SpaceX Starship kiyimini Mechazilla yordamida tutishga hozirlik koʻrmoqda

Aerokosmik sohada yangi davrni boshlab berayotgan SpaceX kompaniyasi Starship dasturining eng muhim va murakkab bosqichlaridan biriga yaqinlashmoqda. Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, kompaniya kosmik kema korpusini bevosita start minorasining mexanik manipulyatorlari yordamida havod tutib olish tizimini sinovdan oʻtkazishga hozirlik koʻrmoqda. Bu texnologiya kelgusida butun tizimni toʻliq koʻp martalik foydalanishga oʻtkazish yoʻlidagi asosiy qadam hisoblanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlum qilinishicha, navbatdagi 14-sinov parvozi ushbu murakkab jarayondan oldingi soʻnggi qadam boʻlishi kutilmoqda. Agar barcha jarayonlar rejadagidek kechsa, keyingi — 15-parvoz vaqtida SpaceX Starship kemasini start majmuasiga qaytarib, uning mexanik "qoʻllari" yordamida tutib olishga urinib koʻradi. Mazkur texnologiya allaqachon Super Heavy birinchi bosqichini qaytarish jarayonida ham tatbiq etilmoqda.

Muvaffaqiyat ehtimoli va texnik tafsilotlar

Ilon Maskning baholashicha, Starship kemasini birinchi urinishdayoq minoraning mexanik manipulyatorlari yordamida tutib qolish ehtimoli 50–60 foizni tashkil etadi. Unga koʻra, oldingi sinovlarning birida kema Yerga shu qadar aniqlik bilan qaytganki, agar oʻsha paytda tegishli minora tayyor boʻlganida, uni allaqachon ushlab qolish imkoniyati mavjud boʻlar edi.

Shuningdek, SpaceX oldiga qoʻyilgan yana bir ulkan maqsad — ilgari foydalanilgan Starship va Super Heavy apparatlarini qayta uchirishdir. Kompaniya bunday sinovlarni 2026-yilning oxiri yoki 2027-yilning boshlarida oʻtkazishni rejalashtirmoqda. Mutaxassislar fikricha, aynan 2027-yil toʻliq koʻp martalik foydalanish va tezkor parvozlarga erishish davri boʻlishi mumkin.

Toʻliq koʻp martalik tizim va kelajak rejalari

Anʼanaviy Falcon 9 raketalaridan farqli oʻlaroq, Starship loyihasida nafaqat birinchi tezlatkich, balki kosmik kemaning oʻzi ham qayta tiklanishi va qayta uchirilishi koʻzda tutilgan. Bunda texnikani shunchaki qaytarish emas, balki uni yoʻlovchi samolyotlari kabi minimal xizmat koʻrsatish bilan qisqa muddatda qayta fazoga chiqarish nazarda tutilgan.

Ikkala bosqichning tezkor qayta ishlatilishi orbitalarga yuk tashish xarajatlarini keskin kamaytirish imkonini beradi. Kelgusida esa SpaceX ushbu texnologiyaga tayanib, Oys va Mars sari keng koʻlamli uzoq muddatli kosmik missiyalarni amalga oshirishni maqsad qilgan. Biroq buning uchun avvalo kema xavfsiz tarzda tutilishi va qayta tiklanishini amalda isbotlash talab etiladi.