Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev 14 may kuni qishloq xo‘jaligida tub burilish yasaydigan muhim yig‘ilish o‘tkazdi. Tadbirda mamlakatimiz hududlarida intensiv va sanoatlashgan bog‘larni ko‘paytirish, yerdan foydalanish samaradorligini oshirish masalalari diqqat markazida bo‘ldi. Zero, O‘zbekiston 2030 yilga borib oziq-ovqat mahsulotlari eksportini naq 10 milliard dollarga yetkazishni o‘z oldiga katta maqsad qilib qo‘ygan.
Eski bog‘lardan — daromadli intensiv bog‘larga
Bugungi kunda yurtimizdagi 572,6 ming gektar bog‘ va tokzorlar yiliga 1 milliard dollarlik eksportni ta’minlab, qariyb 900 ming aholi uchun tirikchilik manbai bo‘lib xizmat qilmoqda. Biroq, sohada hali ishga solinmagan imkoniyatlar juda ko‘p. Tahlillarga ko‘ra, 61 ming gektar eskirgan va 18 ming gektar yaroqsiz bog‘larni tezkorlik bilan yangilash zarur.
Ayrim hududlarda eski bog‘lardan olinadigan hosil gektariga bor-yo‘g‘i 5 tonnani, yillik daromad esa 10 million so‘mni ham tashkil etmayapti. Taqqoslash uchun, Pop tumanidagi yangi intensiv gilos bog‘larida yosh ko‘chatlardan ham 7 tonnadan hosil olinib, mahsulotning bir kilosi 8 dollardan eksport qilinmoqda.
Yangi tartib va "Agrostar" sherikligi
Endilikda samarasiz bog‘lar bilan ishlashning mutlaqo yangi tizimi joriy etiladi:
Qat’iy nazorat: 12 oy ichida sanoatlashgan bog‘ barpo etilmagan yerlar uchun soliq stavkalari oshiriladi, zarurat tug‘ilsa, suvdan foydalanish cheklanadi.
"Agrostar" modeli: Tadbirkorlar "Agrostar" kompaniyalari bilan ulushdorlik asosida hamkorlik qiladi. Bunda davlat kompaniyasi 50 foizgacha sarmoya kiritadi, tadbirkor esa yer ijarasi huquqi bilan qatnashadi.
Imtiyozli sotib olish: Tadbirkorlarga "Agrostar" ulushini 7 yil davomida, qayta baholamasdan, bo‘lib-bo‘lib sotib olish imkoni beriladi.
Moliyaviy ko‘mak va soliq imtiyozlari
Davlat bog‘dorchilik bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlaydi:
Kreditlar: Har bir gektar uchun 120 million so‘mgacha mablag‘ ajratiladi.
Subsidiyalar: Sanoatlashgan bog‘larni parvarishlash uchun 3 yil davomida har gektarga 5 million so‘mdan qaytarilmaydigan mablag‘ beriladi.
Soliq tanaffusi: Suv tejovchi texnologiya qo‘llagan bog‘larda suv solig‘i 5 yil davomida atigi 1 so‘m etib belgilandi. Shuningdek, mevali ko‘chatlar va payvandtaglar uchun QQS nol stavkada qo‘llaniladi.
Raqamlashtirish va kelajak rejalari
Yerdan foydalanish endi kosmosdan turib kuzatiladi. Yangi axborot tizimi orqali bog‘larning holati kosmik tasvirlar yordamida monitoring qilinadi.
2026–2028 yillar davomida jami 168 ming gektar sanoatlashgan bog‘ va tokzorlar barpo etilishi kutilmoqda. Bu loyihalarga 2 milliard dollar investitsiya yo‘naltirilib, 258 mingta yangi ish o‘rni yaratiladi. Aholi tomorqalaridagi eski bog‘larni yangilash uchun esa mahallabay tizim orqali imtiyozli ko‘chatlar va kichik kreditlar ajratiladi.
Sizningcha, mahalliy bog‘larimizda yetishtirilgan mevalar jahon bozorida o‘z o‘rnini mustahkamlay oladimi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
