SpaceX Starship кийимини Мечазилла ёрдамида тутишга ҳозирлик кўрмоқда

Аэрокосмик соҳада янги даврни бошлаб бераётган SpaceX компанияси Starship дастурининг энг муҳим ва мураккаб босқичларидан бирига яқинлашмоқда. Ixbt.com маълумотига кўра, компания космик кема корпусини бевосита старт минорасининг механик манипуляторлари ёрдамида ҳавод тутиб олиш тизимини синовдан ўтказишга ҳозирлик кўрмоқда. Бу технология келгусида бутун тизимни тўлиқ кўп марталик фойдаланишга ўтказиш йўлидаги асосий қадам ҳисобланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълум қилинишича, навбатдаги 14-синов парвози ушбу мураккаб жараёндан олдинги сўнгги қадам бўлиши кутилмоқда. Агар барча жараёнлар режадагидек кечса, кейинги — 15-парвоз вақтида SpaceX Starship кемасини старт мажмуасига қайтариб, унинг механик "қўллари" ёрдамида тутиб олишга уриниб кўради. Мазкур технология аллақачон Super Heavy биринчи босқичини қайтариш жараёнида ҳам татбиқ этилмоқда.

Муваффақият эҳтимоли ва техник тафсилотлар

Илон Маскнинг баҳолашича, Starship кемасини биринчи уринишдаёқ миноранинг механик манипуляторлари ёрдамида тутиб қолиш эҳтимоли 50–60 фоизни ташкил этади. Унга кўра, олдинги синовларнинг бирида кема Ерга шу қадар аниқлик билан қайтганки, агар ўша пайтда тегишли минора тайёр бўлганида, уни аллақачон ушлаб қолиш имконияти мавжуд бўлар эди.

Шунингдек, SpaceX олдига қўйилган яна бир улкан мақсад — илгари фойдаланилган Starship ва Super Heavy аппаратларини қайта учиришдир. Компания бундай синовларни 2026-йилнинг охири ёки 2027-йилнинг бошларида ўтказишни режалаштирмоқда. Мутахассислар фикрича, айнан 2027-йил тўлиқ кўп марталик фойдаланиш ва тезкор парвозларга эришиш даври бўлиши мумкин.

Тўлиқ кўп марталик тизим ва келажак режалари

Анъанавий Falcon 9 ракеталаридан фарқли ўлароқ, Starship лойиҳасида нафақат биринчи тезлаткич, балки космик кеманинг ўзи ҳам қайта тикланиши ва қайта учирилиши кўзда тутилган. Бунда техникани шунчаки қайтариш эмас, балки уни йўловчи самолётлари каби минимал хизмат кўрсатиш билан қисқа муддатда қайта фазога чиқариш назарда тутилган.

Иккала босқичнинг тезкор қайта ишлатилиши орбиталарга юк ташиш харажатларини кескин камайтириш имконини беради. Келгусида эса SpaceX ушбу технологияга таяниб, Ойс ва Марс сари кенг кўламли узоқ муддатли космик миссияларни амалга оширишни мақсад қилган. Бироқ бунинг учун аввало кема хавфсиз тарзда тутилиши ва қайта тикланишини амалда исботлаш талаб этилади.