66 milyon yıllık dinozor kemiğinde gizemli madde bulundu

Bilim insanları 66 milyon yıllık dinozor kemiğinin içeriğinde, kemik dokusunun temel proteini olan kolajenin korunmuş moleküllerini tespit etti. Olağan dışı bulgu, fosilleşme sürecinde tüm organik moleküllerin mutlaka yok olduğu yönündeki bilimsel görüşlerin yeniden değerlendirilmesine neden oluyor.

Araştırma sonuçları Analytical Chemistry dergisinde yayımlandı.

Söz konusu kemik, ABD'nin Güney Dakota eyaletindeki Hell Creek Formasyonu'na ait bir dinozordan geliyor. Kemik, Kretase döneminin son evresinde yaşamış ve yaklaşık 22 kilogram ağırlığındaki bir Edmontosaurus'tan elde edildi.

Bilim insanları kemikte kolajen izleri tespit etti

Araştırma sırasında uzmanlar, numunenin içeriğinde kolajene özgü hidroksiprolin amino asidini buldu. Bu durum, milyonlarca yıl boyunca korunmuş fosillerde antik organik maddelerin bazı parçalarının kalabileceği yönündeki varsayımları güçlendiriyor.

Bununla birlikte bilim insanları, modern proteinlerle rastlantısal bir kirlenme olasılığını da göz önünde bulundurdu. Bu nedenle birkaç bilimsel yöntem kullandılar. Bunlar arasında protein dizileme ve tandem kütle spektrometrisi yöntemleri de yer aldı.

Yapılan analizler, tespit edilen organik maddelerin daha sonra dış ortamdan gelmediğini, doğrudan fosilin kendisinden kaynaklandığını gösterdi.

30 yıllık bilimsel tartışmaya yeni kanıt

Proteinlerin onlarca milyon yıl boyunca yapılarını koruyup koruyamayacağı sorusu, bilim dünyasında yaklaşık 30 yıldır tartışmalara konu oluyor.

Liverpool Üniversitesi Profesörü Steve Taylor liderliğindeki araştırma ekibinin elde ettiği yeni sonuçlar ise belirli doğal koşullarda böylesine uzun süreli korunmanın teorik olarak mümkün olduğunu gösteriyor.

Uzmanlara göre bu bulgu paleontoloji açısından büyük önem taşıyor. Çünkü antik proteinler bazı fosillerde milyonlarca yıl boyunca korunabiliyorsa, bilim insanları soyu tükenmiş hayvanların biyolojisi ve evrimi hakkında daha fazla bilgi edinebilir.

Antik fosiller arasında bir «hazine» gizleniyor olabilir

Araştırmanın yazarları bir başka ilginç varsayım daha ortaya koyuyor. Onlara göre, bir asır boyunca toplanan ve korunan fosillerin arşiv görüntülerinin ardında, henüz incelenmemiş ve kolajeni korunmuş çok sayıda örnek bulunuyor olabilir.

Bu varsayımlar sonraki araştırmalarda da doğrulanırsa, paleontologların elinde soyu tükenmiş türleri gelecekte moleküler düzeyde incelemek için devasa bir «hazine» oluşabilir.

Bu da milyonlarca yıl önce yaşamış dinozorlar hakkındaki bilgileri zenginleştirmek ve onların biyolojik özelliklerini daha derinlemesine incelemek için yeni fırsatların kapısını açacak.