FIFA atrofida yangi mashmasha: Yevropa kengashi Infantinoni tanqid qildi

Foto: Marco Bader/HMB Media/picture alliance

Shimoliy Amerika maydonlarida bo‘lib o‘tgan 2026 yilgi Jahon chempionati yakunlangan bo‘lsa-da, futbol boshqaruvi atrofidagi mojarolar tinchimayapti. Yevropa kengashi bosh kotibi Alen Berse Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA)ni siyosiylashuv, boshqaruvdagi sezilarli muammolar va bukmekerlik kompaniyasi bilan hamkorlik qilgani uchun keskin tanqid ostiga oldi.

Zamin.uz FIFA va Janni Infantino sha’niga aytilgan jiddiy ayblovlar tafsilotlarini taqdim etadi.

«Pul va hokimiyat»: Yevropa kengashining ochiq maktubi

Yevropa kengashi bosh kotibi Alen Berse 19 iyul kuni 2026 yilgi JCH finali oldidan e’lon qilgan ochiq maktubida FIFA faoliyatidan norozi ekanini bildirdi. Bersening ta’kidlashicha, futbol bayrami yakunlangani bilan, uning boshqaruviga oid jiddiy muammolar ochiqligicha qolmoqda.

Alen Berse: «Bayram bugun kechqurun yakunlanadi. Ammo savollar qoladi. Navbatdagi inqiroz allaqachon boshlangan. Uning ikki nomi bor — pul va hokimiyat».

Alen Berse FIFAni bir nechta yo‘nalish bo‘yicha tanqid qildi:

• Siyosiy ta’sirga moyillik: Tashkilotning siyosiy bosimlarga yon berayotgani.

• Irqiy mojarolar va bukmekerlik: Irqiy bahslar va ADI Predictstreet bukmekerlik kompaniyasi bilan hamkorlik. Bersening fikricha, bukmekerlik bilan hamkorlik sportda firibgarlik xavfini ortiradi.

Yevropa kengashi va FIFA o‘rtasida 2018 yilda shaffoflik, inson huquqlari va korporativ boshqaruv bo‘yicha memorandum imzolangan edi. Berse JCH-2026 davomidagi voqealar tufayli ushbu kelishuvni qayta ko‘rib chiqish va 2030 yilgi mundialgacha yangi «hadli kelishuv» bo‘yicha muzokaralar boshlashni taklif etdi.

Trampning qo‘ng‘irog‘i va «shoulashib ketgan» futbol

Mundial davomida FIFA va uning prezidenti Janni Infantino bir necha bor jamoatchilik e’tirozlariga sabab bo‘ldi:

1. Balogan ishi va Trampning aralashuvi: Eng katta shov-shuvlardan biri AQSH terma jamoasi hujumchisi Folarin Baloganga berilgan diskvalifikatsiyaning bekor qilinishi bo‘ldi. OAV xabariga ko‘ra, AQSH prezidenti Donald Tramp Infantinoga shaxsan qo‘ng‘iroq qilgach, ushbu taqiq olib tashlangan.

2. Tijorat va shoularning ortib ketishi: Mutaxassislar FIFAni sportdan ko‘ra bezaklar va tijoratga urg‘u berganlikda ayblashdi. Ko‘plab reklama tanaffuslari va dabdabali marosimlar futbolning asl jozibasiga putur yetkazishi aytildi. Xususan, final o‘yini tanaffusida AQSHdagi Super Bowl an’anasiga o‘xshash katta konsert-shou tashkil etildi.

Infantinoning xususiy samolyotdagi safarlari va «ikkiyuzlamachilik»

Associated Press agentligining hisob-kitoblariga ko‘ra, Janni Infantino musobaqa davomida Qatar Airways kompaniyasining xususiy samolyotida qariyb 95 ming kilometr masofani bosib o‘tib, 43 ta uchrashuvda qatnashgan.

FIFA ilgari atmosferaga chiqariladigan SO₂ hajmini qisqartirishga va’da bergan edi. Infantinoning parvozlari va bu bayonotlar o‘rtasidagi nomutanosiblik tashkilotga nisbatan «ikkiyuzlamachilik» haqidagi tanqidlarni yanada kuchaytirdi.

Ispaniya — yangi JCH chempioni!

Eslatib o‘tamiz, 2026 yilgi Jahon chempionati 11 iyundan 19 iyulgacha AQSH, Kanada va Meksika maydonlarida bo‘lib o‘tdi va unda jami 104 ta bahs o‘tkazildi.