Dunyo nefti xavf ostida: Eron Hurmuz bo‘g‘ozini ochishning yagona shartini ma’lum qildi

Dunyoning eng muhim neft arteriyasi hisoblangan Hurmuz bo‘g‘ozidagi vaziyat o‘zining eng kritik va xavfli nuqtasiga yetdi. Eron Qurolli kuchlari rasmiy vakili Muhammad Akraminia mintaqadagi kemalar qatnovi va bo‘g‘ozning ochilishi bo‘yicha Vashingtonga nisbatan ochiqchasiga keskin shart qo‘ydi.

Pars Today xabariga ko‘ra, Tehron mintaqadagi xavfsizlik inqirozining asosiy sababchisi sifatida AQSH harbiy kuchlarini ko‘rsatmoqda.

«AQSH ketmasa, o‘zimiz haydab chiqaramiz»: Eronning rasmiy bayonoti

Muhammad Akraminia ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida mintaqa kelajagiga doir quyidagi qat’iy pozitsiyani bildirdi:

• Bo‘g‘ozning ochilish sharti: «Agar AQSH mintaqani tark etsa, Hurmuz bo‘g‘ozi to‘liq ochiladi, mintaqa davlatlari ishtirokida kollektiv xavfsizlik kafolatlanadi va jahon iqtisodiyoti tiklanish uchun kuchli turtki oladi;

• Ochiq ogohlantirish: Agar AQSH o‘z ixtiyori bilan chiqib ketmasa, biz ularni mintaqadan haydab chiqaramiz», — deya ta’kidladi Eron harbiy qo‘mondonligi vakili.

Antirekord: Bir necha kunda 10 dan ortiq kemaga hujum uyushtirildi

Buyuk Britaniyaning Dengiz savdo tashuvlari boshqarmasi (UKMTO) bergan ma’lumotlarga ko‘ra, oktyabr oyida suv yo‘lidagi keskinlik tarixiy cho‘qqiga chiqdi:

• Rekord darajadagi hujumlar: Qisqa muddat ichida kamida 10 ta savdo kemasiga zarba berilgan bo‘lib, bu mojaro boshlanganidan buyon qayd etilgan eng yuqori ko‘rsatkichdir;

• Bir sutkada 6 ta kema: Ayniqsa, 11 oktyabr kuni bir sutkaning o‘zida naq 6 ta kema hujumga uchragani xabar qilindi;

• Yong‘inlar, cho‘kish va qurbonlar: Kemalarning dengiz qoidalarini buzgani bahona qilingan ushbu zarbalar oqibatida sudnolar yonib, cho‘kib ketmoqda. Xususan, «Cape Dao» yuk kemasiga qilingan hujum oqibatida Hindiston fuqarosi halok bo‘lgan, bir qator tankerlar esa dengiz minalariga duch kelgan.

Nima uchun Hurmuz bo‘g‘ozi butun dunyo uchun muhim?

Mazkur inqirozning ko‘lami global darajaga ega:

• Dunyo neftining 20 foizi: Yer yuzida iste’mol qilinadigan jami xom neftning taxminan 20 foizi aynan shu tor bo‘g‘oz orqali tankerlarda jahon bozorlariga olib chiqiladi;

• Global narxlar va inflyatsiya: Bo‘g‘ozning yopilishi yoki undagi to‘xtovsiz hujumlar allaqachon jahon bo‘ylab yoqilg‘i narxlari, logistika xarajatlari va global inflyatsiyaga to‘g‘ridan to‘g‘ri salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Hurmuz bo‘g‘ozidagi harbiy qarama-qarshilik yaqin kunlarda diplomatik yo‘l bilan hal etilmasa, mintaqada keng ko‘lamli yangi urush o‘chog‘i yuzaga kelishi mumkin.