Kuniga ikkita banan yeyilsa, organizmda qanday o‘zgarish bo‘ladi?

Banan — tez iste’mol qilinadigan, to‘yimli va nisbatan arzon mevalardan biri. U organizmni uglevod, kletchatka, kaliy, magniy va B6 vitamini bilan ta’minlaydi. Ammo kuniga aynan ikkita banan yeyish barcha kasalliklarga qarshi «sehrli formula» emas.

Sog‘lom inson ratsionida ikki banan foydali gazak bo‘lishi mumkin. Biroq uning ta’siri bananning pishganlik darajasi, kun davomidagi boshqa ovqatlar, jismoniy faollik va insonning salomatligiga bog‘liq.

Ikkita bananda qancha kaloriya va shakar bor?

O‘rtacha kattalikdagi bitta pishgan banan taxminan 110 kilokaloriya, 28 gramm uglevod, 15 gramm tabiiy shakar, 3 gramm kletchatka va 450 milligramm kaliy beradi.

Demak, kuniga ikkita o‘rtacha banan iste’mol qilinsa, organizm taxminan:

— 220 kilokaloriya;
— 56 gramm uglevod;
— 30 gramm tabiiy shakar;
— 6 gramm kletchatka;
— 900 milligramm kaliy oladi.

Bu miqdor ko‘pchilik sog‘lom odamlar uchun xavfli emas. Biroq bananni odatiy ovqatga qo‘shimcha ravishda iste’mol qilish va ushbu kaloriyalarni hisobga olmaslik vazn nazoratiga ta’sir qilishi mumkin.

Ovqat hazm qilish yaxshilanishi mumkin

Banandagi kletchatka ichak harakatini qo‘llab-quvvatlaydi, to‘qlik hissini uzaytiradi va ovqat hazm bo‘lishini sekinlashtiradi.

Kamroq pishgan, yashilroq bananlarda chidamli kraxmal ko‘proq bo‘ladi. U ingichka ichakda to‘liq parchalanmay, yo‘g‘on ichakka yetib boradi va foydali bakteriyalar uchun ozuqa vazifasini bajaradi. Pishish jarayonida kraxmalning bir qismi shakarga aylanadi, shu sabab sariq va jigarrang dog‘li banan shirinroq bo‘ladi.

Biroq banan hammada ham ichak faoliyatini bir xil yaxshilamaydi. Ayrim odamlarda ko‘p miqdorda iste’mol qilish dam bo‘lish, gaz to‘planishi yoki qorinda noqulaylik keltirib chiqarishi mumkin.

Kaliy yurak va qon bosimi uchun foydali

Kaliy asablar, mushaklar va yurakning normal ishlashi uchun zarur mineral hisoblanadi. U organizmdan ortiqcha natriy chiqarilishini kuchaytirishi va qon tomirlari devorlarining bo‘shashishiga yordam berishi mumkin.

Kaliyga boy ratsion, ayniqsa tuzni ko‘p iste’mol qiladigan insonlarda, qon bosimini pasaytirishga ko‘maklashishi mumkin. Biroq banan gipertoniyani davolaydi yoki qon bosimi dorilarining o‘rnini bosadi, degan xulosa noto‘g‘ri.

Ikkita banandagi taxminan 900 milligramm kaliy kunlik ehtiyojning bir qismini ta’minlaydi. Qolgan miqdorni sabzavotlar, dukkaklilar, sut mahsulotlari, yong‘oq va boshqa mevalardan olish mumkin.

Energiya beradi, ammo qondagi qandni ham oshiradi

Banandagi uglevodlar organizm uchun tez va qulay energiya manbai hisoblanadi. Shu sabab uni jismoniy mashqlardan oldin yoki keyin iste’mol qilish qulay bo‘lishi mumkin.

Ammo «banan qondagi qandni mutlaqo oshirmaydi» degan fikr haqiqatga to‘g‘ri kelmaydi. Pishgan bananning glikemik indeksi nisbatan past bo‘lsa-da, unda uglevod miqdori sezilarli. Ikkita banan birgalikda taxminan 56 gramm uglevod beradi.

Qandli diabet yoki insulinga chidamlilik mavjud bo‘lsa, porsiya hajmini hisobga olish muhim. Amerika diabet assotsiatsiyasi mevalarni uglevod manbai sifatida ovqatlanish rejasiga kiritish kerakligini ta’kidlaydi.

Bananni yogurt, tvorog, yong‘oq yoki shakar qo‘shilmagan yong‘oq moyi bilan iste’mol qilish to‘qlik hissini uzaytirishi va uglevodlarning so‘rilishini sekinlashtirishi mumkin.

Mashqdan keyin tiklanishga yordam beradimi?

Banan tarkibidagi uglevodlar mashq paytida sarflangan energiya zaxirasini to‘ldirishga, kaliy esa mushak va asab faoliyatini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.

Shu sabab banan sport bilan shug‘ullanuvchilar uchun qulay gazak bo‘lishi mumkin. Lekin u mushak tortishishlarining barchasini avtomatik ravishda to‘xtatmaydi. Bunday holatga suvsizlanish, ortiqcha zo‘riqish, magniy yoki boshqa elektrolitlar yetishmasligi ham sabab bo‘lishi mumkin.

To‘liq tiklanish uchun bananning o‘zi emas, yetarli suv, oqsil, uyqu va muvozanatli ovqatlanish ham zarur.

Banan kayfiyatni darhol ko‘taradimi?

Banan B6 vitamini manbalaridan biri. U organizmdagi yuzdan ortiq fermentativ jarayonlarda, shu jumladan modda almashinuvi va neyromediatorlar sintezida ishtirok etadi.

Biroq ikkita banan iste’mol qilish serotoninni keskin oshirib, stress yoki tushkunlikni bartaraf etadi, degan da’vo ilmiy jihatdan isbotlanmagan. NIH ma’lumotiga ko‘ra, B6 qo‘shimchalari ham sog‘lom insonlarda kayfiyat yoki kognitiv faoliyatni sezilarli yaxshilashi aniq ko‘rsatilmagan.

Banan muvozanatli ratsionning bir qismi sifatida asab tizimiga kerakli moddalarni beradi, xolos. U ruhiy salomatlik muammolarini davolash vositasi emas.

Viruslardan himoya qiladimi?

Banan tarkibida C vitamini, B6 vitamini, marganes va turli antioksidant birikmalar mavjud. B6 vitamini immun tizimining normal ishlashida ishtirok etadi.

Lekin kuniga ikki banan yeyish virusli infeksiya yuqishining oldini oladi yoki kasallikni davolaydi, degan ishonchli dalil yo‘q.

Immunitet bitta mahsulotga emas, umumiy ovqatlanish, uyqu, jismoniy faollik, stress darajasi va mavjud kasalliklarga bog‘liq. Banan bu tizimning faqat kichik bir qismi.

Temir tanqisligi haqidagi da’vo noto‘g‘ri

Muntazam charchoq haqiqatan ham temir tanqisligi kamqonligining belgilaridan biri bo‘lishi mumkin. Ammo banan temirga boy mahsulot hisoblanmaydi va uni iste’mol qilish kamqonlikni davolamaydi.

Temirning asosiy manbalariga go‘sht, dengiz mahsulotlari, dukkaklilar, ismaloq, yong‘oqlar va temir bilan boyitilgan don mahsulotlari kiradi. Temir tanqisligi gumon qilinsa, qon tahlili topshirish va shifokor tavsiyasiga amal qilish kerak.

Charchoqni faqat ovqat yoki bitta vitamin bilan izohlash xato: unga uyqu yetishmasligi, qalqonsimon bez muammolari, stress va boshqa kasalliklar ham sabab bo‘lishi mumkin.

Ikkita banan vaznni oshiradimi?

Bananning o‘zi insonni semirtirmaydi. Vazn organizm sarflaganidan ko‘proq energiya muntazam qabul qilinganda ortib boradi.

Ikkita banan taxminan 220 kilokaloriya beradi. Agar ular shirinlik, pishiriq yoki boshqa yuqori kaloriyali gazak o‘rnini bossa, ratsionni yaxshilashi mumkin. Agar to‘yib ovqatlangandan keyin qo‘shimcha ravishda iste’mol qilinsa, kunlik kaloriya miqdorini oshiradi.

Katta kuzatuv tadqiqotlarida banan iste’moli vazn ortishi bilan bog‘lanmagan. Muhim jihat — umumiy ratsion va porsiya hajmi.

Kimlar ehtiyot bo‘lishi kerak?

Ko‘pchilik sog‘lom odamlar uchun kuniga ikkita banan xavfsiz bo‘lishi mumkin. Sog‘lom buyraklar ortiqcha kaliyni siydik orqali chiqaradi.

Biroq surunkali buyrak kasalligi, buyrak yetishmovchiligi yoki qonda kaliy miqdori yuqori bo‘lgan insonlarga banan kabi kaliyga boy mahsulotlarni cheklash tavsiya etilishi mumkin.

ACE ingibitorlari, angiotenzin retseptorlari blokatorlari yoki kaliyni ushlab qoluvchi siydik haydovchi dorilarni qabul qiladigan odamlarda ham kaliy miqdori ortib ketishi ehtimoli mavjud. Bunday holatda ratsionni shifokor bilan kelishish kerak.

Xulosa: foydali, ammo mo‘jiza emas

Kuniga ikkita banan iste’mol qilish organizmni kletchatka, kaliy, uglevod va B6 vitamini bilan ta’minlaydi. Ular ovqat hazm qilish, mushak faoliyati va umumiy ratsion sifatini qo‘llab-quvvatlashi mumkin.

Ammo banan:

— virusli infeksiyani davolamaydi;
— kamqonlikni bartaraf etmaydi;
— qon bosimi dorilarini almashtirmaydi;
— barcha odamlarda qondagi qandni bir xil saqlamaydi;
— o‘zi yolg‘iz vazn kamaytirmaydi.

Eng to‘g‘ri yondashuv — bananni turli mevalar, sabzavotlar, oqsil va sog‘lom yog‘lar mavjud bo‘lgan muvozanatli ratsionning bir qismi sifatida iste’mol qilish. Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringiz hamda do‘stlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!