Ko‘pchilik bilmaydigan yashirin shartlar: eng yuqori foizli omonatlar qaysi banklarda?

O‘zbekiston bank tizimida aholining bo‘sh pul mablag‘larini milliy valyutada saqlash va ko‘paytirish bo‘yicha raqobat kuchaymoqda. 2026 yil avgust oyi holatiga ko‘ra, mamlakatda faoliyat yuritayotgan 34 ta tijorat bankidan 28 tasi milliy valyutadagi omonatlarni taklif etmoqda.

Bozordagi yillik daromadlilik stavkalari muddat va shartlarga qarab 14% dan 23% gacha o‘zgarib turadi. Aksariyat yirik banklarda stavkalar yillik 16–19% oralig‘ida saqlanib qolayotgan bir paytda, ayrim banklar rekord darajadagi daromadni va’da qilmoqda.

Eng yuqori daromad taklif qilayotgan banklar

Hozirgi kunda milliy valyutada eng yuqori foiz taklif etayotgan moliya muassasalari:

• «Tayanch Bank» — yillik 23%: Muddati 24 oy, boshlang‘ich badal miqdori 100 ming so‘mdan boshlanadi. Belgilangan minimal qoldiqni saqlagan holda hisobni to‘ldirish va mablag‘ni qisman yechib olish imkoniyati mavjud;

• «AVO Bank» — yillik 22%: Muddati 12 oy, minimal summa 1 million so‘m. Omonatni to‘ldirish va qisman yechib olishga ruxsat beriladi;

• Yillik 20% lik takliflar: Hayot Bank, Apex Bank, TBC Bank, Anorbank, Poytaxt Bank, Garant Bank va Ipak Yo‘li Bank kabi qator banklar 20% atrofidagi qulay shartlarni taqdim etmoqda.

Raqamlarda hisob-kitob: 100 million so‘m qancha daromad keltiradi?

Foiz stavkalari orasidagi tafovut yakuniy foydada sezilarli aks etadi:

• 23% stavkada: 100 million so‘m joylashtirilganda, yillik sof daromad taxminan 23 million so‘mni tashkil etadi;

• 18% stavkada: Xuddi shu summa yiliga taxminan 18 million so‘m keltiradi;

• Yillik farq: Foiz stavkalaridagi 5 foizlik farq yiliga naqd 5 million so‘m qo‘shimcha daromad demakdir.

Faqat yuqori foizga aldanmang: Omonat ochishdagi 3 ta muhim qoida

Moliyaviy ekspertlar omonat tanlashda faqatgina raqamlarga qarab qaror qabul qilmaslikni tavsiya etadi. Shartnoma imzolashdan oldin quyidagi 3 ta bandni diqqat bilan tekshirish shart:

• Hisobni to‘ldirish imkoniyati: Omonat muddati davomida unga qo‘shimcha mablag‘ kiritish mumkinmi?

• Qisman yechib olish sharti: Favqulodda vaziyatlarda foizlarni yo‘qotmasdan pulning bir qismini olish huquqi bor-yo‘qligi;

• Muddatidan oldin yopish oqibatlari: Ko‘pgina banklarda mablag‘ muddatidan oldin qaytarib olinsa, stavka qayta hisob-kitob qilinadi va avval to‘lab berilgan foizlar asosiy omonat summasidan ushlab qolinadi.

Agar jamg‘arma yaqin orada kerak bo‘lib qolish ehtimoli bo‘lsa, shartlarning moslashuvchanligi (pulni erkin yechish va to‘ldirish) qo‘shimcha 1-2 foizlik yuqori stavkadan ko‘ra muhimroq va xavfsizroqdir. Bank tariflari o‘zgarib turishi sababli, yakuniy qarordan oldin dolzarb shartlarni bevosita bankning rasmiy ilovasi yoki filialida qayta tekshirish maqsadga muvofiq.