«Flamingo» режаси нега кечикди: Fire Point бунинг сабабини айтди

Украинанинг узоқ масофали «Flamingo» қанотли ракеталарини ишлаб чиқариш бўйича режаси белгиланган муддатда амалга ошмади. Fire Point компанияси раҳбари Ирина Терех буни Европа Иттифоқи кредити ҳисобига кутилган маблағлар ва давлат буюртмаларининг кечикиши билан изоҳлади.

Компания кунига еттитагача ракета ишлаб чиқариш имконини берувчи линияларни тайёрлаган. Бироқ қурилган қувватлар ҳозирча тўлиқ ишлатилмаяпти — ишлаб чиқариш ҳажми молиялаштириш ва янги шартномаларга боғлиқ бўлиб қолмоқда.

Еттита ракета — амалдаги кўрсаткич эмас

Fire Point 2025 йил август ойида «Flamingo» ракеталари ишлаб чиқаришини 2025 йил октябрига қадар кунига камида еттитага етказишни режалаштираётганини билдирган эди. Бундай суръат йил давомида 2555 та ракета тайёрлаш имконини бериши мумкин эди.

Бироқ Ирина Терехнинг янги изоҳига кўра, еттита ракета компаниянинг амалдаги кунлик ишлаб чиқариш ҳажми эмас. Бу аввалдан қурилган линияларнинг максимал лойиҳавий қуввати ҳисобланади.

Унинг айтишича, компания бу даражагача ишлаб чиқаришни оширмаган, чунки Украина томонидан берилган буюртмалар мавжуд қувватларни тўлиқ банд қилиш учун етарли бўлмаган.

Шу тариқа, аввал эълон қилинган рақам реал ишлаб чиқариш натижаси эмас, зарур молиялаштириш ва шартномалар мавжуд бўлган тақдирда эришиш мумкин бўлган юқори чегара бўлиб чиқди.

ЕИ кредитидаги кечикиш буюртмаларга таъсир қилди

Терех ишлаб чиқариш ҳажмининг қисқаришини Украина Европа Иттифоқининг кредит маблағларини кутиши билан боғлади. Унинг тушунтиришича, молиялаштириш ўз вақтида шаклланмагани сабабли давлат буюртмалари Fire Point тайёрлаган максимал қувватга мос келмаган.

Европа Иттифоқи Украина учун 90 миллиард евролик қўллаб-қувватлаш кредитини тасдиқлаган. Европа комиссияси маълумотига кўра, дастур доирасидаги дастлабки 3,2 миллиард евро 2026 йил 25 июнда, дронлар хариди учун мўлжалланган яна 3,9 миллиард евро эса 30 июнда ажратилган.

The Guardian июль ойи охирида Fire Point ишлаб чиқариши молиялаштириш кечикиши туфайли юзага келган танаффусдан кейин қайта жадаллашаётганини хабар қилди. Нашр маълумотига кўра, компания ҳозирда ойига тахминан 100 та «Flamingo» тайёрламоқда. Бу кунига ўртача учтадан сал кўпроқ ракета дегани.

Максимал қувватга қачон чиқилади?

Fire Point ишлаб чиқаришни кунига еттита ракета даражасига олиб чиқиш режасидан воз кечмаган.

Ирина Терехнинг сўзларига кўра, компания бу кўрсаткичга 2026 йил охири ёки 2027 йил бошида етиши мумкин. Бироқ аниқ муддат янги шартномаларнинг қачон тузилиши ва буюртмалар қандай ҳажмда келиб тушишига боғлиқ.

Бу ерда асосий муаммо ишлаб чиқариш линияларининг йўқлиги эмас. Компания зарур инфратузилма яратилганини, аммо уни тўлиқ қувватда ишлатиш учун барқарор ва олдиндан кафолатланган буюртмалар кераклигини таъкидламоқда.

Демак, Fire Point олдидаги асосий тўсиқ ҳозирча технологик эмас, молиявий ва шартномавий хусусиятга эга.

«Flamingo» қандай ракета?

FP-5 номи билан ҳам танилган «Flamingo» Украинада ишлаб чиқилган ердан учирилувчи узоқ масофали қанотли ракета ҳисобланади.

Fire Point тақдим этган маълумотларга кўра, ракета:

— 3000 километргача учиш масофасига;
— 1150 килограммгача жанговар қисмга;
— ер устидаги чуқур жойлашган нишонларга зарба бериш имкониятига эга.

Ушбу техник кўрсаткичлар компания баёнотларига асосланган бўлиб, уларнинг барчаси мустақил равишда тўлиқ тасдиқланган эмас. Associated Press 2025 йилда Fire Point кунига тахминан битта «Flamingo» ишлаб чиқараётганини хабар қилган эди.

2026 йил июль ойига келиб компания ойлик ишлаб чиқаришни тахминан 100 тагача оширганини маълум қилди. Fire Point раҳбарининг айтишича, ҳар бир ракета нархи 600 минг доллардан сал камроқни ташкил этади.

Двигатель муаммоси ҳам ҳал қилинмоқда

Fire Point ҳозирга қадар «Flamingo» ракеталарида қайта тикланган эски реактив двигателлардан фойдаланган. Бироқ бундай агрегатларни топиш тобора қийинлашгани сабабли компания ўз двигателини ишлаб чиқишни бошлади.

Ирина Терех 2026 йил 29 июлда Reuters агентлигига берган интервьюсида дастлабки ўнта синов двигатели йиғилаётганини маълум қилди. Агар синовлар муваффақиятли якунланса, янги двигателлар «Flamingo» ишлаб чиқаришини янада кенгайтириш имконини бериши мумкин.

Бу омил ҳам ракета ишлаб чиқариш суръатига бевосита таъсир қилади. Чунки катта миқдорда ракета тайёрлаш учун фақат йиғиш линияси эмас, барқарор двигателлар таъминоти ҳам зарур.

Катта режа энди шартномаларга боғлиқ

Fire Point мисоли Украина мудофаа саноатида ишлаб чиқариш қуввати билан реал буюртма ўртасида катта фарқ бўлиши мумкинлигини кўрсатди.

Компания кунига еттита ракета ишлаб чиқаришга мўлжалланган линияларни қурган. Аммо давлатда бу қувватни тўлиқ ишлатиш учун зарур маблағ ва шартномалар ўз вақтида шаклланмаган.

Энди режанинг амалга ошиши учта асосий омилга боғлиқ:

— Европа Иттифоқи маблағларининг ўз вақтида ажратилиши;
— Украина томонидан узоқ муддатли буюртмалар берилиши;
— маҳаллий двигател ишлаб чиқариш синовларининг муваффақиятли якунланиши.

Шу сабаб кунига еттита «Flamingo» ҳақидаги рақамни ҳозирги ишлаб чиқариш ҳажми сифатида қабул қилиш нотўғри. Бу — компания эришишни режалаштираётган максимал қувват бўлиб, унга чиқиш муддати камида 2026 йил охирига сурилган. Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингиз ҳамда дўстларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!