdi!
  5. 8 ta keng tarqalgan moliyaviy xato: nimalardan saqlanish kerak?
  6. Playmatch: maydon egalari ishini ancha yengillashtiradi
  7. Playmatch: futbol o‘ynash uchun kerakli barcha xizmatlar bitta ilovada
  8. Kundalik xarajatlar uchun kartani qanday tanlash mumkin?
  9. Eldor Shomurodov futbol akademiyasi va TBC Bank: bolalik orzularidan katta futbolgacha
  10. ANORBANK Boʻstonliqdagi 168-son maktab-internat tarbiyalanuvchilarini tabrikladi
  11. Haydovchilar va tashuvchilar uchun OSGOP sug‘urtasining afzalliklari...
  12. Pure Milky’dan navbatdagi kreativ: Har qadam — aziz insonlarga mehr bilan!
  13. Kredit olish imkoniyatini oshirish uchun qayerda ishlash kerak?
  14. Biznes imkoniyatingizni kengaytiring
  15. Fanning rivojlanishiga barchamiz mas’ulmiz!
  16. XIV Toshkent xalqaro kinofestivali qanday o‘tkazilmoqda?