Pegasus mojarosi: Josuslik dasturini tekshirayotgan siyosatchining oʻzi kiberhujumga uchradi
Yevropa Ittifoqida shov-shuvli josuslik mojarosi yangi bosqichga chiqdi. Pegasus dasturidan noqonuniy foydalanish holatlarini oʻrganayotgan maxsus qoʻmita aʼzosi, gretsiyalik jurnalist va sobiq siyosatchi Stelios Kouloglouning telefoni aynan ushbu josuslik dasturi orqali buzib kirilgani maʼlum boʻldi. Bu voqea hukumatlarning oʻz tanqidchilariga qarshi raqamli qurollardan foydalanishi borasidagi xavotirlarni yanada kuchaytirdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
Toronto universitetining The Citizen Lab laboratoriyasi tadqiqotchilari Kouloglouning qurilmasi 2022 va 2023-yillar davomida bir necha bor nishonga olinganini tasdiqlashdi. Bu Yevroparlamentning PEGA qoʻmitasi aʼzosi ochiqchasiga kiberhujum qurboni boʻlgani bilan bogʻliq ilk holatdir. Mazkur qoʻmita aynan Yevropa hukumatlari tomonidan josuslik dasturlarining suiisteʼmol qilinishini tekshirish uchun tashkil etilgan edi.
Zero-click texnologiyasi va iPhone zaifligi
TechCrunch nashrining xabar berishicha, kiberhujum Apple kompaniyasining iPhone smartfonlaridagi xavfsizlik tizimi zaifligidan foydalangan holda amalga oshirilgan. Mutaxassislarning taʼkidlashicha, bu "zero-click" (tugmani bosmasdan amalga oshiriladigan) hujum turi boʻlib, foydalanuvchidan hech qanday shubhali havolaga kirish yoki faylni yuklab olish talab etilmagan. Dastur smartfonning aqlli uy tizimi (HomeKit) dasturiy taʼminotidagi xatolik orqali qurilmaga kirib olgan.Hujum natijasida xakerlar Kouloglouning shaxsiy yozishmalari, joylashuv maʼlumotlari, fotosuratlari va hatto mikrofoni orqali suhbatlarini tinglash imkoniyatiga ega boʻlishgan. Eng qizigʻi, hujumlardan biri siyosatchi shifoxonada jarrohlik amaliyotini oʻtayotgan vaqtga toʻgʻri kelgan. Bu esa josuslik dasturi operatorlariga uning sogʻligʻi va shifoxonadagi shaxsiy suhbatlarini ham nazorat qilish imkonini bergan boʻlishi mumkin.
Siyosiy bosim va oqibatlar
Kouloglou bu hodisani "oʻta masʼuliyatsizlik" deb atadi. Yevropalik boshqa qonun chiqaruvchilar esa buni huquq ustuvorligiga qilingan bevosita hujum sifatida baholamoqda. Hozirda Yevropa Komissiyasidan 27 ta aʼzo davlat hududida josuslik dasturlaridan foydalanishni qatʼiy cheklash boʻyicha aniq choralar koʻrish talab qilinmoqda.The Citizen Lab tadqiqotchilari hujum ortida aynan qaysi davlat turganini ochiqlashmadi. Biroq, hujumda foydalanilgan elektron pochta manzili ilgari Yevropadagi boshqa jurnalistlarga qilingan hujumlarda ham qoʻllanilgani aniqlangan. Bu esa Pegasus dasturini ishlab chiqqan Isroilning NSO Group kompaniyasi oʻz mijoziga bir necha mamlakat hududida josuslik qilishga ruxsat berganidan dalolat beradi.
Mazkur voqea quyidagi muhim savollarni oʻrtaga tashlamoqda:
- Hukumatlar ogʻir jinoyatlarga qarshi kurashish bahonasida olingan texnologiyalardan nega oʻz tanqidchilariga qarshi foydalanmoqda?
- Xalqaro darajada raqamli xavfsizlikni taʼminlash uchun qanday huquqiy mexanizmlar zarur?
- Apple va boshqa texnologik gigantlar oʻz foydalanuvchilarini davlat darajasidagi xakerlik hujumlaridan qanchalik himoya qila oladi?
Izohlar 0
…