Xitoy armiyasida tozalashlar avjida: Chjan va Lyu tergovga tortildi...

Xitoy Xalq-ozodlik armiyasida (XXOA) korrupsiyaga qarshi yirik to‘lqin yana yuqori pog‘onalargacha yetib keldi. Oxirgi kunlardagi xabarlarga ko‘ra, Markaziy harbiy kengash (MHK) raisi o‘rinbosari Chjan Yusya hamda MHK qo‘shma shtabi boshlig‘i general Lyu Chjenliga nisbatan “intizom va qonunning jiddiy buzilishi” gumoni bilan tergov ishlari boshlangan.

Rasmiy bayonotlarda ayblovning tafsilotlari ochiqlanmagani aytilmoqda. Lekin xalqaro manbalar qaydicha, Xitoyda “intizom va qonun buzilishi” iborasi ko‘p hollarda korrupsiyaga ishora sifatida qo‘llanadi.

MHKdagi o‘zgarishlar nimaga ishora qilayapti?

Chjan Yusya — 75 yoshli, mamlakatdagi eng yuqori lavozimli generallardan biri va Xitoy Kommunistik partiyasi siyosiy byurosi a’zosi sifatida tilga olinadi. Shu bois, agar u lavozimidan chetlatilsa, bu XXOAda so‘nggi o‘n yilliklardagi eng katta kadrlar almashinuvlaridan biri sifatida baholanyapti.

Ayrim tahlillarda bunday keskin qadam MHKda hokimiyatning yanada jamlanishiga olib kelishi mumkinligi ta’kidlanadi. Xususan, ba’zi nashrlar bu jarayonni Si Jinping qo‘lida harbiy boshqaruv “vertikali” yanada qattiqlashishi bilan bog‘layapti.

Tergovlar fonida tashqi signallar ham kuchaydi

Bu voqealar Tayvan tomonidan ham diqqat bilan kuzatilmoqda: rasmiylar Xitoy harbiy rahbariyatidagi “g‘ayrioddiy” o‘zgarishlar mintaqadagi xavfsizlik muhitiga ta’sir qilishi mumkinligini aytishgan.

Yakuniy xulosa

Hozircha eng muhim jihat — rasmiy idoralar ishning mohiyatini ochiqlamadi, demak, qat’iy xulosa qilish erta. Ammo bir narsa aniq: XXOAdagi “katta tozalash” mavzui endi oddiy xabar emas, strategik signalga aylanyapti — ham ichki elita uchun, ham tashqi raqiblar uchun.