Foto: EPA/Shutterstock / Tehrondagi maydonga o‘rnatilgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi tasviri
Yaqin Sharq mintaqasida geosiyosiy vaziyat yana-da taranglashmoqda. Eron va AQSH o‘rtasidagi dengiz qamali atrofidagi bahslar yangi bosqichga chiqdi. Tehron va Vashingtonning o‘zaro ayblovlari mintaqadagi tinchlikka jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin. Zamin.uz jamoasi ushbu keskin jarayonning eng muhim tafsilotlarini BBC xabariga tayangan holda taqdim etadi.
Generalning qatʼiy ogohlantirishi
Eron Qurolli kuchlari bosh shtabi rahbari general Ali Abdullohiy AQSHning harakatlariga nisbatan o‘z munosabatini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, agar Vashington dengiz qamalini davom ettirib, Eronning tijorat kemalari hamda neft tankerlari xavfsizligiga rahna solsa, bu amaldagi sulh rejimining buzilishi deb baholanadi.
General Abdullohiy Tehronning javob choralari haqida to‘xtalar ekan, quyidagi hududlarda har qanday eksport-import operatsiyalarini to‘xtatib qo‘yish bilan tahdid qildi:
- Fors ko‘rfazi;
- Ummon ko‘rfazi;
- Qizil dengiz.
Ushbu suv yo‘llari mintaqadagi asosiy savdo arteriyalari hisoblansa-da, Eron tomoni bu cheklovlar aynan qaysi davlatlarga nisbatan qo‘llanilishiga aniqlik kiritmagan.
AQSHning cheklovlari va muvaffaqiyatsiz muzokaralar
Eslatib o‘tamiz, joriy yilning 13 aprelidan eʼtiboran Qo‘shma Shtatlar Eron kemalarining Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali harakatlanishini cheklashga kirishdi. Bunday qatʼiy qarorga o‘tgan dam olish kunlari Pokistonda o‘tgan ikki tomonlama muloqotlarning natijasiz yakunlangani sabab bo‘lgan.
Amerika harbiylarining taʼkidlashicha, cheklovlarning dastlabki 36 soati ichida birorta ham kema qamalni yorib o‘ta olmagan va oltita tijorat kemasi yo‘nalishini o‘zgartirishga majbur bo‘lgan.
Ziddiyatli maʼlumotlar va haqiqiy holat
Vashingtonning «to‘liq qamal» haqidagi bayonotlariga qaramay, BBC Verify bo‘limi tekshiruvlari boshqacha manzarani ko‘rsatmoqda. Unga ko‘ra:
- Jami o‘tgan kemalar — 15 ta
- Eronga aloqador kemalar — 9 ta
- Blokada boshlangan sana — 13 aprel
Bu raqamlar qamal aytilgan darajada mutlaq emasligini va ayrim kemalar hamon Ho‘rmuz bo‘g‘ozidan foydalanayotganini ko‘rsatadi.
Aziz mushtariylar, sizningcha, Eron va AQSH o‘rtasidagi bu qarama-qarshilik keng ko‘lamli urushga aylanib ketishi mumkinmi? Dengiz yo‘llarining yopilishi jahon iqtisodiyotiga qanday taʼsir qiladi?
Dunyoning eng issiq nuqtalaridan yangiliklarni Zamin.uz bilan birinchilardan bo‘lib bilib boring.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
