Bolalarni ijtimoiy tarmoqlardan cheklash: Qozog‘istonda yangi qoidalar joriy etilmoqda

Qozog‘istonda yosh avlodni internet xavfsizligidan himoya qilish hamda raqamli muhitni tartibga solish maqsadida qator qat’iy choralar ko‘rilmoqda. Mamlakatda 16 yoshga to‘lmagan shaxslarning ijtimoiy tarmoqlarda ro‘yxatdan o‘tishini taqiqlovchi va mavjud akkauntlarni yoshni tekshirish (verifikatsiya) orqali o‘chirib tashlashni nazarda tutuvchi qonun loyihasi muhokama qilinmoqda. Ushbu qonun loyihasi 2026 yil 18 noyabr kuni birinchi o‘qishda ko‘rib chiqildi.
Qaysi platformalar qamrab olinadi va istisnolar qanday?
Yangi tashabbusga ko‘ra, cheklovlar barcha asosiy onlayn-platformalar, jumladan ijtimoiy tarmoqlar, video xosting va to‘g‘ridan to‘g‘ri uzatiladigan maydonchalarga nisbatan qo‘llaniladi. Hukumat bolalarning ta’lim olishi va qarindoshlari bilan muloqot qilishiga to‘sqinlik qilmaslik uchun muhim istisnolarni belgilagan:
Messendjerlar: Bolalarning ota-onalar, qarindoshlar va o‘qituvchilar bilan muloqot qilishi uchun mo‘ljallangan messendjerlar taqiqqa tushmaydi.
Ta’lim va davlat resurslari: eGov.kz va Kundelik.kz kabi rasmiy hamda ta’limiy platformalar faoliyatiga cheklov qo‘yilmaydi.
Qonun loyihasining asosiy yo‘nalishlari | Tafsilotlar va choralar |
Yosh chegarasi | 16 yoshga to‘lmagan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarda ro‘yxatdan o‘tish taqiqi |
Tekshiruv mexanizmlari | Sun’iy intellekt (SI), kontent tahlili va maxsus bolalar SIM-kartalari |
Shaxsiy ma’lumotlar | Bolalarning SHIR yoki pasport ma’lumotlari yig‘ilmaydi |
Xorijiy kompaniyalar | Qozog‘istonda rasmiy vakolatxona ochish majburiyati |
Yozni aniqlashning xavfsiz usullari va xorijiy IT-kompaniyalar mas’uliyati
Madaniyat va axborot vaziri Arman Kirikbayevning ta’kidlashicha, bolalarning ro‘yxatdan o‘tishida ularning shaxsiy ma’lumotlari (masalan, SHIR yoki pasport ma’lumotlari) talab qilinmaydi. Platformalar yozni aniqlash uchun quyidagi ikki asosiy usuldan foydalanishi ko‘zda tutilmoqda:
IT-kompaniyalarning o‘z algoritmlari: Yirik platformalar sun’iy intellekt (SI), xulq-atvorga oid va kontent tahlili orqali foydalanuvchining yoshini aniqlaydi.
Maxsus bolalar SIM-kartalari: Raqamli rivojlanish vazirligi tomonidan ishlab chiqilayotgan maxsus SIM-kartalar orqali foydalanuvchining yosh toifasi ortiqcha shaxsiy ma’lumotlarni bermasdan avtomatik ravishda aniqlanadi.
Shuningdek, hujjatga muvofiq, xorijiy ijtimoiy tarmoqlar, videoservislar va onlayn-kinoteatrlar Qozog‘istonda rasmiy vakolatxonalar ochishi yoki qonuniy vakillarni tayinlashi shart. Noqonuniy kontentni o‘chirish bo‘yicha talablarni bajarmagan kompaniyalarga nisbatan ma’muriy javobgarlik choralari kuchaytiriladi. Bundan tashqari, auditoriyasi 5 mingdan ortiq bo‘lgan ommaviy sahifalar va kanallar uchun maxsus reyestr (identifikatsiya) joriy etilishi ham rejalashtirilgan.
Sizningcha, voyaga yetmaganlarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini qonuniy ravishda cheklash va ularning akkauntlarini tekshirish qanchalik to‘g‘ri qaror? O‘z fikringizni izohlarda qoldiring!
Obuna bilan reklama bo'lmaydi
Zamin Premium — oyiga 4 900 so'm
Mavzuga oid yangiliklar

































Izohlar0
…