Rossiyada «Voronej» raketasi uchun yangi NK-3 dvigateli yaratildi

Rossiyaning Rostex davlat korporatsiyasiga qarashli Birlashgan dvigatellar korporatsiyasi (ODK) 4,5 tonna tortish kuchiga ega yangi suyuqlikli raketa dvigateli — NK-3’ning the toʻla hajmli maketini taqdim etdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu qurilma kichik sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga chiqarishga moʻljallangan istiqbolli «Voronej» oʻta yengil raketa-tashuvchisi uchun maxsus ishlab chiqilmoqda va bu sinfdagi ilk mahalliy dvigatel hisoblanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, yangi dvigatelni yaratishda ham sinovdan oʻtgan texnologik zaxiralardan, ham noldan loyihalashtirilgan yangi komponentlardan foydalanilmoqda. Masalan, kamera prototipi «Soyuz» raketalarida qoʻllaniladigan seriyali RD-107A yechimlariga asoslangan boʻlsa, oksidlovchi va yonilgʻi nasoslari, turbina, gazogenerator hamda avtomatika qismlari mutlaqo yangidan boshlab loyihalashtirilgan.

Texnik xususiyatlar va qoʻllanilishi

Hozirgi kunda NK-3 dvigateli boʻyicha eskiz loyihalashtirish ishlari toʻliq yakunlanib, muhandislar ishchi konstruktorlik hujjatlarini tayyorlash bosqichiga oʻtishgan. Keyingi muhim qadam toʻlaqonli tajriba dvigatellarini ishlab chiqarish va ularni oʻt ochish sinovlaridan oʻtkazish boʻladi. Yakuniy loyihaga koʻra, «Voronej» oʻta yengil raketasi bir yoʻla 13 ta shunday dvigatel bilan jihozlanadi.

Raketaning birinchi bosqichiga 12 ta NK-3 dvigatelidan iborat bogʻlam oʻrnatilsa, ikkinchi bosqichda vakuum sharoitida ishlashga moslashtirilgan balandlik soplosiga ega yagona dvigatel qoʻllaniladi. Ikkinchi bosqich dvigateli kosmosda qayta ishga tushish imkoniyatiga ega boʻlib, bu kerakli orbitani shakllantirish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytiradi.

Ishlab chiqarish texnologiyalari va istiqbollar

Dvigatelning murakkab korpus qismlarini tayyorlashda additiv texnologiyalar va 3D-bosmadan faol foydalanish rejalashtirilgan. ODK vakillarining fikricha, bu yondashuv ishlab chiqarish amaliyotlari sonini qisqartirish, konstruksiyani sinovdan oʻtkazish jarayonini tezlashtirish hamda dvigatelning yakuniy tannarxini pasaytirish imkonini beradi.

Mazkur loyihaning bosh buyurtachisi sifatida «3D Tadqiqotlar va ishlanmalar» kompaniyasi cadoq tutmoqda. U kichik kosmik apparatlarni uchirish bozoriga yoʻnaltirilgan boʻlib, oʻta yengil raketalar ogʻirroq tashuvchilarda yoʻlovchi yuk sifatida joy kutmasdan alohida missiyalarni amalga oshirish imkonini beradi. Ayni paytda Rossiyada seriyali ishlab chiqariladigan oʻta yengil raketa-tashuvchilar mavjud emasligi sababli, NK-3 dvigateli tijorat kosmik uchish bozorida raqobatbardosh yechimga aylanishi kutilmoqda.