Eron AQSHning nizoni bartaraf etishga qaratilgan so‘nggi taklifiga javob qaytardi. ISNA nashri xabar berishicha, Tehron tomonining munosabati asosan urushni to‘xtatish, Fors ko‘rfazi va Hurmuz bo‘g‘ozida kemalar qatnovi xavfsizligini ta’minlash masalalariga qaratilgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Eron javobida mintaqadagi harbiy keskinlikni pasaytirish va dengiz yo‘llari orqali harakatlanayotgan kemalar xavfsizligini kafolatlash muhim vazifa sifatida ko‘rsatilgan. Bu, ayniqsa, Hurmuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyat keskinlashib borayotgan bir paytda alohida ahamiyat kasb etadi.
“Amerika taklifiga Eron tomonidan berilgan javobda asosiy urg‘u Fors ko‘rfazi va Hurmuz bo‘g‘ozida urushni to‘xtatish hamda dengiz qatnovi xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan”, — deyiladi ISNA xabarida.
Hurmuz bo‘g‘ozi jahon energetika bozori uchun eng muhim dengiz yo‘llaridan biri hisoblanadi. U orqali neft va gaz tashuvchi ko‘plab kemalar harakatlanadi. Shu sabab ushbu hududdagi har qanday keskinlik nafaqat mintaqaviy xavfsizlikka, balki xalqaro iqtisodiy barqarorlikka ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Eronning javobida aynan kemalar qatnovi xavfsizligi masalasiga urg‘u berilishi Tehronning hozirgi vaziyatda dengiz yo‘llari atrofidagi xavfni kamaytirishni muhim deb hisoblayotganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, bu javob Vashington bilan ehtimoliy muzokaralar uchun ma’lum diplomatik maydon saqlanib qolayotganidan ham darak berishi mumkin.
AQSH va Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilik so‘nggi vaqtlarda yanada jiddiy tus olgan. Bunday sharoitda har bir bayonot, har bir taklif va unga berilgan javob katta siyosiy ahamiyatga ega. Chunki mintaqada vaziyat izdan chiqsa, uning oqibati faqat ikki davlat bilan cheklanib qolmaydi.
Hozircha tomonlar o‘rtasida kelishuvga erishilgani haqida ma’lumot yo‘q. Ammo Eronning javobida urushni to‘xtatish va dengiz qatnovini xavfsizlashtirish masalalari tilga olingani vaziyatni diplomatik yo‘l bilan yumshatish imkoniyati hali ham mavjudligini ko‘rsatadi.
Qisqasi, Tehron javobida asosiy signal aniq: mintaqadagi keskinlik kamayishi, Hurmuzda kemalar xavfsiz harakatlanishi va harbiy to‘qnashuvlar to‘xtashi kerak. Endi gap bu signalga Vashington qanday munosabat bildirishida.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
