Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyondan xalqaro ikkiyuzlamachilikka keskin zarba (video)

Yaqin Sharq mintaqasidagi harbiy qarama-qarshilik va yadroviy keskinlik yangi diplomatik portlash nuqtasiga yetdi. Eron Islom Respublikasi Prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon xalqaro hamjamiyat va global xavfsizlik tashkilotlariga ochiqdan-ochiq murojaat qilib, jahon siyosatidagi ulkan ikkiyuzlamachilik hamda ikki tomonlama standartlarni keskin fosh etdi. Eron rahbari butun mintaqani urush oloviga tortayotgan yadroviy qurol va ommaviy qirg‘in vositalari aslida Isroilning qo‘lida ekanini qat’iy ta’kidladi: «Atom va yadro bombalari Isroil rejimida mavjud, lekin negadir xalqaro inspektorlardan tinmay Eronga kelish talab qilinmoqda! Isroil G‘azo sektorida 70 mingdan ziyod aybsiz insonni vahshiylarcha o‘ldirdi, biroq Eron muzokaralar stoli ortida tinchlik yo‘lini izlab o‘tirgan bir paytda hujumlarga uchradi».

Pezeshkiyon Isroilning Yadro qurolini tarqatmaslik to‘g‘risidagi shartnomaga (NPT) a’zo emasligini, o‘z tarixi davomida hech qachon MAGATE tekshiruvlariga yo‘l qo‘ymaganini, shunga qaramay ularga Yaqin Sharqdagi istalgan poytaxtni bemalol bombardimon qilishi uchun to‘liq imkoniyat yaratib berilayotganini jazava bilan tanqid qildi. Ushbu bayonot G‘azodagi inqiroz, Tehron va Tel-Aviv o‘rtasidagi to‘g‘ridan to‘g‘ri zarbalar xavfi hamda yadroviy tekshiruvlarning adolatsiz taqsimoti masalasini yana jahon kun tartibining eng yuqori pog‘onasiga chiqardi.

Xo‘sh, Pezeshkiyonning ushbu dadil ayblovi ortida qanday dalillar yotibdi, Isroilning yadroviy arsenali nima sababdan xalqaro inspeksiyalardan yashirib kelinmoqda va Yaqin Sharqdagi yadroviy qarama-qarshilik qanday xavfli nuqtaga qarab ketmoqda?

«Isroilning yadro bombasi, 70 ming qurbon va MAGATE tekshiruvlari»: Bayonotning 5 ta asosiy nuqtasi

Mas’ud Pezeshkiyonning chiqishidan eng muhim fakt va tahliliy tezislar:

• Yadro quroli markaziga aniq ishora: Pezeshkiyon mintaqada haqiqiy ommaviy qirg‘in quroli va yadro bombasi Isroil qo‘lida ekanini ochiq ta’kidladi;

• Adolatsiz tekshiruvlar paradoksi: Atom bombasiga ega bo‘lgan davlat chetda qolib, barcha tekshiruv va bosimlar tinch atomni da’vo qilayotgan Eronga qaratilgani qoralandi;

• G‘azodagi 70 mingdan ortiq qurbon: Isroilning harbiy harakatlari oqibatida 70 mingdan ziyod begunoh tinch aholi halok bo‘lgani rasman tilga olindi;

• Muzokara stolidagi zarbalar: Eron diplomatik muloqot olib borayotgan bir paytda bombardimonlarga nishon bo‘layotgani ikkiyuzlamachilik sifatida baholandi;

• NPT shartnomasidan tashqaridagi immunitet: Isroil yadroviy qurollarni tarqatmaslik shartnomasini tan olmasdan va inspektorlarni kiritmasdan istalgan hududni bombalash erkinligiga ega bo‘lib qolayotgani qattiq tanqid qilindi.

Yaqin Sharqdagi yadroviy qarama-qarshilik: Eron va Isroil maqomi taqqosi

Xalqaro huquq, yadroviy inspeksiyalar va tomonlarning haqiqiy holati tahlili:

Geosiyosiy va xavfsizlik ekspertizasi: Nega Pezeshkiyonning bayonoti global adolatsizlik ko‘zgusidir?

Xalqaro xavfsizlik bo‘yicha tahlilchilar va sharqshunoslarning xulosalari:

• «Ikki tomonlama standartlar»ning fosh bo‘lishi: Jahon hamjamiyati o‘nlab yillardan beri Eronni uranni boyitishda va ehtimoliy yadro quroli yaratishda ayblab, mislsiz sanksiyalar ostida ushlab kelmoqda; biroq Dimona yadroviy markaziga ega bo‘lgan va haqiqiy atom bombasi mavjudligi sir bo‘lmagan Isroilning hech qanday xalqaro nazoratga bo‘ysunmasligi BMT va MAGATE tizimidagi chuqur inqirozni ko‘rsatadi;

• «70 ming qurbon» fonidagi mas’uliyat: G‘azo sektoridagi gumanitar fojia va o‘n minglab ayollar hamda bolalarning o‘limi Isroilning mintaqada hech qanday jazosizlik hissi bilan harakatlanayotganini ko‘rsatmoqda; Pezeshkiyonning bu raqamlarni yadroviy siyosat bilan bog‘lashi G‘arb siyosatchilarini murakkab axloqiy burchakka taqaydi;

• «Istalgan poytaxtni nishonga olish» xavfi: Tel-Avivning Damashq, Bayrut va Tehrondagi obyektlarga qarshi cheklovsiz aviazarbalar berishi Yaqin Sharqdagi suveren davlatlar chegaralarini butkul yo‘qqa chiqarmoqda; Eron bu harakatlarning ortida Isroilning o‘z yadroviy kafolatiga tayanishi yotibdi deb hisoblaydi;

• Muzokaralar istiqboli va Tehron pozitsiyasi: Pezeshkiyonning «biz muzokaralar stolida edik» deyishi Eronning diplomatik yechimga tayyorligini, biroq bir tomonlama tahdidlar va hujumlar ostida bunday muloqot o‘z ma’nosini yo‘qotishini bildiradi.

Mas’ud Pezeshkiyonning bayonoti Yaqin Sharqda haqiqiy barqarorlikka erishish uchun avvalo yadroviy qurolga ega bo‘lgan barcha davlatlar, shu jumladan Isroil ham xalqaro nazoratga bo‘ysunishi shartligini eng yuqori minbarlarda qat’iy ko‘tarib chiqdi.

Sizningcha, Isroilning yadroviy qurolga ega bo‘la turib MAGATE tekshiruvlaridan butkul chetda qolishi va barcha bosimlarning faqat Eronga qaratilishi adolatdanmi? Xalqaro hamjamiyat mintaqadagi urushni to‘xtatish uchun yadroviy nazoratda ikki tomonlama standartlardan voz kecha oladimi? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va Yaqin Sharqning og‘riqli geosiyosiy haqiqati yoritilgan ushbu eksklyuziv tahlilni barcha siyosat ixlosmandlari bilan baham ko‘ring!