«Flamingo» rejasi nega kechikdi: Fire Point buning sababini aytdi

Ukrainaning uzoq masofali «Flamingo» qanotli raketalarini ishlab chiqarish bo‘yicha rejasi belgilangan muddatda amalga oshmadi. Fire Point kompaniyasi rahbari Irina Terex buni Yevropa Ittifoqi krediti hisobiga kutilgan mablag‘lar va davlat buyurtmalarining kechikishi bilan izohladi.

Kompaniya kuniga yettitagacha raketa ishlab chiqarish imkonini beruvchi liniyalarni tayyorlagan. Biroq qurilgan quvvatlar hozircha to‘liq ishlatilmayapti — ishlab chiqarish hajmi moliyalashtirish va yangi shartnomalarga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.

Yettita raketa — amaldagi ko‘rsatkich emas

Fire Point 2025 yil avgust oyida «Flamingo» raketalari ishlab chiqarishini 2025 yil oktyabriga qadar kuniga kamida yettitaga yetkazishni rejalashtirayotganini bildirgan edi. Bunday sur’at yil davomida 2555 ta raketa tayyorlash imkonini berishi mumkin edi.

Biroq Irina Terexning yangi izohiga ko‘ra, yettita raketa kompaniyaning amaldagi kunlik ishlab chiqarish hajmi emas. Bu avvaldan qurilgan liniyalarning maksimal loyihaviy quvvati hisoblanadi.

Uning aytishicha, kompaniya bu darajagacha ishlab chiqarishni oshirmagan, chunki Ukraina tomonidan berilgan buyurtmalar mavjud quvvatlarni to‘liq band qilish uchun yetarli bo‘lmagan.

Shu tariqa, avval e’lon qilingan raqam real ishlab chiqarish natijasi emas, zarur moliyalashtirish va shartnomalar mavjud bo‘lgan taqdirda erishish mumkin bo‘lgan yuqori chegara bo‘lib chiqdi.

YEI kreditidagi kechikish buyurtmalarga ta’sir qildi

Terex ishlab chiqarish hajmining qisqarishini Ukraina Yevropa Ittifoqining kredit mablag‘larini kutishi bilan bog‘ladi. Uning tushuntirishicha, moliyalashtirish o‘z vaqtida shakllanmagani sababli davlat buyurtmalari Fire Point tayyorlagan maksimal quvvatga mos kelmagan.

Yevropa Ittifoqi Ukraina uchun 90 milliard yevrolik qo‘llab-quvvatlash kreditini tasdiqlagan. Yevropa komissiyasi ma’lumotiga ko‘ra, dastur doirasidagi dastlabki 3,2 milliard yevro 2026 yil 25 iyunda, dronlar xaridi uchun mo‘ljallangan yana 3,9 milliard yevro esa 30 iyunda ajratilgan.

The Guardian iyul oyi oxirida Fire Point ishlab chiqarishi moliyalashtirish kechikishi tufayli yuzaga kelgan tanaffusdan keyin qayta jadallashayotganini xabar qildi. Nashr ma’lumotiga ko‘ra, kompaniya hozirda oyiga taxminan 100 ta «Flamingo» tayyorlamoqda. Bu kuniga o‘rtacha uchtadan sal ko‘proq raketa degani.

Maksimal quvvatga qachon chiqiladi?

Fire Point ishlab chiqarishni kuniga yettita raketa darajasiga olib chiqish rejasidan voz kechmagan.

Irina Terexning so‘zlariga ko‘ra, kompaniya bu ko‘rsatkichga 2026 yil oxiri yoki 2027 yil boshida yetishi mumkin. Biroq aniq muddat yangi shartnomalarning qachon tuzilishi va buyurtmalar qanday hajmda kelib tushishiga bog‘liq.

Bu yerda asosiy muammo ishlab chiqarish liniyalarining yo‘qligi emas. Kompaniya zarur infratuzilma yaratilganini, ammo uni to‘liq quvvatda ishlatish uchun barqaror va oldindan kafolatlangan buyurtmalar kerakligini ta’kidlamoqda.

Demak, Fire Point oldidagi asosiy to‘siq hozircha texnologik emas, moliyaviy va shartnomaviy xususiyatga ega.

«Flamingo» qanday raketa?

FP-5 nomi bilan ham tanilgan «Flamingo» Ukrainada ishlab chiqilgan yerdan uchiriluvchi uzoq masofali qanotli raketa hisoblanadi.

Fire Point taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, raketa:

— 3000 kilometrgacha uchish masofasiga;
— 1150 kilogrammgacha jangovar qismga;
— yer ustidagi chuqur joylashgan nishonlarga zarba berish imkoniyatiga ega.

Ushbu texnik ko‘rsatkichlar kompaniya bayonotlariga asoslangan bo‘lib, ularning barchasi mustaqil ravishda to‘liq tasdiqlangan emas. Associated Press 2025 yilda Fire Point kuniga taxminan bitta «Flamingo» ishlab chiqarayotganini xabar qilgan edi.

2026 yil iyul oyiga kelib kompaniya oylik ishlab chiqarishni taxminan 100 tagacha oshirganini ma’lum qildi. Fire Point rahbarining aytishicha, har bir raketa narxi 600 ming dollardan sal kamroqni tashkil etadi.

Dvigatel muammosi ham hal qilinmoqda

Fire Point hozirga qadar «Flamingo» raketalarida qayta tiklangan eski reaktiv dvigatellardan foydalangan. Biroq bunday agregatlarni topish tobora qiyinlashgani sababli kompaniya o‘z dvigatelini ishlab chiqishni boshladi.

Irina Terex 2026 yil 29 iyulda Reuters agentligiga bergan intervyusida dastlabki o‘nta sinov dvigateli yig‘ilayotganini ma’lum qildi. Agar sinovlar muvaffaqiyatli yakunlansa, yangi dvigatellar «Flamingo» ishlab chiqarishini yanada kengaytirish imkonini berishi mumkin.

Bu omil ham raketa ishlab chiqarish sur’atiga bevosita ta’sir qiladi. Chunki katta miqdorda raketa tayyorlash uchun faqat yig‘ish liniyasi emas, barqaror dvigatellar ta’minoti ham zarur.

Katta reja endi shartnomalarga bog‘liq

Fire Point misoli Ukraina mudofaa sanoatida ishlab chiqarish quvvati bilan real buyurtma o‘rtasida katta farq bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi.

Kompaniya kuniga yettita raketa ishlab chiqarishga mo‘ljallangan liniyalarni qurgan. Ammo davlatda bu quvvatni to‘liq ishlatish uchun zarur mablag‘ va shartnomalar o‘z vaqtida shakllanmagan.

Endi rejaning amalga oshishi uchta asosiy omilga bog‘liq:

— Yevropa Ittifoqi mablag‘larining o‘z vaqtida ajratilishi;
— Ukraina tomonidan uzoq muddatli buyurtmalar berilishi;
— mahalliy dvigatel ishlab chiqarish sinovlarining muvaffaqiyatli yakunlanishi.

Shu sabab kuniga yettita «Flamingo» haqidagi raqamni hozirgi ishlab chiqarish hajmi sifatida qabul qilish noto‘g‘ri. Bu — kompaniya erishishni rejalashtirayotgan maksimal quvvat bo‘lib, unga chiqish muddati kamida 2026 yil oxiriga surilgan. Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringiz hamda do‘stlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!