Mikromobillik giganti Lime birjaga chiqdi: IPO orqali 167 million dollar jalb qilindi

Elektr skuterlar va velosipedlar ijarasi boʻyicha dunyodagi yetakchi kompaniyalardan biri boʻlgan Lime uzoq kutilgan IPO (aksiyalarni ommaviy joylashtirish) jarayonini yakunladi. Toʻqqiz yillik faoliyatidan soʻng, kompaniya Nasdaq birjasida oʻz aksiyalarini sotuvga chiqarib, investorlardan 167 million dollar miqdorida sarmoya jalb qilishga muvaffaq boʻldi. Bu qadam nafaqat kompaniya, balki butun mikromobillik bozori uchun muhim burilish nuqtasi hisoblanadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, Uber tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan Lime kompaniyasi har biri 25 dollardan boʻlgan 6,68 million dona aksiyasini sotdi. Bu narx avvaldan belgilangan 24-26 dollarlik diapazonning oʻrtacha koʻrsatkichi boʻlib, investorlarning kompaniyaga boʻlgan ishonchi barqaror ekanini koʻrsatadi. Chorshanba kunidan boshlab aksiyalar "LIME" tikeri ostida savdoga chiqarilishi kutilmoqda.

Lime bir necha yillardan beri ochiq bozorga chiqishni rejalashtirib kelayotgan edi. 2021-yilda 523 million dollarlik investitsiya jalb qilinganidan soʻng, kompaniya bosh direktori Wayne Ting 2022-yilda IPO oʻtkazish niyati borligini maʼlum qilgan. Biroq, bozor konʼyunkturasi va iqtisodiy oʻzgarishlar sababli bu jarayon bir necha bor ortga surildi. Hozirgi IPO natijasida kompaniyaning umumiy qiymati qariyb 1,66 milliard dollarga baholanmoqda.

Moliyaviy majburiyatlar va bozor bosimi

Mazkur sarmoyalar Lime uchun ayni muddao boʻldi, chunki kompaniya jiddiy moliyaviy bosim ostida qolgan. May oyida taqdim etilgan hisobotlarda kompaniya oʻz faoliyatini davom ettira olishi borasida shubhalar borligini tan olgan edi. Hozirda Lime qariyb 1 milliard dollarlik qarzdorlikka ega boʻlib, uning yarmidan koʻprogʻi aynan joriy yil yakuniga qadar toʻlanishi lozim. IPOdan tushgan mablagʻlar aynan shu majburiyatlarni yopishga yoʻnaltiriladi.

Mikromobillik sohasi soʻnggi yillarda juda shafqatsiz raqobat va moliyaviy qiyinchiliklarga boy boʻldi. Masalan, Limeʼning asosiy raqobatchilaridan biri boʻlgan Bird kompaniyasi birjaga chiqqanidan soʻng bankrotlik haqida ariza berishga majbur boʻldi. Boshqa kompaniyalar esa yo birlashishga (Tier va Dott kabi), yo bozorni butunlay tark etishga majbur boʻlishdi. Bunday sharoitda Limeʼning tirib qolishi va oʻsishda davom etishi soha ekspertlari tomonidan yuqori baholanmoqda.

Kompaniyaning moliyaviy koʻrsatkichlari soʻnggi yillarda ijobiy tomonga oʻzgarganini koʻrish mumkin. Lime 2023-yilda 521 million dollar, 2024-yilda 686,6 million dollar, oʻtgan yili esa 886,7 million dollar daromad koʻrgan. Zararlar miqdori ham sezilarli darajada kamaygan: 2023-yildagi 122,3 million dollarlik zarar 2024-yilda 33,9 million dollargacha qisqargan, garchi 2025-yilda bu koʻrsatkich yana 59,3 million dollarga biroz koʻtarilgan boʻlsa-da.

Global kengayish va Uber bilan hamkorlik

Lime muvaffaqiyatining asosiy omillaridan biri uning global miqyosda kengayishidir. Bugungi kunda kompaniya dunyoning 29 mamlakatidagi 230 ta shaharda oʻz xizmatlarini taklif etmoqda. Bu Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlar uchun ham qiziqarli tajriba boʻlishi mumkin, chunki poytaxt Toshkentda ham soʻnggi yillarda skuterlar ijarasi ommalashib bormoqda.

Shuni ham taʼkidlash joizki, Lime faoliyati koʻp jihatdan Uber platformasiga bogʻliq. Uber kompaniyasi Lime aksiyalarining 24 foiziga egalik qiladi va oʻtgan yili Lime daromadlarining 14 foizidan ortigʻi aynan Uber ilovasi orqali amalga oshirilgan buyurtmalar hisobiga shakllangan. Bu hamkorlik Lime uchun yangi foydalanuvchilarni jalb qilishda eng muhim kanal boʻlib qolmoqda.