O‘zbekistonda pensiya tizimi isloh qilinadi: hukumat ishchi guruh tuzdi

O‘zbekistonda pensiya tizimini yangilash bo‘yicha muhim jarayon boshlandi. Vazirlar Mahkamasi davlat pensiya ta’minoti islohoti konsepsiyasini ishlab chiqish uchun maxsus ishchi guruh tuzdi.

Bu qaror pensiya tizimidagi mavjud muammolarni chuqur o‘rganish, uning moliyaviy barqarorligini ta’minlash va kelajakda aholi uchun adolatliroq mexanizmlarni shakllantirishga qaratilgan.

Eng muhimi, yangi konsepsiya shunchaki ichki tahlil bilan cheklanmaydi. Ishchi guruh xorijiy tajribani o‘rganishi, xalqaro ekspertlarni jalb qilishi va aholi fikrini ham inobatga olishi mumkin.

1. Pensiya tizimida nimani o‘zgartirishmoqchi?

Hukumat qaroridan ko‘rinadiki, asosiy maqsad amaldagi pensiya tizimidagi muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqishdan iborat.

Bunda ikki muhim vazifa alohida ko‘rsatilgan:

• pensiya tizimining barqarorligini ta’minlash;

• tizimdagi ijtimoiy adolatni mustahkamlash.

Bu ikki maqsad bir-biri bilan uzviy bog‘liq. Chunki pensiya tizimi bir tomondan davlat budjeti va moliyaviy imkoniyatlarga mos bo‘lishi, ikkinchi tomondan esa fuqarolarning munosib pensiya olish huquqini ta’minlashi kerak.

Demak, islohotning asosiy masalasi — pensiya tizimini ham moliyaviy jihatdan barqaror, ham aholi uchun adolatli qilish.

2. Xorijiy tajriba ham o‘rganiladi

Ishchi guruhga pensiya ta’minoti bo‘yicha boshqa davlatlarda qo‘llanilayotgan mexanizmlarni o‘rganish vazifasi ham yuklatilgan.

Buning uchun mutaxassislar, maslahatchilar va xalqaro ekspertlarni jalb qilish imkoniyati berilgan.

Zarur hollarda ishchi guruh a’zolari xorijiy xizmat safarlariga yuborilishi ham mumkin.

Bu yondashuv O‘zbekistondagi pensiya tizimini boshqa mamlakatlar tajribasi bilan solishtirish va samarali modellarni o‘rganish imkonini beradi.

3. Aholi fikri ham o‘rganiladi

Islohot jarayonida yana bir jihat e’tiborga molik.

Ishchi guruh aholi o‘rtasida so‘rovlar o‘tkazishi mumkin.

Bu esa pensiya tizimidagi o‘zgarishlar faqat kabinetlarda ishlab chiqilmasdan, fuqarolarning fikri va ehtiyojlari asosida shakllantirilishi mumkinligini anglatadi.

Ayniqsa, pensiya yoshidagi aholi, hozir ishlayotgan fuqarolar va kelajakda pensiya oladigan avlodning qarashlari islohot konsepsiyasi uchun muhim omil bo‘lishi mumkin.

4. Islohot konsepsiyasi qachon tayyor bo‘ladi?

Ishchi guruh oldida aniq muddat ham belgilangan.

Pensiya islohoti konsepsiyasi loyihasi 2027 yil 1 martga qadar Prezident Administratsiyasiga kiritilishi kerak.

Shunga ko‘ra, oldinda bir necha oylik tahlil, o‘rganish va takliflarni ishlab chiqish jarayoni turibdi.

5. Ishchi guruhga kim rahbarlik qiladi?

Yangi ishchi guruhga Bosh vazir o‘rinbosari — Iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qo‘chqorov rahbarlik qiladi.

Uning rahbarligida pensiya tizimining amaldagi holati tahlil qilinib, islohot konsepsiyasi ishlab chiqiladi.

Endi eng muhim savol — pensiyalar qanday o‘zgaradi?

Hozircha hukumat qarorida pensiya miqdori, pensiya yoshi yoki hisoblash tartibi bo‘yicha aniq o‘zgarishlar e’lon qilinmagan.

Shuning uchun ishchi guruh tuzilganini pensiya yoshi oshiriladi yoki to‘lovlar miqdori o‘zgaradi, deb talqin qilishga hozircha asos yo‘q.

Hozirgi bosqichda gap, avvalo, islohot konsepsiyasini ishlab chiqish haqida ketmoqda.

Xulosa: katta o‘zgarishlardan oldingi birinchi qadam

Vazirlar Mahkamasining mazkur qarori O‘zbekiston pensiya tizimida uzoq muddatli islohotlarga tayyorgarlik jarayoni boshlanganini ko‘rsatadi.

Ishchi guruh tizimdagi muammolarni o‘rganadi, xorijiy tajribani tahlil qiladi, ekspertlarni jalb etadi va aholi fikrini o‘rganishi mumkin.

2027 yil 1 martgacha esa pensiya tizimi islohoti konsepsiyasi loyihasi Prezident Administratsiyasiga taqdim etilishi kerak.

Demak, hozircha aniq o‘zgarishlar emas, balki kelajakdagi pensiya tizimining asosiy qoidalarini belgilab beradigan konsepsiya tayyorlanmoqda.