Yapay Zekanın Bedeli: Google ve Amazon Çevresel Vaatlerini Yerine Getiremiyor mu?
Yapay zeka (AI) teknolojilerinin hızla gelişmesi sadece dijital bir devrime değil, aynı zamanda ciddi bir çevresel krize de neden oluyor. Dünyanın en büyük teknoloji devleri olan Google ve Amazon tarafından yayınlanan son sürdürülebilirlik raporları, yapay zekayı uygulama yarışının çevreye verilen zararın miktarını keskin bir şekilde artırdığını gösteriyor. Techcrunch.com haber veriyor.
Rapor verilerine göre, Google'ın toplam karbon emisyonları geçen yıla oranla yüzde 25 arttı. Amazon'da ise bu oran yüzde 16 olarak gerçekleşti. Her iki şirket de önümüzdeki yıllarda atmosfere salınan zararlı gazları sıfıra indirme (net-zero) sözü vermişti, ancak yeni teknolojilerin enerji ve suya olan devasa ihtiyacı bu hedeflere ulaşılmasını sorgulatıyor.
Veri merkezleri ve enerji tüketimi
Şirketler raporlarında emisyon artışından doğrudan yapay zekayı sorumlu tutmasalar da, dolaylı kanıtlar tam olarak buna işaret ediyor. Google ve Amazon, son bir yılda AI sistemlerini desteklemek için enerji tüketiminin önemli ölçüde arttığını kabul etti. Hatta Google gibi şirketler yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmalarına rağmen, AI kapasitesini sağlamak için doğal gaz elektrik santrallerine de güvenmek zorunda kalıyor.Temel sorun, "Scope 3" olarak adlandırılan üçüncü derece emisyonlarla ilgili. Bu kategoriye, şirketin doğrudan kontrol etmediği ancak faaliyetleri için gerekli olan mal ve hizmetler giriyor. Örneğin, yapay zeka için gerekli olan güçlü GPU'ların (grafik işlemciler) satın alınması ve devasa veri merkezlerinin inşa edilmesi bunlardan bazılarıdır. Google'ın bu tür emisyonları 2019 yılındaki verilere göre iki katına çıktı.
Amazon'un durumu daha da karmaşık görünüyor. Şirket, 2025 yılında küresel ölçekte diğer tüm şirketlerden daha fazla veri merkezi kapasitesini devreye aldığını bildirdi. Sadece dördüncü çeyrekte 1,2 gigawatt'tan fazla kapasite eklendi. Bu tür bir genişleme, yeni inşa edilen tesislerin çok yüksek miktarda enerji talep etmesi nedeniyle şirketin çevresel yükümlülüklerini yerine getirmesini zorlaştırıyor.
Çevresel denge ve gelecek perspektifleri
İlginç olan şu ki, her iki şirket de raporlarında yapay zekanın çevreye sağlayabileceği faydalar hakkında birkaç sayfalık bilgiye yer verdi. AI'nın iklim değişikliğiyle mücadeleye yardımcı olacağını vurguluyorlar, ancak mevcut rakamlar şimdilik bunun tersini gösteriyor. Uzmanlara göre, teknoloji devlerinin iş modellerini ciddi şekilde yeniden gözden geçirmeleri gerekecek.Özbekistan gibi gelişmekte olan ülkeler için de bu eğilim büyük önem taşıyor. Küresel teknoloji şirketlerinin çevresel ayak izinin artması tüm dünya iklimini etkiliyor. Aynı zamanda, ülkemizde dijitalleşme ve AI teknolojilerinin uygulanmasında enerji verimliliğine odaklanılması gerektiğini gösteriyor. Gelecekte şu faktörlerin belirleyici rol oynaması bekleniyor:
- Veri merkezlerinin tamamen yeşil enerjiye geçirilmesi;
- GPU ve diğer donanımların enerji verimliliğinin artırılması;
- Karbon yakalama teknolojilerine yatırım yapılması;
- AI algoritmalarının optimizasyonu yoluyla hesaplama gücü ihtiyacının azaltılması.
Yorumlar 0
…