SpaceX 2026-yilda oʻzining yubiley yuzinchi kosmik uchishini amalga oshirdi

Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi 2026-yil boshidan beri oʻzining yubiley — yuzinchi kosmik itshini muvaffaqiyatli bajarib, ulkan koʻrsatkichga erishdi. Ushbu muhim marra Kaliforniyadagi Vandenberg kosmik kuchlar bazasidan 19-avgust kuni fazoga koʻtarilgan Falcon 9 raketasining Starlink sunʼiy yoʻldoshlarini orbitaga olib chiqish missiyasi davomida qayd etildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur yubiley parvoz davomida raketa pastki yeroldi orbitasiga keng polosali internet tizimining 24 ta yangi Starlink apparatini muvaffaqiyatli yetkazib berdi. 2026-yil boshidan buyon amalga oshirilgan umumiy parvozlarning asosiy qismi, aniqrogʻi 97 tasi aynan Falcon 9 raketalari hissasiga toʻgʻri keladi. Qolgan uchta muvaffaqiyatli uchish esa Falcon Heavy va Starship sinov parvozlari doirasida bajarilgan.

Koʻp martalik texnologiyalar va Starlink ahamiyati

Parvoz davomida texnik jihatdan ham muhim natija qayd etildi. Falcon 9 raketasining B1097 raqamli birinchi bosqichi uchishdan keyin taxminan sakkiz yarim daqiqa oʻtib Yerga muvaffaqiyatli qaytdi va Tinch okeanidagi Of Course I Still Love You nomli suzuvchi platformaga qoʻndi. Ushbu tezlatkich uchun joriy missiya oʻn ikkinchisi boʻldi. Eslatib oʻtamiz, aynan shu B1097 qurilmasi aprel oyida SpaceX tarixidagi orbital raketa bosqichining 600-marta muvaffaqiyatli qoʻndirilishi voqeasida ham qatnashgan edi.

Kompaniyaning bunchalik yuqori surʼatda ishlayotganiga asosiy sabab bu — Starlink loyihasidir. Joriy yildagi dastlabki 100 ta missiyaning naq 74 tasi aynan mazkur global sunʼiy yoʻldosh guruhini kengaytirish va uning imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan. Hozirgi kunda orbitada ishlayotgan Starlink qurilmalarining umumiy soni deyarli 11 ming taga yetdi.

Kelgusidagi ulkan rejalar

Statistik maʼlumotlarga koʻra, SpaceX ketma-ket uchinchi yildirki, bir kalendar yili davomida 100 ta uchish chegarasini muvaffaqiyatli yengib oʻtmoqda. Ilk bor bu koʻrsatkich 2024-yilda qayd etilib, oshshada kompaniya 138 ta missiyani (132 ta Falcon 9, ikkita Falcon Heavy va toʻrtta Starship sinovi) amalga oshirgan edi. 2025-yilda esa parvozlar soni rekord darajadagi 170 taga (165 tasi Falcon 9 va beshtasi Starship) yetkazilgan edi.

Kelgusida SpaceX toʻliq qayta foydalaniladigan Starship tizimi evaziga kosmik parvozlar chastotasini yanada keskin oshirishni rejalashtirmoqda. Ilon Mask ilgariroq Starship raketasini bir sutkada bir necha marta uchirish imkoniyati haqida gapirgan boʻlib, bu nazariy jihatdan yiliga mingga yaqin parvozni amalga oshirish yoʻlini ochib beradi. Istiqbolda esa Starship bosqichma-bosqich Falcon 9 hamda Falcon Heavy raketalarini toʻlaligicha almashtirishi kutilmoqda.