Pensiyada katta o‘zgarish: davlat jamg‘armaga 50 foiz qo‘shishi mumkin

O‘zbekistonda pensiya tizimini yangilashga qaratilgan bir qator muhim takliflar ilgari surildi. Ular orasida pensiyaning eng yuqori miqdoriga qo‘yilgan cheklovni oshirish, ixtiyoriy jamg‘arib boriladigan yangi tizimni joriy etish va pensiyani hisoblash tartibini o‘zgartirish bor.

Shuningdek, fuqarolar o‘z mehnat staji, ijtimoiy soliqlari va jamg‘arilgan mablag‘larini telefon orqali kuzatishi uchun «Mening pensiyam» mobil ilovasini ishga tushirish rejalashtirilmoqda.

Yuqori maosh oluvchilar uchun cheklov qayta ko‘rib chiqiladi

Pensiya jamg‘armasi direktori Murod Otajonovning ma’lum qilishicha, amalda pensiya hisoblashda oylik ish haqining faqat 6 million so‘mgacha bo‘lgan qismi inobatga olinadi.

Shu sabab oyiga 15 million so‘m maosh oladigan xodimning ham eng yuqori pensiyasi taxminan 3,3 million so‘mni tashkil qiladi.

Yangi taklifga ko‘ra, pensiya hisoblashda inobatga olinadigan ish haqining eng yuqori chegarasini oshirish rejalashtirilmoqda. Agar tashabbus qabul qilinsa, yuqori maosh olgan va ko‘proq ijtimoiy soliq to‘lagan fuqarolarning pensiyasi ham oshishi mumkin.

Biroq yangi cheklovning aniq miqdori hozircha ma’lum qilinmagan.

Xodim 5 foiz ajratsa, davlat yana 50 foiz qo‘shadi

Eng katta yangiliklardan biri — ixtiyoriy jamg‘arib boriladigan pensiya tizimini joriy qilish taklifidir.

Rejaga ko‘ra, xodim oylik maoshining 5 foizini o‘z xohishi bilan pensiya jamg‘armasiga yo‘naltirishi mumkin. Davlat esa xodim kiritgan mablag‘ning yana 50 foizini qo‘shib beradi.

Masalan, oyligi 7 million so‘m bo‘lgan xodim har oy 350 ming so‘mni jamg‘armaga o‘tkazsa, davlat unga qo‘shimcha ravishda 175 ming so‘m qo‘shishi nazarda tutilmoqda.

Keltirilgan hisob-kitoblarga ko‘ra, bunday xodim amaldagi tizimda 20 yil davomida taxminan 5 million so‘m jamg‘arsa, yangi mexanizm orqali bu mablag‘ 126 million so‘mga yetishi mumkin.

Mazkur raqam dastlabki hisob-kitob bo‘lib, yakuniy natija tizim shartlari, to‘lovlar davomiyligi va boshqa omillarga bog‘liq bo‘ladi.

Pensiya endi 20 yillik daromad asosida hisoblanishi mumkin

Amalda pensiya miqdori xodimning oxirgi 10 yillik mehnat faoliyatidagi istalgan ketma-ket 5 yillik ish haqi asosida hisoblanadi.

Yangi taklifda esa pensiyani 20 yillik mehnat faoliyati davomida olingan ish haqidan kelib chiqib belgilash rejalashtirilmoqda.

Bu o‘zgarish fuqaroning uzoq yillar davomidagi mehnati va daromadlarini kengroq hisobga olish imkonini berishi mumkin. Shu bilan birga, yangi formula kimlar uchun foydali, kimlar uchun kamroq manfaatli bo‘lishi aniq hisoblash tartibi e’lon qilingach ma’lum bo‘ladi.

«Mening pensiyam» ilovasi ishga tushiriladi

Pensiya tizimida raqamli nazoratni kuchaytirish ham rejalashtirilgan. Buning uchun «Mening pensiyam» nomli mobil ilova yaratilishi ko‘zda tutilmoqda.

Ilova orqali fuqarolar real vaqt rejimida:

• mehnat stajini;

• rasmiy ish haqini;

• to‘langan ijtimoiy soliqlarni;

• jamg‘arilgan pensiya mablag‘larini kuzatib borishi mumkin bo‘ladi.

Bu xizmat fuqarolarga pensiyaga chiqishdan oldin o‘z ma’lumotlaridagi xatolarni aniqlash va ularni vaqtida tuzatish imkonini berishi mumkin.

Takliflar hali amaldagi qoida emas

Ma’lum qilingan o‘zgarishlar hozircha taklif va reja bosqichida. Ularning qachon joriy etilishi, yangi pensiya chegarasi qancha bo‘lishi va ixtiyoriy jamg‘arma mexanizmidan kimlar foydalanishi mumkinligi bo‘yicha yakuniy qarorlar hali e’lon qilinmagan.

Agar mazkur tashabbuslar qabul qilinsa, O‘zbekiston pensiya tizimida so‘nggi yillardagi eng katta o‘zgarishlardan biri amalga oshishi mumkin.