"Таксичи"лар касбини ўзгартирмоқдами? Уларнинг сони деярли 300 мингтага камайди

Мамлакатимизда агрегаторлар орқали йўловчи ташиш билан шуғулланувчи ҳайдовчилар сони кескин камайиб кетиши кузатилмоқда. Расмий маълумотларга кўра, 2026 йил сентябрь ойи бошига келиб уларнинг сони 481,1 минг нафарни ташкил этмоқда (йил бошида бу кўрсаткич 574,6 минг нафар, 2025 йил 1 сентябрда эса 777,1 минг нафар бўлган). Жумладан, аёл ҳайдовчилар сони ҳам 4 726 нафардан 4 107 нафаргача қисқарган. Хўш, ҳайдовчиларнинг оммавий равишда бу соҳани тарк этишига аслида нима сабаб бўлмоқда ва бузилган мувозанатнинг ортида қандай муаммолар яширин? Мақола охирида эса асосий интрига — кредитга олинган машинада ишлашнинг ҳақиқий аҳволи ва курьерларнинг даромади нима учун устун келаётганини очиб берамиз.

Ҳайдовчилар касбини ташлаб кетишининг уч асосий сабаби

Таниқли иқтисодчи Отабек Бакировнинг таҳлилларига кўра, соҳадаги инқирозни келтириб чиқараётган асосий омиллар қуйидагилардан иборат:

• Ёқилғи муаммоси: Бензин ёки пропан ҳисобига ишлайдиган таксилар даромадининг ярмидан кўпи фақат ёқилғига сарфланмоқда. Метанда эса ноябрь-март ойларидаги узилишлар сабабли улкан навбатлар ва вақт йўқотишлари юзага келмоқда.

• Агрегаторларнинг юқори комиссияси: Бозор очилганида комиссия миқдори 10–14 фоизни ташкил этган бўлса, ҳозирда улар ҳайдовчилар даромадининг 20–24 фоизини ушлаб олмоқда. Экспертнинг қайд этишича, ҳайдовчилар эндиликда ўзлари учун эмас, кўпроқ агрегаторлар манфаати йўҳлида ишламоқда.

• Солиқ юкининг ошиши: Фаолият 1 фоизлик ставка билан солиққа тортилишига қарамай, келаётган йилдан бошлаб мажбурий ижтимоий солиқ жорий этилиши режалаштирилмоқда.

«Ҳайдовчилар эндиликда ўзлари учун эмас, балки кўпроқ агрегаторлар фойдаси учун ишламоқда, Агрегаторлар (такси буюртма қилиш хизматлари) ҳайдовчилар учун комиссия миқдорини кескин ошириб юбораётган бўлса-да, бозорни назорат қилувчи тегишли давлат органлари (антимонополия қўмитаси) бу ҳолатга жиддий чора кўрмаётгани танқид остига олинмоқда.», — дея таъкидлайди мутахассислар.

Статистика ва рақамлардаги кескин пасайиш

Соҳадаги ўзгаришлар ва ҳайдовчилар миқдорининг қисқариши қуйидагича кўриниш олди:

Асосий ечим ва курьерлик хизматининг устунлиги

Кўпчиликни қизиқтирган энг асосий савол — нега одамлар оммавий равишда таксичиликни тарк этмоқда? Энг муҳим ечим ва хулоса шундаки, Отабек Бакировнинг фикрича, бугунги кунда кредитга олинган автомобиль билан такси ҳайдаш бундан 2–3 йил олдингидек даромадли ва жозибали эмас. Ҳатто айрим кунларда етказиб бериш хизмати курьерлари таксичиларга қараганда кўпроқ пул топаётгани соҳадаги вазиятни тубдан ўзгартириб юборди.

Сизнингча, агрегаторларнинг юқори комиссиялари ва солиқ юки юмшатилмаса, яқин келажакда шаҳарларда транспорт хизмати билан боғлиқ вазият қандай тус олади? Ўз фикрингизни изоҳларда қолдиринг ва бу муҳим таҳлилни яқинларингизга улашинг!