Elon Musk oʻzi boshqarayotgan kompaniyalarda misli koʻrilmagan taʼsir kuchiga ega. Tesla kompaniyasida oʻzini rasman “TechnoKing” deb atasada, SpaceX misolida u dunyodagi eng qimmatli kompaniyalardan birining haqiqiy yagona hukmdoriga aylanishi maʼlum boʻldi. Muskning SpaceX ustidan monarxik nazorati chorshanba kuni eʼlon qilingan IPO hujjatlarida oʻz aksini topdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
IPOdan soʻng Musk SpaceX bosh direktori (CEO), texnik direktori (CTO) va direktorlar kengashi raisi lavozimlarini egallaydi. Eng muhimi, u 50 foizdan ortiq ovoz berish huquqini oʻzida saqlab qoladi, bu esa unga direktorlarni oʻzi xohlaganicha tayinlash imkonini beradi. Amalda uni ishdan boʻshatishning imkoni boʻlmaydi. Kompaniya aksiyadorlarning huquqiy eʼtiroz bildirish imkoniyatlarini cheklab qoʻygan va Texas shtatining yumshoq tartibga solish tizimidan foydalanadi.
SpaceX boʻlajak investorlarni ochiqchasiga ogohlantirib, ularning korporativ masalalar va direktorlar sayloviga taʼsir koʻrsatish imkoniyati cheklanganligini yoki umuman yoʻqligini taʼkidlamoqda. Soʻnggi yigirma yil ichida Google va Meta kabi texnologik gigantlar asoschilari nazoratni saqlab qolishgan boʻlsada, Musk va SpaceX bu borada ancha uzoqqa ketishdi. Huquqshunoslik professori Ann Liptonning fikricha, Musk aksiyadorlarning rahbariyatga bosim oʻtkazish uchun foydalanadigan barcha asosiy vositalarini yoʻqqa chiqarmoqda.
Kompaniya ikki toifali aksiyalar tuzilmasidan foydalanadi, bunda Musk ommaviy savdoga chiqarilmaydigan B toifasidagi “super-ovozli” aksiyalarning 93,6 foiziga egalik qiladi. Tarixdagi eng yirik IPO boʻlishi kutilayotgan ushbu jarayondan keyin ham Musk nazoratni qoʻldan boy bermaydi. Birja standartlariga koʻra, bu SpaceX’ni “nazorat qilinadigan kompaniya”ga aylantiradi va unga mustaqil nazorat talab qiladigan qoidalardan ozod boʻlish huquqini beradi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
