АҚШ Марказий Осиё давлатларидан Эрон билан савдо қилишни тўхтатишни талаб қилмоқда

Вашингтон Теҳронга қарши сиёсатни кескин кучайтирди ва минтақа мамлакатларига нисбатан жиддий қадам ташлади. Axios нашрининг хабар беришича, АҚШ элчихоналарига Марказий Осиё давлатларидан Эрон билан ҳар қандай савдо-сотиқни зудлик билан ва тизимли равишда тўхтатишни талаб қилиш топширилган. Хўш, бу ультиматум ортидан қандай хавфлар яширин ва Ўзбекистоннинг Эрон билан савдо алоқаларига бу қандай таъсир қилади? Мақола охирида эса асосий интрига — икки давлат ўртасидаги савдо ҳажми ва иқтисодиётимиз учун муҳим бўлган коридорларнинг аниқ кўрсаткичларини очиб берамиз.

АҚШнинг қатъий демарши ва санкциялар хавфи

Америка расмийларининг баёнотига кўра, Эрон билан бизнес юритишни давом эттираётган давлатлар, компаниялар ва хусусий шахслар қаттиқ санкцияларга дуч келиши ҳамда доллар тизимидан узиб қўйилиши мумкин.

• Талабларнинг моҳияти: Дипломатик каналлар орқали Эрон компанияларининг ноқонуний тижорат фаолиятини аниқлаш ва уларга чек қўйиш талаб қилинмоқда.

• Марказий Осиёнинг муносабати: Ҳозирча минтақа давлатларининг ушбу талабга қандай муносабат билдираётгани расман очиқланмаган.

«Эрон билан савдони давом эттираётган ҳар қандай шахс ёки компания санкциялар остида қолиб, доллар тизимидан узиб қўйилиши мумкин», — дея огоҳлантиради АҚШ расмийлари.

Ўзбекистон ва Эрон савдо алоқаларидаги кўрсаткичлар

Ўзбекистоннинг Эрон билан иқтисодий ҳамкорлиги умумий ташқи савдода катта улушни эгалламаса ҳам, логистика ва инфратузилма учун стратегик аҳамиятга эга:

Асосий ечим ва транзит хавфи

Кўпчиликни қизиқтирган энг асосий масала — нима учун инкор этиб бўлмайдиган бу талаб Ўзбекистон учун сезгир ҳисобланади? Энг муҳим ечим ва рақам шундаки, гарчи тўғри савдо кичик бўлса-да, Ўзбекистоннинг жами импортининг қарийб 9 фоизи (жумладан, технологик асбоб-ускуналарнинг 14.8 фоизи) ҳамда экспортнинг тахминан 10 фоизи (текстиль ва пахта толаси) айнан Эрон портлари ва транспорт коридорлари орқали ўтади.

Сизнингча, АҚШнинг бу талаби Марказий Осиё логистикаси ва Ўзбекистоннинг ташқи савдо алоқаларига қандай таъсир кўрсатади? Ўз фикрингизни изоҳларда қолдиринг ва ушбу муҳим таҳлилни яқинларингизга улашинг!