Европа Россия билан боғлиқ янги хавфдан огоҳлантирилди

Европада Россия–Украина уруши атрофидаги хавфсизлик баҳслари яна кучайди. Бир томондан, айрим европалик сиёсатчилар Москва билан боғлиқ сиёсатни бошқача баҳоламоқда. Бошқа томондан эса Польша бош вазири Дональд Туск разведка маълумотларига таяниб, Украина қўллаб-қувватлаётган давлатларга нисбатан эҳтимолий гибрид ҳужумлар хавфидан огоҳлантирди.

Бу баёнотлар Россия–Украина урушида куз-қиш даври янада кескин кечиши мумкинлиги ҳақидаги баҳслар фонида янгради.

1. Финляндиялик сиёсатчи Россиянинг ҳаракатларига бошқача баҳо берди

Финляндиялик сиёсатчи Армандо Мема ижтимоий тармоқда Россиянинг Украина урушидаги ҳаракатларини ўз нуқтаи назаридан баҳолади.

Унинг фикрича, Европада Москванинг айрим ҳаракатлари заифлик сифатида талқин қилинаётган бўлса-да, буни аксинча куч ва сабр белгиси деб баҳолаш мумкин.

Мема Россия радикал қадамлардан ўзини тийиб, қарор қабул қилишда эҳтиёткорлик қилаётганини таъкидлаган.

Шу билан бирга, унинг Россиянинг ҳарбий имкониятлари ва бошқа давлатларга нисбатан муносабати ҳақидаги кескин баёнотлари шахсий сиёсий позиция сифатида қаралиши керак.

2. Польша бош вазири: куз охири ва қиш ҳал қилувчи давр бўлиши мумкин

17 сентябрь куни Польша бош вазири Дональд Туск Сеймда мамлакат хавфсизлиги юзасидан нутқ сўзлади.

Унинг таъкидлашича, разведка маълумотларига кўра, куз охири ва қиш Россия–Украина урушида ҳозиргача энг муҳим даврлардан бири бўлиши мумкин. Туск келгуси ойлар учун бир сценарийни энг эҳтимолий вариант сифатида тилга олган, аммо бу ягона эҳтимолий натижа эмаслигини ҳам қайд этган.

Польша ҳукумати раҳбари Россия Украинадаги ҳужумларини кучайтириши мумкинлигидан хавотир билдирди.

3. Туск НАТО давлатларига эҳтимолий гибрид ҳужумлар ҳақида гапирди

Тускнинг Сеймдаги баёнотида энг кўп эътибор қаратилган масалалардан бири — Украинага ёрдам бераётган давлатларга нисбатан эҳтимолий дрон ва ракета ҳужумлари ҳақидаги разведка баҳоси бўлди.

Унинг айтишича, разведка хизматлари Россия режалари орасида Украина тарафдорлари, жумладан Польшага қарши гибрид ҳужумлар бўлиши мумкинлигини баҳоламоқда. Туск бундай ҳодисалар “тасодифий” кўринишда тақдим этилиши эҳтимолини ҳам айтди.

Муҳим жиҳат: бу Польша разведкасига таянган хавф баҳоси, Россия томонидан амалга оширилиши тасдиқланган ҳужум ҳақидаги хабар эмас.

4. Янги дронлар ҳам алоҳида хавф сифатида тилга олинди

Туск Россия Украинада янги турдаги реактив дронлардан оммавий равишда фойдаланаётганини ҳам таъкидлади.

Польша бош вазири бундай аппаратлар юқорироқ тезликда ҳаракатланиши ва уларга қарши самарали ҳимояни кучайтириш зарурлигини айтди.

Бу масала Европа давлатларида ҳаво мудофааси ва дронларга қарши тизимларни ривожлантириш бўйича муҳокамаларни янада долзарблаштирмоқда.

5. Польша Украинага ёрдамни камайтирмоқчи эмас

Айни пайтда Варшава Киевни қўллаб-қувватлашни давом эттиришини билдирмоқда.

Польша ташқи ишлар вазири Радослав Сикорски мамлакат Украина учун ҳозиргача энг йирик ҳарбий ёрдам пакетларидан бирини тайёрлаётганини маълум қилди. У Польша Украинага ёрдамни қисқартириш ниятида эмаслигини ҳам таъкидлаган.

18 сентябрь куни эса Туск Польша Украина ва бошқа ҳамкорлар билан баллистик ракеталарга қарши мудофаа бўйича коалицияга қўшилганини маълум қилди.

6. Европа олдида икки хил ёндашув тўқнашмоқда

Ҳозирги вазиятда Европа давлатларида Россия–Украина урушига муносабат бўйича турли сиёсий қарашлар мавжуд.

Бир томонда Украинага ҳарбий ва иқтисодий ёрдамни кучайтириш ҳамда Россиядан келиши мумкин бўлган хавфларга тайёргарликни ошириш тарафдорлари бор.

Иккинчи томонда эса уруғни дипломатик йўл билан якунлаш, эскалациянинг олдини олиш ва Москва билан мулоқотни сақлаб қолиш зарурлигини таъкидловчи сиёсий қарашлар мавжуд.

Шу сабабли Армандо Мема каби сиёсатчиларнинг баёнотлари ҳам Европа жамоатчилигидаги кенгроқ сиёсий баҳсларнинг бир қисми сифатида кўрилади.

Хулоса

Сўнгги баёнотлар Европа учун Россия–Украина урушидаги хавфсизлик масаласи янада долзарблашаётганини кўрсатмоқда.

Дональд Туск куз охири ва қишни урушнинг муҳим даври сифатида баҳолаб, Украина қўллаб-қувватловчи давлатларга эҳтимолий гибрид ҳужумлар ҳақида разведка баҳосини очиқлади. Польша эса бир вақтнинг ўзида Украинага ҳарбий ёрдамни давом эттиришини билдирмоқда.

Шу билан бирга, Россиянинг ҳаракатларини бошқача талқин қилаётган европалик сиёсатчиларнинг фикрлари ҳам мавжуд. Аммо бундай баёнотларни факт сифатида эмас, уларни билдирган сиёсатчиларнинг позицияси сифатида ажратиб кўрсатиш муҳим.