Ҳаётнинг 7 та «учлиги»: инсон кеч англайдиган ҳақиқатлар...
Инсон ҳаётидаги еттита «учлик» вақт, сўз ва имкониятнинг қайтмаслиги, хотиржамлик, умид ва ориятни йўқотиш энг оғир кечиши каби ҳақиқатларни ифодалайди. Муҳаббат, эътиқод ва ишонч энг қадрли бойликлар, мансаб, омад ва бойлик эса бевафо нарсалар сифатида кўрсатилади. Меҳнат, ҳалоллик ва натижа инсонни белгиласа, ҳасад, кибр ва ғазаб уни ичидан емириши мумкин.
Инсон баъзи ҳақиқатларни ёшлигида эшитади, аммо уларнинг маъносини фақат йиллар ўтиб тушунади. Вақтнинг қайтмаслиги, оғиздан чиққан сўзнинг из қолдириши, бойлик ва мансабнинг эса бир зумда қўлдан кетиши — булар ҳаётнинг энг оддий, аммо энг қаттиқ сабоқларидир.
Ижтимоий тармоқларда муаллифи турлича кўрсатиладиган бир ҳикматда инсон ҳаёти еттита «учлик» орқали тушунтирилади. Уларнинг ҳар бири бир қарашда содда. Аммо мазмунига чуқурроқ қаралса, бутун бир ҳаётий фалсафа яширинган.
1. Ҳеч қачон ортга қайтмайдиган 3 нарса
Вақт. Сўз. Имконият.
Ўтган бир дақиқани дунёдаги ҳеч қандай маблағ билан сотиб олиб бўлмайди.
Оғиздан чиққан сўзни ҳам худди шундай қайтариб бўлмайди. Кейин узр сўраш мумкин, муносабатни тиклаш мумкин, аммо айтилган гап инсон хотирасида қолиши эҳтимол.
Имконият эса ҳар доим икки марта эшик қоқавермайди.
Шунинг учун баъзан ҳаётда энг муҳим учта савол шундай:
Вақтимни нимага сарфлаяпман?
Айтмоқчи бўлган гапимга арзийдими?
Олдимдаги имкониятни қўрқув туфайли ўтказиб юбормайманми?
2. Йўқотиш энг оғир бўлган 3 нарса
Хотиржамлик. Умид. Орият.
Пулни қайта топиш мумкин. Ишни алмаштириш мумкин. Йўқотилган айрим нарсаларнинг ўрнини ҳам тўлдириш мумкин.
Аммо инсон ички хотиржамлигини йўқотса, ҳатто эришган ютуқларидан ҳам завқ ололмай қолиши мумкин.
Умид йўқолса — ҳаракат қилиш қийинлашади.
Орият ва қадр-қимматни эса бир лаҳзалик манфаат учун сотиш кейинчалик жуда қимматга тушиши мумкин.
Шунинг учун ҳар қандай қарор олдидан фақат «мен нима оламан?» эмас, «бунинг эвазига нимани йўқотаман?» деб ҳам сўраш керак.
3. Ҳаётдаги энг қадрли 3 бойлик
Муҳаббат. Эътиқод. Ишонч.
Муҳаббат инсонни бошқалар билан боғлайди.
Эътиқод — диний маънода бўладими ёки ҳаётдаги маъно ва қадриятларга ишонч кўринишидами — инсонга ички таянч беради.
Ишонч эса ҳар қандай муносабатнинг пойдеворидир.
Баъзан йиллар давомида қурилган ишончни бир ҳаракат бузиши мумкин. Шу сабаб уни талаб қилишдан олдин, унга муносиб бўлиш муҳим.
4. Энг бевафо 3 нарса
Мансаб. Омад. Бойлик.
Бугун юқори лавозимда бўлган инсон эртага оддий ҳаётга қайтиши мумкин.
Бугун омад сиз томонда, эртага вазият бутунлай ўзгариши мумкин.
Бойлик ҳам доимий эмас: иқтисодий инқироз, нотўғри қарор ёки кутилмаган воқеа йиллаб тўпланган маблағни қисқа вақтда ўзгартириб юбориши мумкин.
Шу сабаб инсоннинг қадрини қўлидаги пул ёки эгаллаб турган креслоси эмас, улар йўқолганда ҳам унда қоладиган хусусиятлар белгилайди.
5. Инсонни белгилайдиган 3 нарса
Меҳнат. Ҳалоллик. Натижа.
Одам ўзи ҳақида истаганча гапириши мумкин.
Аммо вақт ўтиб унинг кимлиги ҳаракатларидан кўринади.
Меҳнат — инсоннинг интизомини кўрсатади.
Ҳалоллик — характерини.
Эришган натижалар эса гап билан амал ўртасидаги фарқни очиб беради.
Шунинг учун обрў бир кунда пайдо бўлмайди. У ҳар куни қабул қилинган майда қарорлардан йиғилади.
6. Инсонни ичидан емириши мумкин бўлган 3 хусусият
Ҳасад. Кибр. Ғазаб.
Ҳасад инсонни ўз йўлидан чалғитиб, доим бошқаларнинг ҳаётига қаратиб қўяди.
Кибр эса инсонни ўрганишдан тўхтатади. Чунки ўзини ҳаммадан устун деб билган одам бошқадан сабоқ олишни истамайди.
Назоратсиз ғазаб эса бир неча дақиқада йиллар давомида қурилган муносабат, ишонч ёки обрўга зарар етказиши мумкин.
Бу ҳисларнинг пайдо бўлиши инсонни ёмон қилмайди. Муҳими — улар инсонни бошқариб қолмаслиги.
7. Айтиш энг қийин бўлган 3 жумлa
«Мен сени севаман».
«Мени кечир».
«Менга ёрдам бер».
Қизиғи, инсон баъзан минглаб одам олдида гапира олади, аммо айнан шу уч жумла олдида тўхтаб қолади.
«Мен сени севаман» — заиф томонингизни очишни талаб қилади.
«Мени кечир» — хатони тан олишни.
«Менга ёрдам бер» эса ҳамма нарсани ёлғиз эплаш шарт эмаслигини қабул қилишни талаб қилади.
Шунинг учун бу жумлалар қисқа бўлса ҳам, уларни айтиш учун катта ички куч керак бўлиши мумкин.
Энг муҳим «учлик» эса сизники бўлиши мумкин
Бу ҳикматни қатъий ҳаёт қонуни сифатида қабул қилиш шарт эмас. Аммо у инсонга бироз тўхтаб, нималар ҳақиқатан муҳим эканини ўйлаб кўриш имконини беради.
Балки сиз учун ҳаётдаги энг муҳим учлик бошқачадир: оила, соғлиқ ва хотиржамлик. Ёки эркинлик, билим ва ҳалоллик.
Муҳими, қайси уч нарсани ҳеч қандай бойликка алмаштирмаслигингизни ўзингиз билишингиз.
Чунки вақт ўтиб инсон кўпинча қанча пул топганини эмас, кимни севганини, кимга яхшилик қилганини ва қандай инсон бўлиб қолганини кўпроқ эслайди.
Сиз ҳаётда энг қадрли деб ҳисоблайдиган 3 нарса нима? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.
Изоҳлар 0
…