Boeing kompaniyasi Starliner kosmik kema parvozini 2026 yil oxiriga qoldirdi

Boeing va NASA mutaxassislari CST-100 Starliner kosmik kema parvozlari jadvalini qayta koʻrib chiqmoqda. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, kema Xalqaro kosmik stansiyaga (XKS) rejalashtirilgan navbatdagi yuk reysi 2026 yilning toʻrtinchi choragidan erta boʻlmagan muddatga qoldirildi. Bu qaror aerokosmik gigant uchun ham, butiborga molik kosmik dasturlar uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

AQSh Qimmatli qogʻozlar va birjalar komissiyasiga (SEC) taqdim etilgan hisobotda Boeing mazkur missiyani amalga oshirish muddati oʻzgarganini rasman tasdiqlagan. Dastlab kompaniya 2026 yilda avvaliga uchuvchisiz sinov parvozini, shundan soʻnggina odamlar boʻlgan missiyani bajarishni rejalashtirgan edi. Biroq NASA bilan oʻtkazilgan soʻnggi muhokamalar natijasida rejadagi oʻzgarishlar yuzaga keldi.

Parvozlar jadvalidagi jiddiy oʻzgarishlar

Hozirgi vaqtda kelgusi missiyalarning aniq sanalari, maqsadlari va parvoz jadvali haligacha muzokara qilinmoqda. Starliner kosmik kemasi 2024 yilda amalga oshirilgan Crew Flight Test sinov parvozidan buyon kosmosga uchgani yoʻq. Oʻsha sinov paytida kemaning dvigatel tizimlarida jiddiy nosozliklar va geliy sizib chiqishi holatlari qayd etilgan edi.

Mazkur muammolar ortidan NASA xavfsizlikni ustuvor deb bilib, apparatni Yerga ekipibsiz qaytarishga qaror qilgan. Starliner orqali stansiyaga borgan ikki nafar astronavt esa XKSda rejadagidan koʻra uzoqroq qolib, yakunda SpaceX kompaniyasiga tegishli Crew Dragon kemasida Yerga qaytib kelgan edi. Bu holat Boeing muhandislaridan texnik kamchiliklarni chuqur tahlil qilishni talab qildi.

Moliyaviy yoʻqotishlar va kelajak istiqbollari

Boeing vakillari aniqlangan muammolarni bartaraf etish borasidagi ishlar muvaffaqiyatli ketayotganini taʼkidlamoqda. Kompaniya rahbari Kelli Ortbergning soʻzlariga koʻra, Starliner kamchiliklarini bartaraf etish jarayoni yetarlicha ijobiy kechmoqda. Shunga qaramay, 2026 yil iyun oyida NASA Parvozlar xavfsizligi boʻyicha maslahat guruhi tuzatish ishlari yana bir yilgacha choʻzilishi mumkinligini ogohlantirgan edi.

Maʼlum boʻlishicha, Starliner loyihasi Boeing kosmik va mudofaa boʻlinmasidagi qatʼiy belgilangan narxlardagi soʻnggi yirik shartnomalardan biri hisoblanadi. Kompaniya ushbu dastur boʻyicha allaqachon 2 milliard dollarga yaqin mablagʻni zararga yozgan. Shunga qaramay, rahbariyat kema yana parvozlarni boshlamaguncha yangi yirik moliyaviy yoʻqotishlarni kutmayapti, biroq barcha keyingi muddatlar faqat NASA bilan kelishuvlarga bogʻliqligicha qolmoqda.