112 ёшли эркакнинг узоқ умр кўриш сири маълум бўлди

Европадаги энг кекса эркак Витантoнио Ловалло 112 ёш 171 кун яшаб вафот этди. “Зитон” лақаби билан танилган Ловалло 15 сентябрь куни Италиянинг Авильяно шаҳрида ҳаётдан кўз юмди.

Расмий маълумотларга кўра, у 1914 йил 28 мартда Авильано яқинидаги Сарнелли қишлоғида туғилган. Ловалло 16 ёшидан бошлаб чўпонлик қилган.

У бўлажак рафиқаси билан ҳам қишлоқда танишган. Аёл плеврит касаллигидан кейин тикланиш учун Сарнеллига келган эди. Жуфтлик 1936 йилда турмуш қуриб, тўрт нафар фарзандли бўлган: Лючия 1938 йилда, Винченцо 1940 йилда, Мария 1946 йилда ва яна бир ўғли 1952 йилда туғилган.

Бироқ Винченцо туғилганидан бир неча ой ўтиб менингитдан вафот этган. Ловаллонинг рафиқаси эса 2015 йилда 98 ёшида лейкемиядан ҳаётдан кўз юмган.

Иккинчи жаҳон уруши даврида Ловалло фронтга юборилган ва 1943 йилда Грецияда немис қўшинлари томонидан асирга олинган.

У дастлаб Родос оролида ушлаб турилган, кейин Германияга олиб кетилган. У ерда Stalag VIII C лагерида сақланган ва 1945 йил май ойида совет қўшинлари томонидан озод қилинган. Асирлик даврида у темирйўл қурилиши каби оғир меҳнат ишларига мажбур қилинган.

Ватанига қайтгач, Ловалло хачир етакловчи бўлиб ишлаган ва ўнлаб йиллар давомида ер билан меҳнат қилган.

Микеле Чикора 2024 йил 31 мартда вафот этгач, Ловалло Италиядаги энг кекса тирик эркакка айланган. У, шунингдек, Базиликата ҳудудидан 110 ёшга етган биринчи эркак бўлган.

Руминиялик Илие Чочан 2026 йил 27 майда вафот этгач, Ловалло Европадаги энг кекса тирик эркак мақомига эришган.

103 ёшида узоқ умр сирини айтган

Ловалло 103 ёшида узоқ умр кўришининг асосий сабаби сифатида соғлом ва хотиржам ҳаёт тарзини кўрсатган.

Қизиғи, у бу ёшда ҳам кетмон ва ток қайчиси билан ишлай олган. Ловалло 106 ёшигача қишлоқда яшаб, меҳнат қилишда давом этган. У қўй боққан, узумзор ва далаларга қараган. Кейинчалик эса фақат қуён ва товуқлар парвариши билан шуғулланган.

У ҳеч қачон машина ҳайдаш учун гувоҳнома олмаган ва велосипед минишга ҳам қизиқмаган. Қишлоқ бўйлаб асосан хачир ёрдамида ҳаракатланган.

Оила аъзолари унинг овқатланиш тартиби асосан Ўрта ер денгизи услубига яқин бўлганини айтишган. Рационида дуккакли маҳсулотлар, маҳаллий етиштирилган мева ва сабзавотлар кўп бўлган.

100 ёшдан ошганида ҳам у овқат билан бирга ўз қўли билан тайёрлаган бир бокал шароб ичиб келган. Йиллар давомида унинг асосий дориси ҳар куни қабул қиладиган аспирин ва бир нечта қўшимчалардан иборат бўлган.

Ловалло қарилик даврида ҳам мустақиллигини сақлаб қолган. Айтилишича, у ҳатто 109 ёшигача соч-соқолини ўзи олган.

Унинг набираси Сара Ловалло италиялик ОАВ вакилларига бобосининг ҳаётга муносабати ҳақида гапирган.

“Бобом ўз ерини яхши кўрарди ва ҳаётни доимо қадрларди”, — деган у.

Ловалло уруш йилларидаги асирлик даврида ҳам кундалик юритган. Ундаги ёзувлардан бирида у ўша кунларни жуда оғир ўтказганини, кейин эса ҳаётни танлаганини қайд этган.

Ловаллонинг дафн маросими 17 сентябрь куни Сарнеллида ўтказилиб, кейин у Лагопесоледа дафн этилди.

Унинг вафотидан сўнг 111 ёшли португалиялик Жоаким Варела Европа қитъасидаги энг кекса маълум тирик эркакка айланди.