Bu gezegende bir yıl sadece 25 gün sürüyor

Gökbilimciler, Dünya'dan yaklaşık 49 ışık yılı uzaklıkta bulunan LHS 1140 b ötegezegeni hakkında önemli bir keşif daha duyurdu. Yeni araştırmalar, bu gök cisminde bir atmosferin var olabileceğine dair kanıtları güçlendiriyor. Bilimsel çalışmanın sonuçları Science dergisinde yayımlandı.

Araştırma sırasında bilim insanları, gezegeni yıldızının önünden geçerken gözlemlediler. Bu sırada yıldız ışığı atmosferden geçerek içindeki gazların izlerini tespit etmeye olanak tanıyor. Uzmanlar tam da bu yöntemle atmosferde helyum varlığını gösteren işaretleri kaydetmeyi başardılar.

İlginç olan şu ki, helyum sinyali 2024 gözlemlerinde tespit edilmişken, 2025 yılında neredeyse hiç gözlemlenmedi. Bilim insanları bu durumu, atmosferden gaz çıkışının sürekli olmaması veya yıldız aktivitesinin zaman zaman değişmesiyle açıklıyor.

Uzmanlara göre, helyumun varlığı gezegenin atmosferinin milyarlarca yıl boyunca korunmuş olabileceğine işaret ediyor. Üst atmosferde ağırlıklı olarak helyum, alt katmanlarda ise azot, karbondioksit ve su buharı gibi daha ağır gazların bulunabileceği ihtimali üzerinde duruyorlar. Ancak bu maddeler henüz doğrudan doğrulanmış değil.

LHS 1140 b, yıldızının «yaşanabilir bölge»sinde yer alıyor. Bu, yüzeyinde belirli koşullar altında suyun sıvı halde kalabileceği anlamına geliyor. Bununla birlikte bilim insanları, böyle bir konumun tek başına gezegende yaşam olduğu anlamına gelmediğini de vurguluyor.

Önceki araştırmalarda, bu ötegezegenin gazdan oluşan dev bir cisim değil, büyük su rezervlerine sahip olabilecek kayalık bir gezegen olduğu tahmin edilmişti. Hesaplamalara göre, toplam kütlesinin %9-19'unu su oluşturabilir.

Bilim insanlarının bir diğer tahminine göre, LHS 1140 b yıldızına her zaman aynı yüzüyle bakıyor. Bu nedenle bir kısmında sürekli gündüz, diğer kısmında ise kalıcı gece yaşanması muhtemel.

İklim modelleri, gezegenin büyük bir kısmının buzla kaplı olabileceğini gösteriyor. Ancak yıldıza bakan tarafında sıvı bir okyanusun kalma olasılığı yüksek. Bu okyanusun dış görünüş itibarıyla dev bir gözü andırabileceği belirtiliyor.

Bazı hesaplamalara göre, okyanusun merkezinde sıcaklık 20 santigrat dereceye kadar çıkabilir. Böyle bir ortam, atmosferin bileşimine ve sera etkisine bağlı olup, azot ve karbondioksitin ısıyı tutması sayesinde sıvı suyun varlığına yardımcı olabilir.

LHS 1140 b, Dünya'dan yaklaşık 1,7 kat daha büyük olup kütlesi Dünya'nın 5-6 katıdır. Gezegen, Güneş'e kıyasla daha küçük ve soğuk olan kırmızı cüce bir yıldızın etrafında yaklaşık 25 günde bir dönmektedir.