Исроиллик кўчманчилар Қусрада масжидни ёқишди: деворларда «қасос» ёзуви

Ғарбий Соҳилдаги кескинлик янги хавфли босқичга чиқди. Наблус яқинидаги Қусра қишлоғида қурилаётган Ар-Раҳма масжидига ўт қўйилиб, унинг деворларида иврит тилида қасосга чақирувчи ёзувлар қолдирилди.

Ҳужум Ғарбий Соҳил бўйлаб кенг кўламли ҳарбий рейдлар ўтказилаётган ва ўнлаб фаластинликлар ҳибсга олинаётган бир пайтда содир бўлди. Исроил полицияси воқеа юзасидан тергов бошлаши билдирилган, аммо гумонланувчилар ушлангани ҳақида ҳозирча маълумот йўқ.

Ёнғин қурилаётган масжидга зарар етказди

Қусра раҳбари Абдул Азим Вадининг маълум қилишича, ҳужумчилар қишлоқнинг жанубий қисмида ҳали қуриб битказилмаган масжидга ўт қўйган.

Ёнғин бинонинг кириш қисми, қурилишда ишлатилаётган ёғоч материаллар ва айрим жиҳозларга зарар етказган. Масжид деворларида эса иврит тилида «қасос» мазмунидаги ёзувлар қолдирилган.

Улар орасида:

«Бенаяҳу учун қасос» деган ёзув ҳам бўлган.

Ушбу ёзув Таль қишлоғи яқинидаги аввалги отишмада ҳалок бўлган 32 ёшли Бенаяҳу Меллетга ишора қилиши айтилмоқда.

Исроил армияси ҳодисани тасдиқлади

Исроил ҳарбийлари масжидга ўт қўйилгани ҳақида хабар келиб тушгач, Қусра чеккасига аскарлар юборилганини маълум қилди.

Армия баёнотига кўра, ҳарбийлар воқеа жойида ёнғин ва деворларга ёзилган граффити изларини аниқлаган. Гумонланувчилар эса аскарлар етиб келгунига қадар ҳудудни тарк этган.

Исроил полицияси далилларни тўплаб, воқеани текшириши билдирилди. Ҳарбийлар ҳужумни қоралаб, ҳудудда тартибни сақлашга ваъда берган.

Шу куни Тулкарм яқинидаги Кур қишлоғида ҳам бошқа бир масжидга ўт қўйилгани хабар қилинди. Маҳаллий аҳоли ёнғин кенг тарқалишидан олдин уни ўчиришга муваффақ бўлган.

Рейдларда нечта одам ҳибсга олинди?

Масжидларга қилинган ҳужумлар Ғарбий Соҳилдаги кенг кўламли ҳарбий операциялар фонида рўй берди.

Исроил армияси турли ҳудудларда 70 дан ортиқ гумонланувчи қўлга олинганини билдирган. Фаластин манбалари эса Наблус, Рамаллоҳ, Хеврон ва бошқа ҳудудларда ҳибсга олинганлар сони камида 80 нафарга етганини маълум қилди.

Шунингдек, юзлаб уй ва объектлар тинтув қилинган. Операцияларнинг асосий қисми Таль қишлоғи ва Наблус атрофида ўтказилган.

Исроил томони рейдларни «терроризмга қарши операция» деб атаган. Фаластин ташкилотлари эса уларни жамоавий жазолаш сиёсати сифатида баҳолаган.

Таль қишлоғида нима содир бўлган эди?

Кескинлик Таль қишлоғи яқинида исроиллик кўчманчилар ва маҳаллий фаластинликлар ўртасидаги тўқнашувдан кейин кучайди.

Воқеада тўрт нафар фаластинлик ва икки нафар исроиллик ҳалок бўлган. Айрим хабарларда икки исроиллик ҳарбий хизматчи сифатида тилга олинган бўлса, бошқа манбалар улардан бири маҳаллий хавфсизлик координатори бўлганини қайд этмоқда.

Шундан кейин Исроил бош вазири Биньямин Нетаньяху қўшимча кучлар жойлаштириш, ҳаракат чекловларини кучайтириш ва кенг кўламли операция ўтказиш бўйича кўрсатмалар бергани хабар қилинди.

Қурбонлар ҳақидаги рақамлар фарқ қилмоқда

Фаластин манбалари 2023 йил октябридан бери Ғарбий Соҳилда ҳалок бўлганлар сони 1182 нафарга етганини билдирмоқда. Бироқ бу рақам ҳозирча БМТнинг очиқ маълумотларида тасдиқланмаган.

БМТнинг Гуманитар масалаларни мувофиқлаштириш бошқармаси 2026 йил 3 июль ҳолатига кўра, 2023 йил 7 октябридан бери Ғарбий Соҳилда Исроил кучлари ёки кўчманчилари томонидан 1109 нафар фаластинлик ҳалок бўлганини қайд этган. Улар орасида 243 нафар бола бор.

Таль қишлоғидаги кейинги қурбонлар бу кўрсаткичга қўшилганда рақам яна ортган бўлиши мумкин, аммо 1182 нафарлик маълумот мустақил манбалар билан ҳали тасдиқланмаган.

24 минг ҳибс — ҳозир қамоқда дегани эмас

Фаластин маҳбуслар жамияти маълумотига кўра, 2023 йил октябридан бери Ғарбий Соҳилда 24 мингдан ортиқ ҳибсга олиш ҳолати қайд этилган. Бу рақам ҳозир ҳам қамоқхонада сақланаётганлар сонини эмас, озод қилинган ёки қайта ҳибсга олинган шахсларни ҳам қамраб олувчи умумий ҳолатларни англатади.

БМТ ҳисоботига кўра, 2026 йил май ойида Исроил қамоқхоналарида 9384 нафар фаластинлик сақланган. Улардан 3376 нафари судсиз ва айбловсиз маъмурий қамоқда бўлган.

Ғарбий Соҳилда хавф янада кучаймоқда

Қусрадаги масжид ёнғини алоҳида ҳодиса бўлиб қолмаяпти. Кўчманчиларнинг аҳоли пунктлари, диний бинолар, уйлар ва қишлоқ хўжалиги объектларига ҳужумлари йил давомида кескин кўпайган.

БМТ 2026 йилнинг дастлабки ойларида кунига ўртача олтитага яқин кўчманчилар ҳужуми қайд этилганини маълум қилган. Бу ҳужумларда инсонлар жароҳатланган, уйлар ва ҳаётий муҳим инфратузилмаларга зарар етказилган.

Масжид деворида қолдирилган биргина «қасос» ёзуви вазиятнинг қай даражада хавфли эканини кўрсатиб турибди: ҳар бир янги ҳужум навбатдаги жавоб ҳаракати ва яна кўпроқ қурбонларга олиб келиши мумкин.

Энди асосий савол — ҳужумчилар топилиб, жавобгарликка тортиладими ёки бу воқеа ҳам Ғарбий Соҳилдаги жазосиз қолган зўравонликлар рўйхатига қўшиладими?