Orta Asya’da yapay yağmur teknolojisi test ediliyor

Orta Asya’da su kıtlığı ve kuraklığa karşı yeni teknolojiler test ediliyor. Kazakistan’ının Türkistan bölgesinde bulutlara yapay müdahalede bulunarak yağış miktarını artırmayı amaçlayan pilot bir proje yürütülüyor.

Kazakistan, Mayıs 2026’da bu teknolojiyi uygulamaya koyan Orta Asya’daki ilk ülke oldu. 17 Mayıs’ta başlayan proje, 911 binden fazla hektarlık ekim alanını kuraklığın etkilerinden korumayı ve su kaynaklarını iyileştirmeyi amaçlıyor.

Projede Kazakistanlı uzmanlar, BAE Ulusal Meteoroloji Merkezi ile iş birliği yapıyor. Uçaklar aracılığıyla uygun yağmur bulutlarına tuz bazlı özel reaktifler püskürtülüyor. Ancak teknoloji istenilen zamanda yağmur yağdırmayı sağlamıyor; bunun için öncelikle doğal olarak oluşmuş ve yağış bırakmaya uygun bulutların bulunması gerekiyor.

Proje kapsamında başlangıçta 11 uçuş gerçekleştirildi; sonraki verilerde ise bu sayının 14’e ulaştığı belirtildi. Sonuçlar, meteorolojik gözlemler ve uydu verileri temelinde değerlendiriliyor.

Kazakistan, teknolojinin beklenen sonuçları vermesi hâlinde yılda 35 milyar tenge veya yaklaşık 74 milyon dolar ekonomik fayda elde etmeyi bekliyor. Tarımdaki kayıpları azaltmak ve su kaynaklarını iyileştirmek başlıca hedefler arasında yer alıyor.

Özbekistan ’da da yapay yağış teknolojisinin uygulanmasına yönelik bir pilot proje hazırlanıyor. İlk hesaplamalarda yağış miktarının doğal seviyeye kıyasla yüzde 10–20 oranında artırılma olasılığı inceleniyor.

Ülkedeki Hidrometeoroloji Araştırma Enstitüsü’nde bulut fiziği ve atmosfere aktif müdahale konusunda araştırmalar yürütülüyor.

Uzmanlara göre bulut tohumlama, kuraklıkla mücadelede yardımcı bir araç olabilir; ancak etkinliği doğrudan hava koşullarına ve bulutların özelliklerine bağlıdır. Bu nedenle teknolojinin uzun vadeli sonuçlarının bilimsel olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.