Rolls-Royce dunyodagi eng yirik UltraFan aviadvigateli sinovlarini qayta tiklamoqda

Britaniyaning Rolls-Royce kompaniyasi aviatsiya olamida inqilob qilishga qaratilgan UltraFan 80 loyihasini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Kompaniya 2026-yil yakuniga qadar Derbi shahridagi maxsus stendda ushbu ulkan dvigatelning navbatdagi sinovlarini boshlashini eʼlon qildi. Bu texnologiya nafaqat quvvati, balki ekologik samaradorligi bilan ham zamonaviy aviatsiya standartlarini oʻzgartirib yuborishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, 2023-yilda oʻtkazilgan ilk sinovlar davomida dvigatel demonstratori qariyb 70 soat davomida muvaffaqiyatli ishlagan. Shundan soʻng muhandislar konstruksiyani yanada takomillashtirish ustida ish olib bordilar. Yangilangan UltraFan 80 yuqori bosimli yangi kompressor va resursni oshirishga xizmat qiluvchi qator texnik oʻzgarishlarga ega boʻldi.

Texnologik ustunlik va bozor strategiyasi

Rolls-Royce faqatgina gigant dvigatellar bilan cheklanib qolmoqchi emas. Kompaniya parallel ravishda UltraFan 30 deb nomlangan ixchamroq versiya ustida ham ishlamoqda. Ushbu model tor fyuzelyajli yoʻlovchi samolyotlari uchun moʻljallangan boʻlib, uning ilk sinovlari 2028-yilga rejalashtirilgan. Bu qadam orqali britaniyaliklar CFM International va Pratt & Whitney hukmronlik qilayotgan eng raqobatbardosh bozor segmentiga kirib borishni koʻzlamoqda.

Loyiha doirasidagi eng muhim bosqichlardan biri — stend sinovlaridan parvoz sinovlariga oʻtishdir. Rolls-Royce mutaxassislari texnologik tayyorgarlikning oltinchi darajasiga (TRL 6) erishishni maqsad qilgan. Bu shuni anglatadiki, dvigatel real parvoz sharoitlariga maksimal darajada yaqin boʻlgan muhitda oʻzining ishonchliligini isbotlashi kerak boʻladi.

Qiziqarli jihati shundaki, UltraFan 80 hozirda mavjud boʻlgan birorta samolyotga toʻliq mos kelmasligi mumkin. Ishlab chiquvchilarning fikricha, ushbu dvigatelning salohiyati shunchalik yuqoriki, uni toʻliq yuzaga chiqarish uchun mutlaqo yangi avlod laynerlarini loyihalash talab etiladi. Yaʼni, texnologiya oʻz davridan ilgarilab ketgan va endi aviatsiya sanoati unga moslashishi kerak.

Oʻzbekiston aviatsiya bozori uchun ham bunday yangiliklar uzoq istiqbolda ahamiyatli. Milliy aviatashuvchimiz parki yangilanib borayotgan bir paytda, yoqilgʻi tejamkorligi 25 foizgacha yuqori boʻlgan dvigatellarning paydo boʻlishi kelajakda parvozlar tannarxini arzonlashtirish va ekologik yuklamani kamaytirish imkonini beradi.

Hozircha UltraFan 80 qaysi samolyot-tashuvchida sinovdan oʻtkazilishi ochiqlanmagan. Biroq Rolls-Royce rahbariyati ushbu loyiha aviatsiya tarixidagi eng ulugʻvor va ambitsiyali reja ekanligiga shubha qilmayapti. 2026-yilgi sinovlar ushbu muhandislik moʻjizasining taqdirini hal qiluvchi asosiy nuqta boʻladi.