АҚШ Украинага улкан қурол пакетини сотишни маъқуллади — Осмон мудофаасида янги босқич

Шарқий Европадаги ҳарбий ҳаракатлар ва энергетика инфратузилмасига берилаётган зарбалар кучайган бир шароитда Вашингтон Киевни кенг кўламли қуроллантириш бўйича навбатдаги стратегик қарорини эълон қилди. 18 сентябрь куни АҚШ Давлат департаменти Украинага умумий қиймати 2,68 миллиард АҚШ долларига тенг бўлган ҳаво ҳужумидан мудофаа (ҲҲМ/ПВО) воситалари ҳамда ўқ-дориларни сотиш имкониятини расман маъқуллади. Мазкур улкан ҳарбий пакет доирасида Украина томони совет давридан қолган С-300 тизимлари учун махсус ишлаб чиқилган ракета аналоглари, юқори аниқликдаги GAM-67 ракеталари, лазер орқали нишонга йўналтириладиган узоқ масофали мажмуалар, ўзиюрар учириш қурилмалари ҳамда дронларни аниқловчи энг замонавий радарларни харид қилиш бўйича расмий сўров юборган.

Шунингдек, келишувга кўчма учириш тизимларини модернизация қилиш тўпламлари, зарур эҳтиёт қисмлар ва узоқ муддатли техник хизмат кўрсатиш кафолатлари ҳам киритилган. АҚШ ташқи сиёсат идораси ушбу битим минтақадаги «асосий ҳарбий мувозанатни ўзгартирмаслигини» таъкидлаган бўлса-да, бу қадар катта молиявий ҳажм ва ноёб ракета аналогларининг етказиб берилиши халқаро ҳарбий экспертлар томонидан ҳаво урушининг янги палласи сифатида баҳоланмоқда.

Хўш, 2,68 миллиард долларлик янги ҳаво қалқони Украина осмонини қанчалик мустаҳкамлайди, совет тизимларининг Ғарб технологиялари билан интеграцияси қандай ишлайди ва Пентагоннинг бу қарори жанг майдонидаги вазиятга қандай таъсир кўрсатади?

«2,68 миллиард долларлик ҳарбий пакет»: Украина нималарни қўлга киритмоқда?

АҚШ Давлат департаменти ҳужжатида кўрсатилган асосий ҳарбий воситалар рўйхати:

• С-300 тизимлари учун ракета аналоглари: Совет давридан қолган мажмуаларнинг тугаб бораётган ўқ-дори муаммосини ҳал қилиш учун Ғарбда мослаштирилган муқобил ракеталар етказилади;

• GAM-67 ракеталари: Тезкор ва нишонни юқори аниқликда йўқ қилувчи замонавий авиация ҳамда ер усти ракета қуроллари;

• Лазер йўналтирувли узоқ масофали тизимлар: Рақибнинг учириш майдончалари ва узоқдаги ҳаво нишонларини масофадан йўқ қилишга мўлжалланган юқори технологик мажмуалар;

• Ўзиюрар учириш қурилмалари ва модернизация: Кўчма учириш платформаларини тезкор ҳаракатланиш ва радарлардан яшириниш имконини берувчи махсус модуллар билан янгилаш;

• Дронларни аниқлаш ускуналари: Зарбдор ва камикадзе дронларнинг яширин йўналишларини олдиндан пайқаш тизимлари;

• Техник хизмат ва таъмирлаш: Қуролларнинг жанг майдонида узлуксиз ишлашини таъминловчи эҳтиёт қисмлар ва муҳандислик ёрдами.

«Совет тизимларига Ғарб нафаси»: FrankENSAМ лойиҳасининг чўққиси

Ҳарбий экспертларнинг эътиборини тортган ноёб технологик жиҳатлар:

• С-300 дефицитига ечим: Украина армиясининг асосий мудофаа пойдевори С-300 тизимлари ҳисобланади, бироқ уларнинг ракеталари танқислиги энг катта муаммо эди; аналогларнинг яратилиши ушбу мудофаа чизиғини қайта жонлантиради;

• Гибрид тизимлар самараси: Ғарб радарлари ва дастурий таъминотини совет платформаларига интеграция қилиш орқали арзон ва самарали ҳаво қалқони шакллантирилмоқда;

• Қиш мавсумига тайёргарлик: Энергетика иншоотлари ва шаҳарларни кутилаётган кузги-қишки оммавий ҳаво ҳужумларидан ҳимоя қилишда мазкур янги тизимлар асосий юкни ўз зиммасига олади.

Геосиёсий таҳлил: Давлат департаменти баёноти ва фронтдаги таъсир

Халқаро хавфсизлик бўйича мутахассисларнинг хулосалари:

• «Мувозанат ўзгармайди» дипломатияси: Вашингтон можаронинг тўғридан-тўғри эскалациясидан қочиш мақсадида бу пакетни ҳужумкор эмас, балки мутлақо ҳимоявий қуроллар деб атамоқда;

• Молиявий масштаб: 2,68 миллиард долларлик сумма сўнгги ойларда бир йўла битта йўналиш — ПВО тизимлари учун ажратилган энг йирик ҳарбий харидлардан бирига айланди;

• Дронлар урушига қарши жавоб: Арзон камикадзе дронларга қарши қимматбаҳо Patriot ракеталарини сарфлаш ўрнига янги кичик калибрли лазерли ва модернизация қилинган ракеталар иқтисодий жиҳатдан мудофаани арзонлаштиради.

АҚШ Давлат департаментининг 2,68 миллиард долларлик ушбу қарори Украина осмонидаги рақобатни янги, янада юқори технологик босқичга олиб чиқиши шубҳасиз.

Сизнингча, АҚШ томонидан тақдим этилаётган 2,68 миллиард долларлик ушбу янги ПВО тизимлари ва С-300 аналоглари Украина ҳаво мудофаасини тўлиқ мустаҳкамлай оладими ёки ҳаво ҳужумларининг олдини олиш учун бу ҳам камлик қиладими? Давлат департаментининг «минтақавий мувозанат ўзгармайди» деган даъвосига қўшиласизми? Ўз таҳлилий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва жаҳон ҳарбий геосиёсатидаги ушбу муҳим воқеа шарҳини барча яқинларингиз ҳамда дўстларингизга улашинг!