NASA rahbari: AQSh Oysna-da Xitoydan oldin qoʻnishi shart

AQSh Oysiga xitoylik astronavtlardan oldinroq qadam qoʻyishi shart, chunki yangi fazoviy poyganing natijasi nafaqat kosmik dasturlarga, balki xalqaro ittifoqlar, texnologik standartlar va Amerikaning global nufuziga ham jiddiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Bu haqda NASA rahbari Jared Ayzektman maʼlum qildi. Uning taʼkidlashicha, mazkur musobaqa mamlakat milliy xavfsizligining muhim tarkibiy qismiga aylangan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hozirgi vaqtda NASA insonlarni Oyna yuzasiga 2028-yilda yetkazib borishni rejalashtirgan boʻlsa, Xitoy oʻzining boshqariladigan missiyasini 2030-yilga moʻljallagan. Biroq, ixbt.com xabar qilishicha, agar amerikalik mutaxassislar grafikka amal qilmasa, Pekin Qoʻshma Shtatlarni ortda qoldirishi ehtimoli yoʻq emas. Bu esa kelajakdagi geosiyosiy muvozanat uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etishi mumkin.

Oyning janubiy qutbi va cheklangan imkoniyatlar

Yangi fazoviy poyganing asosiy hududi etib Oyning janubiy qutbi belgilangan. Mazkur hududda foydali qazilmalar boʻlishi ehtimoli yuqori boʻlib, u yerdagi sharoit kelgusida Marsga uyushtiriladigan missiyalar uchun zarur boʻlgan texnologiyalarni sinovdan oʻtkazishga juda mos keladi. Shu bilan birga, qoʻnish va faoliyat olib borish uchun qulay joylar juda cheklangan.

Ayzektman bu hududlarni «cheklangan sondagi toʻxtash joylari»ga qiyosladi va ularga har ikki davlat daʼvogar ekanligini taʼkidladi. Birinchi boʻlib qadam qoʻygan tomon boshqa davlatlarning qaysi texnologiyalarni rivojlantirishi, kimning standartlarini qabul qilishi va xavfsizlik sohasida kim bilan hamkorlik qilishiga bevosita taʼsir koʻrsatishi mumkin.

Tarixiy parallellar va harbiy hamkorlik

NASA rahbari 1969-yilda amalga oshirilgan «Apollon-11» missiyasini eslab, uni AQSh imkoniyatlarining yorqin namoyishi sifatida baholadi. Uning fikricha, agar Xitoy bu gal birinchi boʻlib muvaffaqiyatga erishsa, bu Amerika taʼsiriga teskari taʼsir koʻrsatishi va salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

Shu munosabat bilan, Ayzektman NASA va Pentagon oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlikni yanada kuchaytirish tarafdori ekanini bildirdi. Har ikki idora alohida tuzilmalar boʻlib qolishiga qaramay, ular Oy atrofidagi fazoda operatsiyalar va texnologiyalarni, shuningdek, kosmik yadro energetikasi loyihalarini birgalikda rivojlantirishi maqsadga muvofiq.

Ekspertning fikricha, ikki idoraning alohida ish olib borishi cheklangan resurslarning sochilib ketishiga olib keladi. Qoʻshma investitsiyalar esa fuqarolik va harbiy kosmik dasturlar imkoniyatlaridan yanada samaraliroq foydalanish imkonini beradi.