The Washington Post (WP) Pentagondagi mansabdorlariga tayanib xabar berishicha, AQSH armiyasining taxminan 1500 nafar harbiy xizmatchisiga Minnesota shtatiga ko‘chishga tayyor turish haqida ko‘rsatma berilgan. Sabab — u yerda immigratsiya politsiyasi (ICE) harakatlariga qarshi norozilik aksiyalari tinmayapti.
Manbalarga ko‘ra, ehtimoliy ravishda 11-havo-desant diviziyasining ikki piyoda bataloni jalb qilinishi mumkin. Ushbu bo‘linmalar Alyaskada joylashgan va qattiq sovuq sharoitda xizmat qilishga o‘rgangan. Bu detal ham bejiz emas: Minnesotaning shimolida kunduzgi harorat taxminan −15°C atrofida, kechalari esa −20°Cdan ham past tushayotgani aytilmoqda. Ya’ni, “sovuqda turish” bu safar faqat metafora emas.
WP bilan suhbatlashgan Pentagon vakili bunday tayyorgarlikni “oqilona rejalashtirish” deb atagan va hozircha yakuniy qaror qabul qilinmaganini ta’kidlagan. Shunga qaramay, nashr bu harakatlar amalga oshsa, harbiylarni namoyishlarni bostirish uchun yuborish 1992 yildan buyon ilk bor kuzatilishi mumkinligini qayd etadi. O‘shanda armiya Los-Anjelesdagi tartibsizliklar paytida jalb etilgan edi.
Vaziyat siyosiy fon bilan ham keskinlashmoqda. 15 yanvar kuni Donald Tramp TruthSocial orqali 1807 yilgi “Isyon to‘g‘risidagi qonun” (Insurrection Act)ni qo‘llashi mumkinligini ochiq aytgan. Ushbu qonun armiyani mamlakat ichida ishlatishga yo‘l ochib beradi. Minnesotada ko‘chaga chiqqanlarni Tramp “isyonchilar” deb atagani ham xabarda alohida urg‘u bilan keltiriladi.
Noroziliklarga turtki bo‘lgan voqea esa jamoatchilikda qattiq aks-sado bergan: 7 yanvar kuni Minneapolisda o‘tkazilgan reyd vaqtida ICE agenti AQSH fuqarosi Rene Nikol Gudni otib o‘ldirgani aytilmoqda. Shundan keyin shaharda har kuni namoyishlar davom etmoqda. Shahar va shtat rahbariyati ICEning xatti-harakatlariga qarshi chiqqani, Minneapolis meri, demokrat Jeykob Frey esa agentlardan “shahardan chiqib ketish”ni talab qilgani qayd etiladi. Uning bayonotida ICE harakatlari aholi xavfsizligiga tahdid solayotgani ta’kidlangan.
Biroq bu bahs endi faqat ko‘chadagi plakatlar bilan cheklanmayapti. AQSH Adliya vazirligi mer Frey va Minnesota shtati gubernatori, demokrat Tim Uolzga nisbatan tergov boshlagani xabar qilingan. Ular ICE faoliyatiga to‘sqinlik qilish maqsadida til biriktirgan bo‘lishi mumkinligida gumon qilinmoqda.
Tim Uolz esa bu holatga keskin munosabat bildirib, sud-huquq tizimini siyosiy raqiblarga qarshi qo‘llash avtoritar amaliyot ekanini aytgan. Uning fikricha, Rene Gudning o‘limi bo‘yicha tergovda eng asosiy savol — qurol ishlatgan federal agent masalasi — chetda qolib ketmoqda: gubernatorning so‘zlariga ko‘ra, hozircha aynan o‘sha agentning o‘zi tergov qilinmayapti.
Hozirgi manzaradan kelib chiqib, Minnesotadagi holat Vashington uchun “oddiy mahalliy norozilik” emas, balki federal immigratsiya siyosati, ichki xavfsizlik va siyosiy kurash tutashgan nuqtaga aylanib borayotgani ko‘rinadi. Agar harbiylar haqiqatan ham jalb etilsa, bu qarorning oqibati nafaqat Minneapolis ko‘chalarida, balki butun AQSH ichki siyosiy muhokamasida uzoq vaqt sezilishi mumkin. Qisqasi: bu yerda gap faqat sovuq havo haqida emas — atmosferaning o‘zi muzlab qolyapti.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
