Qora dengizda neft tankeriga dron hujumi: Qozog‘iston TIV keskin bayonot berdi

19 iyuldan 20 iyulga o‘tar kechasi Qora dengizdagi Kaspiy quvurlari konsorsiumining (KQK/KTK) dengiz terminalida Qozog‘iston neftini yuklayotgan NELSA tankeriga dron hujum qildi. Hujum oqibatida kemada yong‘in sodir bo‘lgan, ammo tezkor choralar tufayli olov o‘chirilgan.

Zamin.uz hodisa tafsilotlari, kemaning holati va Qozog‘istonning rasmiy munosabatini taqdim etadi.

1. Hujum tafsilotlari: NELSA tankerida nima yuz berdi?

KTK matbuot xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, NELSA tankeri VPU-1 portativ prichal qurilmasi yonida neft yuklayotgan vaqtda dron kemaning o‘ng bordidagi quyruq qismiga — ustqurma va mashina-qozon bo‘limi oralig‘iga kelib tushgan.

• Yong‘in va uni o‘chirish: Dron zarbasi oqibatida tanker palubasi va bo‘linmalarida yong‘in chiqqan. Yuklash brigadasi va KTK avariya xizmatlari bir necha soat davomida yong‘inni to‘liq bartaraf etgan.

• Oqibatlar: Jabrlanganlar va dengizga neft to‘kilish holatlari qayd etilmagan. Hozirda kemaning texnik holati va yetkazilgan zarar miqdori baholanmoqda.

Tanker haqida ma’lumot: NELSA (IMO 9408205) 2010 yilda qurilgan bo‘lib, ilgari FRONT NJORD va FAST KATHY nomlari bilan atalgan. Ushbu kema Buyuk Britaniya (2024 yil dekabr), Yevropa Ittifoqi (2025 yil may), AQSH, Kanada, Shveysariya, Avstraliya va Ukraina tomonidan sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan.

2. KTK terminalidagi ketma-ket hujumlar

So‘nggi kunlarda Qozog‘iston neftini tashuvchi tankerlarga va KTK terminali atrofiga qilingan dron hujumlari keskin ko‘paydi:

• 18 iyul: KTK terminali yaqinida Nordic Zenith tankeriga dron hujumi uyushtirildi.

• 19 iyul: Qozog‘iston neftini yuklashda ishtirok etayotgan ASIA va NISSOS IOS tankerlariga dronlar zarba berdi. Kemalarda yong‘in chiqdi, ammo neft to‘kilishining oldi olindi va yuklash ishlari o‘sha kuni kechqurun qayta tiklandi.

• 2026 yil yanvar: Qora dengizda konsorsiumning dengiz terminali tomon harakatlanayotgan uchta tankerga hujum qilingan edi.

3. Qozog‘istonning keskin reaksiyasi: «Zarar qoplanishini talab qilamiz»

Qozog‘iston Tashqi ishlar vazirligi ushbu hujumlarni mamlakatning iqtisodiy manfaatlariga qarshi yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan tajovuz deb baholadi.

Vazirlik Qozog‘iston neftini eksport qilish uchun foydalaniladigan kemalar va infratuzilmaga hujumlarni zudlik bilan to‘xtatishni talab qildi. Shuningdek, rasmiy Ostona yetkazilgan zararni baholayotganini va xalqaro huquq doirasida zararni qoplash talabi bilan chiqish huquqini saqlab qolishini ma’lum qildi.

KTK terminalidagi oxirgi hujumlar xronikasi

Ma’lumot uchun: Kaspiy quvurlari konsorsiumi (KTK) Rossiya, AQSH va Qozog‘iston korxonalarini birlashtiradi. U Qozog‘istonning uchta yirik koni — Tengiz, Qashag‘an va Qorachag‘anaq neftini jahon bozoriga olib chiquvchi asosiy eksport yo‘li hisoblanadi.