Бактериялар сувдаги заҳарли уранни 96 фоизга тозалади

Германиянинг Дресден-Россенгорф Геимголтс маркази (ҲЗДР), Гранада университети ҳамда Висмут ГмбҲ компанияси мутахассислари сувда эриган заҳарли уранни барқарор кимёвий бирикмага айлантиришга муваффақ бўлди. ixbt.com нашрининг ёзишича, бу жараёнда микроорганизмлардан фойдаланилиб, сувни оғир металлдан 96 фоизга тозалаш имкони топилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълум бўлишича, тажрибалар Германиянинг Рудний тоғларидаги сув остида қолган Шлема-Алберода уран конидан олинган сув намуналари ёрдамида ўтказилган. Лаборатория шароитида кислородсиз муҳитда намуналарга ўсимлик ва ҳайвон ёғлари парчаланишининг қўшма маҳсулот тури бўлган глицерин қўшилган.

Тажриба натижалари ва илмий кашфиёт

Глицерин микроорганизмлар учун озиқ манбаи вазифасини бажарган. Натижада 130 кун ўтгач, эриган ураннинг концентрацияси 1 мг/л дан 0,04 мг/л гача пасайган. Бактериялар нафақат метални ютган, балки уни ўз ҳужайра деворларига мустаҳкамлаб қўйган.

Франциядаги ЭСРФ синҳротронида юқори аниқликдаги спектроскопия ва микроскопия ёрдамида бириктирилган ураннинг кимёвий шакли ўрганилган. Таҳлилларга кўра, металл беш валентли ҳолатга ўтиб, уран, темир ҳамда кислороддан иборат бирикмани ҳосил қилган.

Геокимёвий сиклдаги ўзгаришлар

Илм-фан тарихида беш валентли уран фақат ўта беқарор оралиқ босқич сифатида баҳоланган эди. Бироқ янги шароитда у кислородсиз муҳитда 130 кундан ортиқ, атмосфера ҳавоси билан уланганда эса тўрт ҳафтагача ўз барқарорлигини сақлаб қолгани аниқланди.

Ушбу топилма ураннинг геокимёвий сикли ҳақидаги классик тушунчаларни бутунлай ўзгартириб юборди. Илгари олти валентли уран тўғридан-тўғри тўрт валентли ҳолатга ўтиши ва кейинчалик уранинит минералини ҳосил қилиши тахмин қилинган.

Аниқланган янги бирикма юқори термодинамик барқарорликка эга бўлиб, оксидланиш-қайтарилиш салоҳияти тебранганда ҳам радиоактив элементнинг қайта эриб кетиши ва тарқалишининг олдини олувчи ишончли буфер вазифасини бажаради.

Натуре Коммуникатионс журналида эълон қилинган тадқиқот натижалари саноат оқава сувларини тозалашнинг иқтисодий жиҳатдан самарали стратегияларини ишлаб чиқишга асос яратади. Глицерин ёрдамида маҳаллий бактериялар фаолиятини рағбатлантириш радионуклидларни бевосита сув қатламларида фиксация қилиш имконини беради.