OpenAI oʻz aksiyalarining 5 foizini AQSH davlat jamgʻarmasiga berishni taklif qildi

Sunʼiy intellekt sohasining yetakchisi hisoblangan OpenAI kompaniyasi kutilmagan tashabbus bilan chiqdi. Kompaniya rahbari Sam Altman AQSH hukumati qoshida maxsus davlat suveren jamgʻarmasini tashkil etish va unga OpenAI aksiyalarining 5 foizini begʻaraz oʻtkazib berishni taklif qilmoqda. Ushbu qadam nafaqat kompaniyaning davlat bilan aloqalarini mustahkamlash, balki sunʼiy intellekt keltiradigan daromadlarni keng jamoatchilik oʻrtasida taqsimlash maqsadini koʻzlaydi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Financial Times nashrining xabar berishicha, ushbu taklif faqat OpenAI bilan cheklanib qolmaydi. Rejaga koʻra, boshqa yirik AI texnologiyalari bilan shugʻullanuvchi kompaniyalar ham shunday ulush ajratishi kutilmoqda. Bu orqali texnologik gigantlar hukumat bilan munosabatlarni yaxshilashni va kelajakda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan siyosiy bosimlarni yumshatishni rejalashtirmoqda.

Xalq uchun dividendlar va iqtisodiy hamkorlik

Mazkur gʻoya ilk bor iyun oyida muhokama qilingan edi va keyinchalik AQSH prezidenti Donald Trump ham bu masalani tasdiqlagan. Trumpning soʻzlariga koʻra, Amerika xalqi ushbu kompaniyalarning oʻziga xos hamkoriga aylanishi va ularning muvaffaqiyatidan toʻgʻridan-toʻgʻri manfaatdor boʻlishi kerak. OpenAI tomonidan aprel oyida eʼlon qilingan "Intellekt davri uchun sanoat siyosati" nomli hujjatda jamgʻarma mablagʻlari fuqarolarga dividend koʻrinishida tarqatilishi mumkinligi koʻrsatilgan.

Bunday yondashuv jamiyatdagi boylik tengsizligini kamaytirishga xizmat qilishi aytilmoqda. Agar loyiha amalga oshsa, oddiy fuqarolar oʻzlarining boshlangʻich kapitali bor-yoʻqligidan qatʼi nazar, AI texnologiyalari keltiradigan iqtisodiy oʻsishdan ulush olish imkoniyatiga ega boʻladilar. Bu esa texnologik inqilobning salbiy oqibatlarini, masalan, ish oʻrinlarining qisqarishini kompensatsiya qilishning bir usuli sifatida koʻrilmoqda.

Siyosiy toʻsiqlar va muqobil takliflar

Garchi tashabbus jozibador koʻrinsa-da, uni amalga oshirish jarayoni ancha murakkab kechishi kutilmoqda. Mutaxassislarning fikricha, bunday davlat jamgʻarmasini tashkil etish uchun AQSH Kongressining roziligi talab etiladi. Siyosiy doiralarda esa bu masala boʻyicha qarashlar turlicha. Masalan, senator Bernie Sanders yanada keskinroq taklif bilan chiqqan: u AI kompaniyalari aksiyalariga bir martalik 50 foizlik soliq joriy etishni va ushbu mablagʻlarni xalq jamgʻarmasiga yoʻnaltirishni talab qilmoqda.

OpenAI taklif qilayotgan model hozircha dastlabki bosqichda turibdi. Agar ushbu tizim muvaffaqiyatli ishga tushsa, u nafaqat AQSHda, balki butun dunyoda yuqori texnologiyali kompaniyalar va davlat oʻrtasidagi hamkorlikning yangi formatini belgilab berishi mumkin. Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan davlatlar uchun ham ushbu tajriba kelajakda raqamli iqtisodiyotni tartibga solishda muhim namuna boʻlishi ehtimoldan xoli emas.