Kosmik hojatxonani tozalagan qiz Mars loyihasiga rahbar bo‘ldi

14 yoshida ish tajribasi davomida kosmik hojatxonani tozalashda ishtirok etgan Kler Parfitt oradan yillar o‘tib Yevropa kosmik agentligida Marsni o‘rganish bo‘yicha eng muhim loyihalardan biriga rahbarlik qiladigan mutaxassisga aylandi.

Nottingemda tug‘ilgan Klerning kosmos sohasiga qiziqishi maktab yillarida boshlangan. Avvaliga u NASAda amaliyot o‘tash uchun murojaat qilgan, ammo rad javobini olgan. Shundan so‘ng u Lesterdagi Milliy kosmik ilmiy markazida ish tajribasini o‘tash imkoniga ega bo‘ldi.

O‘sha davrda markaz Britaniyaning asosiy kosmos muzeyi — Milliy kosmik markazning ochilishiga tayyorgarlik ko‘rayotgan edi. Kler eksponatlarni qabul qilish va tayyorlash ishlarida qatnashdi. Ular orasida kosmik hojatxona ham bo‘lib, uni ochish, tozalash va saqlash jarayonlarida ishtirok etgan.

Shuningdek, u Britaniyadan kosmosga parvoz qilgan birinchi inson — Helen Sharman kiygan skafandrni ham qabul qilish ishlarida qatnashgan. Klerning aytishicha, aynan shu tajriba uning kelajakdagi kasbini tanlashiga kuchli turtki bergan.

Keyinchalik u fizika bo‘yicha oliy ma’lumot va kosmik kemalarning energiya tizimlari muhandisligi yo‘nalishida doktorlik darajasini oldi. Faoliyati davomida u Mars yuzasini tadqiq etadigan ExoMars Rosalind Franklin roveri hamda Quyosh shamoli va Yer magnit maydoni o‘zaro ta’sirini o‘rganuvchi SMILE missiyasida ishtirok etdi.

2019 yildan buyon Kler Parfitt Niderlandiyadagi Yevropa kosmik agentligining Yevropa kosmik tadqiqot va texnologiyalar markazida faoliyat yuritmoqda. Hozirda u insonlar va robotlar ishtirokida amalga oshiriladigan kelajakdagi Mars ekspeditsiyalarini rejalashtiruvchi jamoaga rahbarlik qiladi. Shuningdek, u Xalqaro Marsni o‘rganish ishchi guruhi raisi ham hisoblanadi.

Mutaxassisning ta’kidlashicha, Mars ilmiy nuqtayi nazardan eng muhim sayyoralardan biri bo‘lib, uni chuqur o‘rganish kelajakdagi inson parvozlari uchun katta ahamiyatga ega.

«Rosalind Franklin roveri 2028 yilda uchirilsa, bu juda hayajonli voqea bo‘ladi. Keyingi o‘n yilliklarda Marsni asrab qolish va Yevropa uchun eng qimmatli ilmiy ma’lumotlarni olish maqsadida barcha qadamlarni puxta rejalashtirishimiz kerak», — dedi Kler Parfitt.