Energetika inqilobi: 1500 martadan ortiq quvvatlanuvchi yangi rux-ionli akkumulyator yaratildi

Kaliforniya universiteti (UCLA) olimlari energiya saqlash texnologiyalarida katta burilish yasashi kutilayotgan yangi turdagi rux-ionli gibrid akkumulyatorni ishlab chiqishdi. 3D-printer yordamida chop etilgan elektrodga ega ushbu qurilma oʻzining muqobillariga qaraganda yetti baravar koʻproq quvvat toʻplash imkoniyatiga ega. Mazkur kashfiyot kelajakda litiy-ionli batareyalarga arzon va samarali muqobil boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi qurilmaning oʻziga xosligi shundaki, u ikki xil texnologiya — anʼanaviy akkumulyator va superkondensatorlarning gibrididir. Uning bir elektrodi klassik batareya tamoyilida ishlasa, ikkinchisi superkondensatorlar kabi uglerodli materialdan tayyorlangan. Bunday tuzilma qurilmaga nafaqat katta miqdordagi energiyani saqlash, balki uni juda tez quvvatlash va sarflash imkonini beradi.

3D-texnologiya va rekord darajadagi sigʻim

Loyiha mualliflarining ixbt.com nashriga maʼlum qilishicha, asosiy yangilik tarmoqlangan ichki tuzilishga ega gʻovakli 3D-elektroddir. Uning yuzasi zaryadni samarali tutib qoluvchi vanadiy oksidi bilan qoplangan. Aynan mana shu meʼmoriy yechim qurilmaning sigʻimini keskin oshirishga xizmat qildi. Tadqiqotchilarning soʻzlariga koʻra, ushbu materialning bor-yoʻgʻi bir grammi taxminan oʻnta tennis kortiga teng keladigan ichki yuza maydoniga ega.

Sinovlar natijasida akkumulyator hozirda mavjud boʻlgan gibrid superkondensator tizimlariga qaraganda yetti baravar koʻproq zaryad toʻplay olishini koʻrsatdi. Eng muhimi, qurilma chidamlilik borasida ham yuqori natija qayd etgan: 1500 marta quvvatlash va quvvatsizlanish siklidan soʻng ham u oʻzining dastlabki sigʻimining 82 foizini saqlab qolgan.

Litiyga munosib va arzon muqobil

UCLA olimlari rux elementini tanlaganlari bejiz emas. Rux tabiatda litiyga qaraganda qariyb 100 baravar koʻp tarqalgan boʻlib, uni qazib olish va qayta ishlash ancha oson hamda arzonroq tushadi. Bu esa kelajakda elektromobillar va maishiy texnikalar uchun moʻljallangan batareyalar tannarxini sezilarli darajada pasaytirishga xizmat qiladi.

Yangi ishlanma birinchi navbatda tezkor quvvatlanish, uzoq xizmat muddati va past narx muhim boʻlgan energiya saqlash tizimlari uchun moʻljallangan. Shuningdek, tadqiqotchilar guruhi laboratoriya sharoitida yangi turdagi energiyani saqlash qurilmalarini aniq va standartlashtirilgan holda sinovdan oʻtkazish uchun moʻljallangan arzon 3D-printerli sinov katakchasini ham taqdim etishdi.

Ushbu texnologiya ommaviy ishlab chiqarishga joriy etilsa, Oʻzbekiston kabi qayta tiklanuvchi energiya manbalariga eʼtibor qaratayotgan mamlakatlar uchun quyosh va shamol elektr stansiyalarida hosil boʻlgan energiyani saqlashda juda qoʻl kelishi mumkin. Arzon va chidamli akkumulyatorlar energetika mustaqilligini taʼminlashda muhim boʻgʻin hisoblanadi.