«45 mlrd dollarlik botqoq va 7 ta shart!»: Tehron Vashingtonga ultimatum qo‘ydi

Yaqin Sharq mintaqasidagi harbiy qarama-qarshilik global siyosiy inqirozning eng yuqori nuqtasiga chiqdi. Tehron rasmiylari Oq uy bilan har qanday diplomatik muzokaralarni boshlash uchun o‘z shartlarini e’lon qildi. Eron Xavfsizlik kengashi kotibi Mohsen Rizoiy ijtimoiy tarmoqlar orqali keskin bayonot berib, Vashingtonga aniq yettita shart qo‘yilganini ma’lum qildi.

Rizoiyning ta’kidlashicha, AQSH o‘zini o‘zi tiqib qo‘ygan strategik boshiberk ko‘chadan chiqib ketishni va vaziyatni yanada og‘irlashtirmaslikni istasa, Eronning qonuniy huquqlarini tan olishdan boshqa chorasi yo‘q. Ayni paytda ushbu siyosiy ultimatum Pentagonning AQSH Kongressi oldida bergan shov-shuvli hisoboti fonida yangramoqda: Amerikaning ushbu kampaniyadagi to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy xarajatlari allaqachon 45,1 milliard dollardan oshib ketdi va bu hali yakuniy raqam emas.

Xo‘sh, Tehronning ushbu shartlari Oq uyni muzokaralar stoliga o‘tirishga majbur qila oladimi, mintaqadagi zarar ko‘rgan harbiy bazalarni tiklash AQSH budjetiga qanchaga tushadi va ikki davlat o‘rtasidagi to‘qnashuv dunyo iqtisodiyotiga qanday zarba beradi?

«45 milliard dollarlik harbiy hisobot va Tehron talabi»: Voqealar rivoji

AQSH—Eron qarama-qarshiligi atrofidagi so‘nggi muhim raqamlar va siyosiy bayonotlar:

• Mohsen Rizoiyning ultimatumi: Eron Xavfsizlik kengashi kotibi Vashingtonga yettita talab yuborilganini va muzokaralar faqat ushbu shartlar qabul qilingandagina boshlanishini qat’iy bildirdi;

• Tehronning ochiq pozitsiyasi: «Vashington o‘zi kirib qolgan tupikdan chiqishni istasa, Eron shartlarini so‘zsiz bajarishi kerak», deya ta’kidladi Eron tomoni;

• Pentagonning ulkan xarajatlari: AQSH mudofaa vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, kampaniya uchun 3 sentyabr holatiga 43,6 milliard dollar va qo‘shimcha yoqilg‘i uchun yana 1,5 milliard dollar sarflangan;

• Yashirin zararlar hisob-kitobi: CNN xabariga ko‘ra, ushbu 45,1 milliard dollarlik hisobga mintaqada zarbaga uchragan AQSH harbiy bazalarini ta’mirlash va bilvosita harbiy operatsion xarajatlar kiritilmagan;

• Kongressning bosimi: Amerikalik qonunchilar va kongressmenlar Pentagondan barcha yashirin va bilvosita moliyaviy xarajatlar bo‘yicha to‘liq hisobot talab qilmoqda.

AQSHning kampaniya bo‘yicha xarajatlari va Tehronning siyosiy talablari

Vashingtonning moliyaviy yo‘qotishlari va mojaro ko‘rsatkichlari:

Geosiyosiy tahlil: Ekspertlar 7 ta shart va harbiy inqiroz haqida

Xalqaro xavfsizlik bo‘yicha siyosiy tahlilchilarning asosiy xulosalari:

• Iqtisodiy va harbiy charchoq: Qisqa vaqt ichida 45 milliard dollardan ortiq mablag‘ning sarflanishi AQSH uchun kampaniya nihoyatda qimmatga tushayotganini va ichki siyosiy norozilikni kuchaytirayotganini ko‘rsatadi;

• Bazalarning zaifligi: Mintaqadagi Amerika obyektlariga yetkazilgan zararlarning to‘liq e’lon qilinmasligi Vashingtonning real infratuzilmaviy yo‘qotishlari ancha jiddiy ekanidan dalolat beradi;

• Tehronning diplomatik tashabbusi: Eron ushbu ultimatum orqali o‘zining zaif emasligini, aksincha muzokaralar shartlarini belgilash tashabbusini o‘z qo‘liga olganini namoyish qilmoqda;

• Global bozorlarga ta’siri: Harbiy xarajatlarning o‘sishi va yoqilg‘i inqirozi G‘arb davlatlarini murosa yo‘llarini izlashga majbur qilishi mumkin bo‘lgan eng katta omildir.

Tehronning 7 ta talabi va Pentagonning milliardlab dollarlik sarf-xarajatlari Yaqin Sharqdagi ushbu geosiyosiy to‘qnashuv yangi va hal qiluvchi bosqichga kirganini ko‘rsatmoqda.

Sizningcha, AQSH ma’muriyati 45 milliard dollardan ortiq mablag‘ sarflab qo‘ygan ushbu kampaniyani to‘xtatish uchun Eron qo‘ygan 7 ta shartni qabul qiladimi yoki harbiy harakatlar yanada avj oladimi? Kongressning bosimi Oq uyni diplomatik murosaga undashiga ishonasizmi? O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va jahon siyosatidagi ushbu muhim voqealar tahlilini barcha yaqinlaringiz hamda siyosat ixlosmandlariga ulashing!