Яхшироқ инсон бўлиш учун кучни қаердан топиш мумкин?

Баъзан инсон ўзини ўзгартиришни чин дилдан истайди, аммо қаердан бошлашни билмайди. Режалар кўп, куч эса камдек туюлади. Аслида яхшироқ инсонга айланиш учун ташқи мотивациядан кўра, ҳаётга муносабатни ўзгартириш муҳимроқ.

Ҳар куни катта қаҳрамонлик қилиш шарт эмас. Масъулиятни қабул қилиш, кечагидан бир қадам олдинга юриш ва ички оғриқларни тўплаб бормасликнинг ўзи инсонни секин-аста ўзгартиради.

1. Ҳаётингиз учун масъулиятни қабул қилинг

Инсонни энг кўп ҳолдан тойдирадиган нарсалардан бири — ҳаёти учун доим бошқаларни айблашдир. Оила, раҳбар, шароит, жамият ёки ўтмиш ҳақиқатан ҳам тақдиримизга таъсир қилиши мумкин. Аммо кейинги қадамни ким ташлаши барибир ўзимизга боғлиқ.

Масъулиятни қабул қилиш:

• барча муаммоларда ўзингизни айблаш эмас;

• ҳамма нарсани якка ўзи ҳал қилиш эмас;

• ҳаётдаги барча воқеаларни назорат қилиш ҳам эмас.

Бу шунчаки: «Бугунги ҳолатимни ўзгартириш учун мен нима қила оламан?» деган саволни беришдир.

Ҳаётингиздаги ҳамма нарса сизга боғлиқ эмас. Аммо кейинги ҳаракатингиз кўпинча ўз қўлингизда.

Муаммони тан олиш оғир бўлиши мумкин. Лекин айбдор қидиришдан ҳаракатга ўтиш инсонга ички кучини қайтаради.

2. Доимий бахт эмас, маъно изланг

Бахтли бўлиш истаги табиий. Аммо инсон ҳар куни хурсанд, кучли ва илҳомланган ҳолда юра олмайди.

Баъзан ҳаёт маъноли бўлади, аммо осон бўлмайди. Ота-оналик, ўқиш, ишлаш, яқин кишига ғамхўрлик қилиш ёки муҳим мақсад сари ҳаракатланиш доим ҳам завқ бермаслиги мумкин. Лекин айнан шу ишлар инсонга ўзини керакли ва фойдали ҳис қилиш имконини беради.

Маъно кўпинча қуйидагилардан туғилади:

• берилган ваъдани бажаришдан;

• яқинларга ёрдам беришдан;

• қийин бўлса ҳам вазифани охирига етказишдан;

• ўз қадриятларига содиқ қолишдан;

• ҳаётда нимадир яратишдан.

Бахт — ўзгарувчан ҳис. Маъно эса оғир кунларда ҳам йўлни давом эттиришга ёрдам берадиган ички таянчдир.

3. Ўзингизга ишониб топширилган инсондай ғамхўрлик қилинг

Кўпчилик яқин кишиси касал бўлса, уни дам олишга, яхши овқатланишга ва шифокорга боришга ундайди. Аммо масала ўзимизга келганда, эҳтиёжларимизни осонгина четга сурамиз.

Ўзингизга ғамхўрлик қилиш худбинлик эмас. У қуйидаги оддий ишлардан бошланиши мумкин:

• етарлича ухлаш;

• вақтида овқатланиш;

• ҳаракат қилиш;

• соғлиқдаги муаммони ортга сурмаслик;

• руҳан чарчаганда дам олиш;

• зарарли муносабатларга чегара қўйиш.

Ўзингизни севиш ҳар куни ойнага қараб чиройли гаплар айтишдан иборат эмас. Баъзан бу телефонни четга қўйиб ухлаш, кераксиз таклифга «йўқ» дейиш ёки ёрдам сўрашдир.

Ўзингизга худди ҳаёти ва келажаги сизга ишониб топширилган инсондай муносабатда бўлинг.

Чунки чарчаган, соғлиғини унутган ва ички эҳтиёжларини босиб юрган инсон бошқаларга ҳам узоқ вақт яхшилик улаша олмайди.

4. Ўзингизни бошқалар билан эмас, кечаги ҳолатингиз билан солиштиринг

Ижтимоий тармоқлар инсонга бошқаларнинг энг яхши лаҳзаларини кўрсатади. Кимдир янги уй олган, кимдир саёҳатга чиққан, яна кимдир қисқа вақтда катта натижага эришгандек кўринади.

Аммо биз уларнинг бутун ҳаётини эмас, танлаб кўрсатилган бир парчасини кўрамиз.

Ўзингизни бошқалар билан таққослаш:

• бор нарсаларингизни қадрсизлантиради;

• ютуқларингизни кичрайтириб кўрсатади;

• шошилиш ва уялиш ҳиссини кучайтиради;

• ўз йўлингиздан чалғитади.

Ўзингиздан сўранг:

• кечагидан нимани яхшироқ қилдим?

• қайси одатимни бироз ўзгартирдим?

• қандай хатони қайта такрорламадим?

• бугун бир қадам бўлса ҳам олдинга юрдимми?

Катта ўзгариш ҳар доим кескин бурилишдан бошланмайди. Баъзан у эрталаб ўриндан ўз вақтида туриш, бир саҳифа китоб ўқиш ёки қолдириб келинган ишни тугатишдан бошланади.

5. Хафагарчиликни ички заҳарга айлантирманг

Инсонга нисбатан адолатсиз муносабат қилинса, хафа бўлиш табиий. Муаммо хафагарчиликни йиллаб сақлаш ва уни шахсиятимизнинг бир қисмига айлантиришдан бошланади.

Узоқ вақт сақланган алам:

• доим ўтмишга қайтариб туради;

• янги муносабатларга ишончни камайтиради;

• асабийликни кучайтиради;

• инсоннинг кучини ҳозирги ҳаётдан тортиб олади.

Кечириш қилинган ишни оқлаш дегани эмас. Шунингдек, сизни ранжитган одамни яна ҳаётингизга қайтариш мажбурияти ҳам йўқ.

Кечириш — ўтмишдаги воқеага бугунги кайфиятингизни бошқариш ҳуқуқини бермасликдир.

Зарарли муносабатдан узоқлашиш, чегара белгилаш ва ғазабни хавфсиз усулда ифода қилиш мумкин. Лекин алам билан яшаш — бошқа одам қилган хатонинг жазосини ҳар куни ўзингизга беришга ўхшайди.

Куч қаердан пайдо бўлади?

Яхшироқ инсон бўлиш учун энергия ҳар доим илҳомдан келмайди. Кўпинча куч ҳаракат бошланганидан кейингина пайдо бўлади.

Аввал бир кичик вазифани бажарасиз. Кейин ўзингизга бўлган ишонч бироз ортади. Шу ишонч яна бир қадам ташлашга куч беради.

Бугундан бошлаш учун қуйидагиларнинг ўзи етарли:

• бир муаммо учун масъулиятни қабул қилиш;

• битта муҳим ишни охирига етказиш;

• соғлиғингиз учун кичик қарор қабул қилиш;

• кечагидан бир фоиз яхшироқ бўлиш;

• бир хафагарчиликнинг сизга таъсирини камайтириш.

Мукаммал бўлиш шарт эмас. Ҳаёт ҳам «ҳаммасини бир кунда тўғрила» деган челленж эмас.

Яхшироқ инсон бўлиш — ҳеч қачон хато қилмаслик эмас. Бу хатони тан олиб, ундан кейин яна тўғри йўлни танлаш қобилиятидир. Ҳар куни жуда кичик бўлса ҳам олдинга юрилса, бир йилдан кейин инсон ўзини танимай қолиши мумкин.