Yevropa va Yaqin Sharq o‘rtasidagi diplomatik aloqalar eng past nuqtaga tushdi. Ispaniya hukumatining so‘nggi qarorlari xalqaro siyosat maydonida haqiqiy shov-shuvga sabab bo‘lmoqda. Zamin.uz Madrid va Tel-Aviv o‘rtasidagi keskinlashib borayotgan vaziyat tafsilotlarini taqdim etadi.
Ispaniya qirolligi Isroil bilan bo‘lgan rasmiy aloqalarini minimal darajaga tushirishga qaror qildi. Hukumat mamlakatning Isroildagi elchisi Anu Salomonni vazifasidan rasman ozod etdi. Bu bilan Madrid Tel-Avivdagi diplomatik vakolatxonasi maqomini elchilikdan muvaqqat vakillik darajasiga tushirdi.
Diplomatik qarama-qarshilik xronologiyasi
Munosabatlardagi sovuqchilik kecha yoki bugun boshlangani yo‘q:
- 2024 yil may: Ispaniya Falastin davlatchiligini rasman tan oldi. Bunga javoban Netanyahu ma’muriyati o‘z elchisini Madriddan chaqirib oldi va hanuzgacha yangi diplomat tayinlamadi.
- 2025 yil sentyabr: Ispaniya o‘z elchisini maslahatlashuv uchun Madridga qaytardi.
- Hozirgi holat: Elchining ishdan bo‘shatilishi Isroilda ispan diplomatik korpusining oliy darajada mavjud emasligini anglatadi.
Pedro Sanchesning qat’iy pozitsiyasi
Ispaniya Bosh vaziri Pedro Sanches Isroilning G‘azo sektoridagi harakatlarini G‘arb davlatlari ichida eng keskin tanqid qilayotgan yetakchilardan biridir. U nafaqat tinch aholi qirg‘inini qoraladi, balki quyidagi tashabbuslarni ilgari surdi:
- Xalqaro cheklovlar: Isroilni xuddi Rossiya kabi «Yevrovideniye» tanlovidan chetlatish talabi.
- Iqtisodiy sanksiya: Isroil kompaniyalari bilan tuzilgan ko‘p millionlik harbiy shartnomalarni (o‘q-dori buyurtmalarini) bekor qilish.
- Aparteid ayblovi: Hukumat vakillari Tel-Avivni inson huquqlarini buzish va aparteid siyosatini yuritishda ochiq aybladi.
Eron urushi va Trampning po‘pisalari
2026 yil 28 fevralda AQSH va Isroilning Eronga qarshi boshlagan harbiy amaliyoti vaziyatni yanada murakkablashtirdi. Ispaniya o‘z hududidagi harbiy bazalardan Eronga zarba berish uchun foydalanishga keskin taqiq qo‘ydi.
«Bizning bazalarimiz BMT Nizomi va kelishuvlardan tashqari, insoniyatga falokat keltiruvchi maqsadlarda ishlatilmaydi», — deya ta’kidladi Ispaniya TIV rahbari Xose Manuel Albares.
Bu qaror AQSH Prezidenti Donald Trampning g‘azabini keltirdi. Tramp Ispaniya bilan barcha savdo aloqalarini uzish bilan tahdid qilgan bo‘lsa-da, Sanches o‘z so‘zida qat’iy qolmoqda va Vashingtonni 2003 yildagi Iroq xatosini takrorlamaslikka undamoqda.
Ispaniyaning bunday mustaqil va keskin pozitsiyasi Yevropa Ittifoqining boshqa davlatlariga ham ta’sir qilishi mumkin deb o‘ylaysizmi? Madridning Tramp tahdidlariga qaramay o‘z yo‘lidan qaytmasligini qanday baholaysiz?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
