Қайси жинс вакилларининг мияси тезроқ қариши аниқланди

Норвегиянинг Осло университети олимлари эркак мияси аёлларнинг миясига қараганда бироз эртароқ қаришини аниқлади. Бу тадқиқот “Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) журналда эълон қилинди.

Тадқиқотда 17 ёшдан 95 ёшгача бўлган 4 726 нафар соғлом шахснинг 12 638 та МРТ тасвирлари таҳлил қилинган. Ҳар бир иштирокчи камида икки марта, тахминан уч йиллик интервал билан текширилган, бу миядаги ўзгаришларни вақт давомида солиштириш имконини берган.

Мутахассислар бош мия қопламининг қалинлиги ва майдони, шунингдек оқ ва кўкранг моддалар ҳажмини баҳолаган. Маълум бўлишича, эркакларда мия ҳажми кичрайиши ва қоплам юпқалашиши аёлларга қараганда озроқ тезроқ содир бўлган, айниқса кўриш ва хотира билан боғлиқ ҳудудларда. Аёлларда эса ўзгаришлар фақат чақка бўлагида қайд этилган. Фарқ жуда кичик — қоплам қалинлиги йил давомида атиги бир неча фоизга ўзгарган.

Ёш ва умр давомийлиги натижаларга таъсирини инобатга олганда, жинслар орасидаги фарқ деярли йўқолган. Бу миянинг табиий қариши аёлларда Альцгеймер касаллиги кўпроқ учрашининг асосий сабаби эмаслигини кўрсатади.

Тадқиқот муаллифи Анне Равндал таъкидлаганидек, деменция аёлларда кўпроқ учраши эҳтимол, умр давомийлиги, генетика ёки ташхис қўйишдаги хусусиятлар билан боғлиқ.

Келажакда тадқиқот гуруҳи мия тузилишидаги ўзгаришлар хотира ва когнитив функцияларга қандай таъсир қилишини ўрганишни режалаштирмоқда. Эркак ва аёлларда бир хил даражадаги ўзгаришлар турлича таъсир кўрсатиши мумкин.